Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο καγκελάριος προσγειώθηκε τελικά με ελικόπτερο στην έκθεση και έτσι απέφυγε μια απίστευτη ταλαιπωρία. Διότι νωρίς το πρωί φιλοπαλαιστίνιοι ακτιβιστές από την οργάνωση «Ειρηνικά Κατά της Γενοκτονίας» κολλήθηκαν κυριολεκτικά στην άσφαλτο, στον δρόμο προς τον εκθεσιακό χώρο, αναγκάζοντας εκθέτες, εργαζομένους, επισκέπτες και δημοσιογράφους να διανύσουν χιλιόμετρα με τα πόδια και να φτάσουν καθυστερημένοι.
Αλλά τα απρόοπτα δεν τέλειωσαν εκεί. Λίγο πριν από την περιήγηση του Φρίντριχ Μερτς και των άλλων επισήμων στα περίπτερα, ξέσπασε δυνατή βροχή δυσκολεύοντας τη μετακίνηση στους εξωτερικούς χώρους της Διεθνούς Εκθεσης Αεροναυπηγικής και Διαστήματος (ILA), από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως στο είδος της, που έκλεισε τις πύλες την περασμένη Κυριακή.
Αρκεί μια περιπλάνηση στα περίπτερα και τους έξω χώρους για να αντιληφθεί κανείς ότι η αεροναυπηγική βιομηχανία, κυρίως η πολεμική, έχει πάρει τα μηνύματα των καιρών και προετοιμάζεται πυρετωδώς για το απευκταίο σενάριο πολεμικής σύγκρουσης στην Ευρώπη.
Στη σκιά αποτυχίας του FCAS
Δύο ημέρες πριν ξεκινήσει η Εκθεση την περασμένη Τετάρτη, ο ενταφιασμός ενός εμβληματικού γερμανογαλλικού εγχειρήματος, του FCAS (Future Combat Air System), σύμβολο της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας, έριξε βαριά τη σκιά του. Ιδιαίτερα για δύο χώρες που θέλουν να διαδραματίσουν ρόλο ατμομηχανής στον αμυντικό τομέα και να στείλουν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού σθεναρό μήνυμα πολεμικής ικανότητας. Μετά από χρόνια προετοιμασίας, Γερμανία και Γαλλία ανακοίνωσαν αιφνιδιαστικά ότι οι εταιρείες που θα κατασκεύαζαν αυτό το υπερσύγχρονο μαχητικό αεροσκάφος 6ης γενιάς – με μη επανδρωμένα drones, δορυφόρους και ψηφιακά δίκτυα μάχης σε ένα ενιαίο σύστημα – δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν.
Οι συγκρούσεις συμφερόντων, ιδιαίτερα μεταξύ της γαλλικής Dassault και της ευρωπαϊκής Airbus, με μεγάλες εγκαταστάσεις στη Γερμανία, αναφορικά με την πνευματική ιδιοκτησία, την τεχνογνωσία ανάπτυξης και τη διαχείριση του προγράμματος μαχητικών αεροσκαφών ήταν ανυπέρβλητες και το κόστος τεράστιο, με χρόνο παράδοσης του πρώτου μαχητικού το 2040.
Βέβαια ο καγκελάριος, κηρύσσοντας την έναρξη της έκθεσης, προσπάθησε να παρουσιάσει την αποτυχία ως ευκαιρία. «Τον πραγματικό πυρήνα του FCAS θα τον διατηρήσουμε ως ένα ευρωπαϊκό σύστημα συστημάτων (system of systems)» είπε «και σε αυτό βρίσκεται μια μεγάλη ευκαιρία για ένα κεντρικό γαλλογερμανικό αμυντικό βιομηχανικό έργο του μέλλοντος, το οποίο θέλουμε να αναπτύξουμε από κοινού. Το πώς ακριβώς θα το επεξεργαστούν οι υπουργοί Αμυνας των δύο χωρών εν όψει της επόμενης γαλλογερμανικής κυβερνητικής συνάντησης στη Γερμανία τον Ιούλιο». Οκτώ γερμανικές εταιρείες βρίσκονται σε σημείο εκκίνησης για κοινή ανάπτυξη του νέου μαχητικού τελευταίας γενιάς σε συνεργασία με ευρωπαίους εταίρους.
Drones και Ουκρανία
Η εξέλιξη αυτή αναδιαμορφώνει το τοπίο στην αμυντική βιομηχανία, δημιουργεί νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και ενισχύει τις φιλοδοξίες της Γερμανίας να ηγηθεί στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας. Πόρους διαθέτει. Μέχρι το 2030, οι επενδύσεις στην άμυνα θα φτάσουν το 3,7% του ΑΕΠ. Δεν θεωρείται τυχαίο ότι λίγες ώρες πριν επισκεφθεί ο Μερτς την Εκθεση το γερμανικό υπουργικό συμβούλιο υπό την προεδρία του ενέκρινε τη νέα γερμανική Στρατηγική Αεροπορίας (Luftfahrtstrategie) που τη διασυνδέει με τη στρατιωτική αεροδιαστημική, την καινοτομία και την εθνική ασφάλεια.
Οι ηγετικές βλέψεις του Βερολίνου αποτυπώθηκαν και οπτικά στον ουρανό πάνω από τον υπαίθριο εκθεσιακό χώρο. Από ένα ελικόπτερο έπεσαν τέσσερις αλεξιπτωτιστές σε σχηματισμούς. Ο πρώτος είχε κρεμασμένη τη γερμανική σημαία – σπάνια κίνηση σε μια χώρα που λόγω του ιστορικού της παρελθόντος συνεχίζει να έχει δύσκολη σχέση με τα εθνικά σύμβολα. Ως το μόνο ελληνικό μέσο που συνόδευσε τον καγκελάριο στην περιήγησή του στα περίπτερα της Εκθεσης, «Το Βήμα» κατέγραψε πόσο βαθιά επίδραση έχει ο πόλεμος στην Ουκρανία στις επιχειρηματικές αποφάσεις των αμυντικών κολοσσών.
Η Airbus, για παράδειγμα, είχε ως εκθέματα το Eurofighter Teaming, ένα μη επανδρωμένο συνεργατικό μαχητικό αεροσκάφος, γνωστό ως «Collaborative Combat Aircraft» (CCA), για χρήση στο πλευρό μαχητικών αεροσκαφών που θα παραλάβει η Bundeswehr το 2029. Ή το UO-50 Flexrotor, ένα drone αναγνώρισης και επιτήρησης, που μπορεί να απογειώνεται και να προσγειώνεται κάθετα όπως τα ελικόπτερα.
Το ενδιαφέρον του κοινού – και του καγκελάριου – απέσπασε το κινητό σύστημα αεράμυνας IRIS-T SLS MK 4, της γερμανικής εταιρείας Diehl Defense, ένα από τα πιο σύγχρονα ευρωπαϊκά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας μικρού βεληνεκούς. Τέτοια συστήματα έχουν αγοράσει πολλά οι Ουκρανοί. Ο καγκελάριος επισκέφθηκε τη νεοφυή βαυαρική Quantum-Systems και έκανε τα αποκαλυπτήρια του PULSE P19, του πρώτου γερμανικού μαχητικού drone που θα εγκαινιαστεί πιθανότατα το 2027. Η εταιρεία έχει δημιουργήσει εγκαταστάσεις και κέντρα εκπαίδευσης στην Ουκρανία.
«Θλιβερή κατάσταση για αεροδρόμιο»
Σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, στη φετινή ILA γίνεται αισθητή η μετατόπιση βάρους από μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές εκθέσεις πολιτικών αεροσκαφών της Ευρώπης σε αμυντική ή στρατιωτική έκθεση, ανάλογα με την οπτική γωνία. Για πρώτη φορά υπάρχει ένα καλά φρουρούμενο «Πάρκο Αμυνας» και οι Γερμανικές Ενοπλες Δυνάμεις είναι ο μεγαλύτερος μεμονωμένος εκθέτης. Στην ILA η εταιρεία Emirates εκθέτει και πάλι το μεγαλύτερο πολιτικό αεροσκάφος στον κόσμο: ένα τετρακινητήριο διώροφο Α380 με 850 θέσεις, τελευταία λέξη της πολυτέλειας στις ιδιωτικές σουίτες πρώτης θέσης, ντους με σπα στον πάνω όροφο και σαλόνι με μπαρ.
Πέταξε ειδικά για την έκθεση από το Ντουμπάι. Είναι τόσο μεγάλο που ξεχωρίζει από όλα τα εκθέματα στον εξωτερικό χώρο. Μια «υπερμεγέθης υπενθύμιση» από τον CEO της Emirates, σερ Τιμ Κλαρκ, ότι η εταιρεία του θέλει να πετά με επιβάτες στο Βερολίνο και να μη στέλνει μόνο το αεροσκάφος ως έκθεμα.
Η Emirates εξυπηρετεί τέσσερα γερμανικά αεροδρόμια, όχι όμως το Βερολίνο, «μια θλιβερή κατάσταση για αεροδρόμιο ευρωπαϊκής πρωτεύουσας, μια ντροπή για τη Γερμανία ως επιχειρηματικό κέντρο» όπως είπε.
Ο 76χρονος βρετανός μάνατζερ υποπτεύεται «δάκτυλο» από ανταγωνιστικές αεροπορικές εταιρείες τις οποίες δεν θέλει να κατονομάσει. Υποδέχθηκε ωστόσο ευγενικά τον καγκελάριο για μια γρήγορη ξενάγηση στη ναυαρχίδα του στόλου της εταιρείας του, πριν αναχωρήσει ο Μερτς οδικώς για την καγκελαρία. Η αστυνομία είχε καταφέρει στο μεταξύ να ξεκολλήσει από την άσφαλτο τους διαδηλωτές.
