Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Δεν νομίζω ότι ήταν σκόπιμο εκ μέρους του, ήταν πάντως εύστοχο ότι ο σερ Κιρ Στάρμερ παραιτήθηκε από τη θέση του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου την παραμονή της δεκάτης επετείου του δημοψηφίσματος υπέρ του Brexit. Ετσι οι πρωθυπουργοί τους οποίους κατανάλωσε το Brexit έφθασαν αισίως τους έξι. Το γεγονός περιέχει δύο πρωτοφανή στα πολιτικά χρονικά του Ηνωμένου Βασιλείου: Πώς είναι δυνατόν η Βρετανία να έχει γίνει Ιταλία και Βέλγιο (έτσι το θέτουν οι βρετανοί αναλυτές) και πώς είναι δυνατόν να τα κατάφερε ο Στάρμερ να μείνει πρωθυπουργός για δύο χρόνια.
Θα ξεκινήσουμε από το δεύτερο. Είναι πράγματι άθλος ότι τα κατάφερε να μείνει στη θέση για δύο χρόνια. Γιατί ο Στάρμερ ήταν σοβαρός (και εξακολουθεί να είναι), ήταν επίσης στην πολιτική, αλλά δεν ήταν πολιτικός. Εγινε πρωθυπουργός λόγω της σοβαρότητάς του, αφού είχε προηγηθεί μια παρέλαση ανισόρροπων (Μπόρις Τζόνσον), ηλιθίων (Λιζ Τρας) και ανύπαρκτων πρωθυπουργών (Ρίσι Σούνακ), που κατέστρεψαν το Συντηρητικό Κόμμα. Τηρουμένων των αναλογιών, ο Στάρμερ έγινε πρωθυπουργός για τους ίδιους λόγους που έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ ο Τζίμι Κάρτερ. Επειδή, και στις δύο περιπτώσεις, οι ψηφοφόροι αηδιασμένοι από τους μεν, ψήφισαν τους δε. Αν και γενικώς ξύλινος, ο Στάρμερ ήταν ένας έντιμος άνθρωπος καλών προθέσεων, γι’ αυτό και οι ψηφοφόροι τον έκαναν πρωθυπουργό με μια τερατώδη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Δεν ήξερε όμως πώς να μιλάει στους ψηφοφόρους, ούτε πώς να κρατάει τον έλεγχο της κυβέρνησής του και της κοινοβουλευτικής ομάδας.
Επίσης δεν είχε μια συνεκτική πολιτική για το μέλλον της χώρας. Οι πολιτικές δοκιμάζονταν στο πόδι, βάσει των δεδομένων της στιγμής, με αποτέλεσμα να αναθεωρούνται συνεχώς. Τα λάθη εξαιτίας της πρόδηλης ανεπάρκειας της υπουργού Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς, οι υπαναχωρήσεις από υπεσχημένες πολιτικές, οι αναστροφές των 180 μοιρών, οι πανηγυρικές «επανεκκινήσεις» μετά από κάθε αποτυχία, αυτά ήταν η καθημερινή πολιτική επικαιρότητα στη Βρετανία, που έφθειρε καθημερινά το κύρος και την αξιοπιστία του Στάρμερ και έθετε εν αμφιβόλω την ικανότητά του να ηγείται. Το αξιοθαύμαστο, εν τούτοις, ήταν η ψυχραιμία του, χάρη στην οποία, μετά από κάθε πτώση, σηκωνόταν και συνέχιζε. Αναρωτιόσουν πώς κατάφερνε να καταπίνει τόση ντροπή αυτός ο άνθρωπος και τι στομάχι πρέπει να έχει για να τη χωνεύει! Στην περίπτωση του σκανδάλου Μάντελσον, όπου ένας διεφθαρμένος παράγοντας του παρασκηνίου κατάφερε να χειραγωγήσει όλο το σύστημα προκειμένου να εξαπατηθεί ο πρωθυπουργός, οποιοσδήποτε άλλος θα είχε παραιτηθεί. Ο Στάρμερ έμεινε, ισορροπώντας στο χείλος του γκρεμού. Η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει ήταν ο προϋπολογισμός για την Αμυνα. Εκεί έγινε πια ολοφάνερο ότι ο άνθρωπος δεν έκανε για τη δουλειά και κινητοποιήθηκε το σύστημα για να τον αντικαταστήσει.
Οταν ξεκίνησε ο πόλεμος στον Περσικό, οι Βρετανοί βρέθηκαν στην άκρως ταπεινωτική θέση να μην μπορούν να υπερασπιστούν τις βάσεις τους στην Κύπρο και χρειάστηκε να στείλουν πλοία οι σύμμαχοί τους (Γαλλία, Ελλάδα) για την αντιαεροπορική κάλυψη εδαφών υπό βρετανική κυριαρχία. Η ντροπή και ο θυμός στην κοινή γνώμη της Βρετανίας για την αδυναμία της χώρας τους δεν περιγράφονται. Τότε ο Στάρμερ ανέλαβε προσωπικά την υπόθεση και δεσμεύτηκε ότι αμέσως θα πάρει μέτρα για να αναστρέψει την κατάσταση. Εκανε το θέμα σημαία του. Μολονότι το υπουργείο Αμυνας και οι στρατηγοί ζήτησαν 17 δισ. λίρες, εκείνος τους προσέφερε 13 δισ. – εκ των οποίων μάλιστα τα τρία ήταν λογιστικά. Το υπουργείο επέστρεψε τον προϋπολογισμό στο γραφείο του πρωθυπουργού και εκείνος ανέλαβε προσωπικά να βρει τα 7 δισ. που έλειπαν. Αυτός, για να τα βρει, απευθύνθηκε στον κάθε υπουργό του ξεχωριστά με το αφελέστατο ερώτημα, αν του περισσεύουν δυο-τρία δισ. για να τα δώσει στην Αμυνα και, φυσικά, δεν βρήκε κανέναν πρόθυμο! Γύρισε πίσω λοιπόν στους στρατηγούς με άδεια χέρια, οπότε ο υπουργός Αμυνας Τζον Χίλι δεν είχε άλλη επιλογή παρά την παραίτηση. Δεν έχει νόημα να είσαι υπουργός σε μια κυβέρνηση χωρίς πρωθυπουργό. Ισως λοιπόν το ουσιώδες ερώτημα δεν είναι πώς άντεξε τόσο καιρό ο Στάρμερ, αλλά πώς άντεξε η Βρετανία χωρίς πρωθυπουργό…
Βέλγιο και Ιταλία
Ως προς την ταχεία κατανάλωση πρωθυπουργών και κυβερνήσεων, υπάρχει μια σκληρή ειρωνεία στη σύγκριση που κάνουν οι βρετανοί σχολιαστές με τα πρότυπα του Βελγίου ή της Ιταλίας: η Βρετανία διατηρούσε την παράδοση της πολιτικής σταθερότητας όσο ανήκε στο ίδιο κλαμπ με το Βέλγιο και την Ιταλία, από την ώρα που έφυγε άρχισε να τους μοιάζει επικίνδυνα. Φυσικό δεν είναι, αφού δέκα χρόνια το Brexit απεδείχθη εσφαλμένη επιλογή; Ολες οι προσδοκίες, για χάρη των οποίων οι Βρετανοί προτίμησαν την έξοδο, διαψεύστηκαν. Αν πιστέψουμε τη σχετική έρευνα που έκαναν από κοινού το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, η Τράπεζα της Αγγλίας και η κεντρική τράπεζα της Γερμανίας, το ΑΕΠ τους μειώθηκε κατά 6%-8%. Στο Μεταναστευτικό, άδειασαν τα νοσοκομεία και τα πανεπιστήμια από ευρωπαίους μετανάστες, αλλά η ροή δεν σταμάτησε, απλώς άλλαξε το χρώμα του δέρματος των μεταναστών. Τώρα έρχονται οι φουκαράδες από την Αφρική και την Ασία, ιδίως εκείνοι που δεν έχουν ελπίδα ασύλου στην Ευρώπη. Το Brexit ήταν μέγιστο λάθος. Σταδιακά το καταλαβαίνουν όλο και περισσότεροι. Καταλαβαίνουν επίσης ότι είναι το είδος του λάθους που πάρα πολύ δύσκολα διορθώνεται. Οπότε, καταλαβαίνετε τι ακολουθεί: κατάθλιψη, μελαγχολία, το ρίχνουν στο φαΐ και καταβροχθίζουν πρωθυπουργούς…
