Το πακέτο μέτρων ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ που ανακοίνωσε πρόσφατα η κυβέρνηση, με μέτρα μόνιμου αλλά και έκτακτου χαρακτήρα, έχει κερδισμένους αλλά και χαμένους, καθώς βάσει κριτηρίων και προϋποθέσεων αρκετοί είναι εκείνοι που θα βρεθούν εκτός, παρά το γεγονός ότι πλήττονται από την παρατεταμένη ακρίβεια και αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.
Οι εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή μόνο ευοίωνες δεν μπορούν να θεωρηθούν, με τις τιμές των καυσίμων και των ειδών πρώτης ανάγκης να έχουν εκτοξευθεί το τελευταίο δίμηνο. Αν σε αυτές τις συνθήκες προστεθούν και όλα όσα έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια, τότε εύκολα μπορεί κανείς να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα που εφαρμόζονται απλά δεν φθάνουν για να καλύψουν τη μεγάλη «χασούρα» που έχουν υποστεί νοικοκυριά, επαγγελματίες, συνταξιούχοι.
Ηλικιακός κόφτης
Το μέτρο της ετήσιας ενίσχυσης συνταξιούχων με 300 ευρώ (από 250 ευρώ που ίσχυε πέρυσι) αφήνει εκτός χιλιάδες που δεν έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους (εξαιρούνται όσοι λαμβάνουν αναπηρικές συντάξεις). Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι χήρες, οι χήροι, τα ορφανά, οι γυναίκες με μειωμένες συντάξεις και όλοι όσοι δεν έχουν κλείσει το 65ο έτος της ηλικίας τους στις 31 Δεκεμβρίου του 2025. Υπολογίζεται ότι μόνο από τον ηλικιακό κόφτη μένουν εκτός πάνω από 300.000 συνταξιούχοι που μπορεί να λαμβάνουν σύνταξη πολύ πιο κάτω από τα ετήσια εισοδηματικά όρια που έχουν τεθεί.
Στις αλλαγές που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για το μέτρο της ετήσιας ενίσχυσης των συνταξιούχων περιλαμβάνεται η αύξηση του ετήσιου ατομικού αλλά και οικογενειακού εισοδηματικού και περιουσιακού κριτηρίου. Ενώ παρατηρεί κανείς μεγάλη αύξηση (σχεδόν διπλασιασμό) του ατομικού ετήσιου εισοδηματικού κριτηρίου στις 25.000 ευρώ (από 14.000 ευρώ που ίσχυε πέρυσι), στην περίπτωση των έγγαμων η αύξηση είναι αναλογικά πολύ μικρότερη. Πλέον, ένας άγαμος συνταξιούχος θα λαμβάνει κάθε Νοέμβριο τα 300 ευρώ εφόσον η μηνιαία μεικτή σύνταξή του δεν ξεπερνάει τις 2.083 ευρώ (από 1.166 πέρυσι).
Εισοδηματικό όριο
Στην περίπτωση, όμως, των έγγαμων συνταξιούχων, που λαμβάνουν και οι δύο σύνταξη, δεν θα πάρει ούτε ο ένας ούτε ο άλλος τα 300 ευρώ (σύνολο 600 ευρώ) αν ξεπερνούν αθροιστικά τα 2.916 ευρώ ή ατομικά παίρνουν μεικτή σύνταξη και οι δύο πάνω από 1.458 ευρώ. Αναλογικά δηλαδή η αύξηση στο οικογενειακό εισοδηματικό κριτήριο των έγγαμων συνταξιούχων είναι πολύ χαμηλότερη σε σύγκριση με τους άγαμους και προκύπτει ξεκάθαρα από το γεγονός ότι το νέο εισοδηματικό όριο για τους συνταξιούχους είναι 35.000 ευρώ (από 25.000 ευρώ πέρυσι), δηλαδή αυξήθηκε κατά 40%, όταν στην περίπτωση των άγαμων αυξήθηκε κατά 78,5%.
Επίσης στην περίπτωση των έγγαμων συνταξιούχων δεν λαμβάνεται καθόλου υπ’ όψιν ο αριθμός των προστατευόμενων τέκνων που μπορεί να έχουν. Δηλαδή τα ίδια χρήματα θα πάρει κάποιος που είναι παντρεμένος και δεν έχει παιδιά με κάποιον που έχει, π.χ., 2 ή 3 ή και παραπάνω προστατευόμενα τέκνα. Επίσης, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών, το εισοδηματικό όριο παραμένει το ίδιο.
Οικογένειες με παιδιά
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες, δίνεται έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε παιδί με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του 2025 (εισοδήματα του 2024). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν έχει κάποιος μείωση εισοδημάτων το 2025 έναντι του 2024 και με βάση τα εισοδήματα του 2024 ήταν εκτός κριτηρίων, θα συνεχίσει να μην μπορεί να λάβει το έκτακτο βοήθημα.
Οσον αφορά τα εισοδηματικά κριτήρια, έγγαμοι με 1 παιδί χάνουν τα 150 ευρώ εφόσον οι ετήσιες απολαβές (πριν από την αφαίρεση των φόρων) ξεπερνούν τις 40.000 ευρώ, έγγαμοι με 2 παιδιά δεν θα λάβουν 300 ευρώ εφόσον το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα είναι πάνω από 45.000 ευρώ, έγγαμοι με 3 παιδιά με ετήσιο εισόδημα άνω των 50.000 ευρώ.
Ενοίκιο με «αγκάθια»
Και στην περίπτωση των ενοικιαστών η αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων δεν είναι αρκετή για να καλύψει όλες τις περιπτώσεις. Και εδώ υπάρχουν περιπτώσεις που κάποιοι θα χάσουν την επιστροφή ενός ενοικίου έως 800 ευρώ για λίγα ευρώ παραπάνω εισόδημα.
Το ετήσιο εισοδηματικό όριο για άγαμους χωρίς παιδιά ανεβαίνει στις 25.000 ευρώ (από 20.000 ευρώ). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν κάποιος άγαμος έχει καθαρά το 2025 (δηλώσεις 2026) πάνω από 1.710 ευρώ τον μήνα, χάνει την επιστροφή του ενοικίου.
Στην περίπτωση των έγγαμων με δύο παιδιά, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα ανεβαίνει αθροιστικά στις 45.000 ευρώ, δηλαδή για τον κάθε γονιό 22.500 ή καθαρά περίπου 1.500 ευρώ. Αν δηλαδή και οι δύο γονείς λαμβάνουν πάνω από 1.500 ευρώ, θα χάσουν την επιστροφή του ενοικίου.
Η νέα ρύθμιση χρεών
Η νέα ρύθμιση προβλέπει την εξόφληση σε 72 δόσεις χρεών που έχουν δημιουργηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Υπάρχει όμως μία παγίδα. Να μην είναι ρυθμισμένα αυτά τα χρέη. Αν κάποιος τα έχει εντάξει σε οποιαδήποτε ρύθμιση, δεν μπορεί να μπει εκ νέου στις 72 δόσεις. Επίσης το επιτόκιο για αυτή τη ρύθμιση είναι 5,84% ετησίως, που σημαίνει ότι η κάθε δόση θα προσαυξάνεται ανάλογα βάσει του ισχύοντος επιτοκίου.
Επίσης, η νέα ρύθμιση δεν προβλέπει καμία διαγραφή – «κούρεμα» χρέους της αρχικής οφειλής, ούτε των τόκων που έχουν συσσωρευτεί και έχουν ανεβάσει το χρέος όλα τα προηγούμενα χρόνια. Ενα άλλο ζήτημα που θα δημιουργήσει πιθανόν πρόβλημα στο να ενταχθούν οι οφειλέτες στη ρύθμιση των χρεών είναι ότι όσα χρέη έχουν προκύψει από 1.1.2024 θα πρέπει να ρυθμιστούν σε 24 δόσεις και όχι σε 72 που ισχύει για τα παλαιότερα.
«Προεκλογικό πυροτέχνημα»
Εργάστηκε για περισσότερα από 40 χρόνια. Πάντοτε, υπήρχε στην άκρη του μυαλού του η σκέψη να μη γίνει βάρος σε κανέναν, κυρίως στον γιο του, όταν θα ήταν πια απόμαχος της ζωής. Η στιγμή αυτή έφθασε και κατάφερε να πάρει μια καλή σύνταξη. Το ίδιο και η σύζυγός του. Ηρθε όμως η οικονομική κρίση και οι συντάξεις τους «κατακρεουργήθηκαν». Οι απώλειες μπορεί να φθάνουν και το 55%. Το ίδιο και της συζύγου του. Ο 13ος και ο 14ος μισθός έγιναν «καπνός». Οι συνεχείς διεκδικήσεις για επαναφορά τους πέφτουν στο κενό, παρότι πλήρωναν μέρος του μισθού τους για να πάρουν αυτά τα δύο «δώρα» όταν θα έβγαιναν στη σύνταξη.
Οταν το μεσημέρι της Τετάρτης 22 Απριλίου ο Βασίλης Δαμιανός, αντιπρόεδρος του μεγαλύτερου σωματείου συνταξιούχων της ΔΕΗ και μέλος του προεδρείου της Ανώτατης Γενικής Συνομοσπονδίας Συνταξιούχων Ελλάδος (ΑΓΣΣΕ), άκουσε τον Πρωθυπουργό να ανακοινώνει το νέο πακέτο μέτρων, αρχικά αναθάρρησε. Το συναίσθημα αυτό κράτησε λίγα λεπτά. Πολύ γρήγορα συνειδητοποίησε ότι εξαιρείται των μέτρων.
«Χάνουμε το βοήθημα επειδή υπερβαίνουμε τα εισοδηματικά κριτήρια, μαζί με τη σύζυγό μου, κατά 1.000 ευρώ τον χρόνο. Δηλαδή για 40 ευρώ μεικτά που παίρνουμε επιπλέον τον μήνα έκαστος, δεν το δικαιούμαστε. Ενιωσα αγανάκτηση και απογοήτευση, παρότι γνωρίζω ότι αυτά τα μέτρα δεν είναι πραγματική βοήθεια. Είναι προεκλογικό πυροτέχνημα. Το κάνουν για μία φορά και μετά τέλος. Μόνο και μόνο για να χαϊδέψουν αφτιά» δηλώνει στο «Βήμα».
Αυτό όμως που πραγματικά τον εξόργισε είναι το γεγονός ότι εξαιρούνται χιλιάδες άνθρωποι οι οποίοι λαμβάνουν χαμηλή σύνταξη αλλά δεν έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος.
«Ξέρετε πόσες γυναίκες λαμβάνουν τη σύνταξη του συζύγου τους επειδή έμειναν χήρες και μπορεί να είναι 64 ετών; Πόσα παιδιά που έμειναν ορφανά από γονείς λαμβάνουν μέρος της σύνταξής τους μέχρι να βγουν στην αγορά εργασίας; Πρόσφατα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας μιλούν για 300.000. Είναι χήροι, χήρες, ορφανά και γυναίκες με μειωμένες συντάξεις. Τα χρήματα που λαμβάνουν είναι σε πολλές περιπτώσεις ελάχιστα. Οι άνθρωποι αυτοί ανήκουν στην κατηγορία των χαμηλοσυνταξιούχων. Και όμως, δεν δικαιούνται το επίδομα που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός λόγω ηλικίας» καταγγέλλει ο κ. Δαμιανός.
Ως παράδειγμα φέρνει την περίπτωση 64χρονης γυναίκας η οποία έχασε τον σύζυγό της που έπαιρνε σύνταξη 800 ευρώ. «Η γυναίκα αυτή», εξηγεί, «τα πρώτα τρία χρόνια από την απώλεια του συζύγου της θα πάρει το 70% της σύνταξής του. Αν όμως έχει δικό της μισθό ή σύνταξη, θα πάρει το 50% του 70% της σύνταξής του, δηλαδή μόλις 280 ευρώ».
«Σταγόνα στον ωκεανό»
«Σταγόνα στον ωκεανό» χαρακτηρίζει την επιστροφή ενός ενοικίου, έως 800 ευρώ, ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Προστασίας Ενοικιαστών, Αγγελος Σκιαδάς.
«Η επιστροφή αυτή ανέρχεται περίπου στο 8% του συνολικού ετήσιου μισθώματος που καταβάλλει ο ενοικιαστής» αναφέρει. «Η μέση αύξηση του ενοικίου ήταν 10,1% το 2025. Καταλαβαίνετε ότι αυτή η βοήθεια που διαφημίζει η κυβέρνηση εξανεμίζεται μόλις μέσα σε έναν χρόνο» τονίζει. Σύμφωνα με τον ίδιο, το μέτρο θα είχε νόημα αν έμπαινε όριο στις αυξήσεις των ενοικίων. «Εάν έμπαινε πλαφόν στα ενοίκια που θα προέκυπτε από συντελεστές, όπως η τιμή ζώνης, η ενεργειακή απόδοση, η παλαιότητα και η επιφάνεια του ακινήτου, το μέτρο αυτό θα ήταν μια βοήθεια. Τώρα, με τις ανεξέλεγκτες αυξήσεις, η όποια βοήθεια περνά στην τσέπη του ιδιοκτήτη» σημειώνει, και προσθέτει: «Εχουμε φθάσει στο σημείο να χρειαζόμαστε το 74% του μέσου μισθού για να νοικιάσουμε ένα σπίτι με ένα υπνοδωμάτιο και το 90% για ένα σπίτι με δύο υπνοδωμάτια».
