Google Button Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Σε εξέλιξη βρίσκονται από σήμερα Τετάρτη στην Ντόχα κρίσιμες τεχνικές συνομιλίες ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και την εξασφάλιση μιας μόνιμης κατάπαυσης του πυρός. Σύμφωνα με πηγή που έχει άμεση γνώση των επαφών και έναν ιρανό αξιωματούχο, οι διαβουλεύσεις βασίζονται στην ενδιάμεση συμφωνία 14 σημείων που υπεγράφη τον προηγούμενο μήνα, η οποία είχε ως στόχο τον τερματισμό του πολέμου που ξέσπασε μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, τον περασμένο Φεβρουάριο.

Το παρασκήνιο της διπλωματίας και ο ρόλος του Κούσνερ

Ο γαμπρός του αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκαν με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, το οποίο μεσολαβεί στις συνομιλίες μαζί με το Πακιστάν, για να προετοιμάσουν το έδαφος, χωρίς ωστόσο οι ίδιοι να δίνουν το «παρών» στις απευθείας διαπραγματεύσεις.

Παρά την ενδιάμεση συμφωνία, που προέβλεπε 60 ημέρες διαπραγματεύσεων, για μια μόνιμη ειρηνευτική διευθέτηση, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έχουν διαφωνήσει δημόσια για την ερμηνεία του συμφώνου, γεγονός που οδήγησε σε εκατέρωθεν στρατιωτικά πλήγματα την περασμένη εβδομάδα.

Το «αγκάθι» του Ορμούζ και τα 6 δισ. δολάρια

Το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να κερδίσει τη διεθνή αναγνώριση του ελέγχου του στα Στενά του Ορμούζ και του δικαιώματός του να εισπράττει τέλη από τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τον Κόλπο, ακόμη και με τη χρήση βίας. Η κίνηση των πλοίων έχει αποκατασταθεί, εν μέρει, στο πέρασμα, από το οποίο πριν από τον πόλεμο, διακινείτο το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Οι συνομιλίες στη Ντόχα, που διεξάγονται σε επίπεδο επικεφαλής διαπραγματευτών και ειδικών, εστιάζουν σε δύο βασικά ζητήματα για την ιρανική πλευρά:

  • Τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ.
  • Την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που παραμένουν «παγωμένα».

Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν πως θέτουν ως απόλυτη προτεραιότητα τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

«Τα Στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να ανοίγουν ξανά, αλλά η κατάσταση είναι αποσπασματική, απρόβλεπτη και χωρίς πλήρη διαφάνεια», σχολίασε η Βαντάνα Χάρι, ιδρύτρια της εταιρείας αναλύσεων Vanda Insights, την ώρα που ιρανικά μέσα μετέδιδαν ότι ξένο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προσάραξε στα αβαθή των Στενών, εκτός της καθορισμένης διαδρομής.

Πολιτικές πιέσεις και το «μέτωπο» του Λιβάνου

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει ιρανικές επιθέσεις κατά κρατών του Κόλπου, που φιλοξενούν αμερικανικές, στρατιωτικές βάσεις, έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους (κυρίως σε Ιράν και Λίβανο) και έχει εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων. Ο Ντόναλντ Τραμπ δέχεται έντονες πολιτικές πιέσεις να περιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο, ενώ στο Ιράν, η θεοκρατική ηγεσία είναι αντιμέτωπη με την εγχώρια οργή για την κατεστραμμένη οικονομία.

Την ίδια στιγμή, η ενδιάμεση συμφωνία προβλέπει και τον τερματισμό της παράλληλης σύγκρουσης μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ, στον Λίβανο. Οι ΗΠΑ στηρίζουν ένα ξεχωριστό κανάλι συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, το οποίο οδήγησε σε μια συμφωνία-πλαίσιο για την ασφάλεια. Ωστόσο, η Χεζμπολάχ την απέρριψε, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι η συμφωνία αυτή θα μπορούσε να παγιώσει την κατοχή του νότιου Λιβάνου από το Ισραήλ.

Πηγή: Reuters