Νέες Εποχές

Ενα γνωστό ανέκδοτο στην τέως ΕΣΣΔ, όπου σε κάθε φάση ξαναγραφόταν η ιστορία της, ήταν πως δυσκολότερο είναι να προβλέψει κανείς το παρελθόν παρά το μέλλον. Οξύμωρο μεν, ακριβές δε. Κάθε παρόν εμπεριέχει ρητά ή άδηλα μια προβολή στο μέλλον, η οποία συμπεριλαμβάνει και το παρελθόν, δηλαδή τη διαχρονική πορεία. Οταν κυριαρχεί η αισιοδοξία, θεωρούμε […]

Οι έκτακτες συνθήκες της πανδημίας επέβαλαν έναν αναγκαστικό μινιμαλισμό στον εορτασμό της μεγάλης επετείου των διακοσίων ετών από την έναρξη του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Οι υγειονομικοί περιορισμοί οδήγησαν σε έναν οργανωτικά λιτό εορτασμό, με λιγότερα τετριμμένα και κοινότοπα στοιχεία. Εναν εορτασμό περισσότερο εσωτερικό αλλά όχι εσωστρεφή. Βεβαίως, όταν κινούμαστε στο κοινό πεδίο της δημόσιας και […]

Ηεπανάσταση του 1821 κατέχει εμβληματική θέση στη νεότερη ελληνική ιστορία. Η επέτειος των 200 ετών από την έναρξή της προκάλεσε το ενδιαφέρον της πολιτικής ηγεσίας και διαφόρων φορέων στον χώρο της επιστημονικής έρευνας, της εκπαίδευσης, της πολιτισμικής διαχείρισης, της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι σχεδιασμοί για τους εορτασμούς της επετείου κάλυψαν διαφορετικά πεδία, με έμφαση τόσο στην […]

Οι άνθρωποι μετριόμαστε με τον εαυτό μας και με την εποχή μας. Ιδιοι εαυτοί σε άλλες εποχές είναι μια αφύσικη συνθήκη, ένα πείραμα που δεν μπορεί να βγάλει κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Για τον άνθρωπο στην Ελλάδα το 2022 πολλά από εκείνα για τα οποία καμαρώνουμε – Αρχαία Ελλάδα για παράδειγμα – είναι ένα σύμπαν που δημιουργήθηκε από […]

Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα βρίσκονταν μεταπολεμικά στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής στην Ευρώπη και οι θέσεις τους είχαν υψηλή απήχηση στους ψηφοφόρους. Ωστόσο, η απήχησή τους αυτή μειώθηκε σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς πολλά από αυτά έχασαν σημαντικό μέρος των επί δεκαετίες ψηφοφόρων τους. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η Γαλλία και η Ολλανδία, όπου τα εκλογικά τους […]

Ας ξεκινήσουμε με μερικά βασικά δεδομένα. Το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει ήδη επηρεαστεί από τις κλιματικές αλλαγές, έχοντας βιώσει καιρικά φαινόμενα που επιδεινώθηκαν από τις επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας στο περιβάλλον. Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη επηρεάσει πάνω από το 80% της χερσαίας έκτασης του πλανήτη. Ο,τι αποφασίζεται από εδώ και πέρα αφορά στην […]

Θα ξεκινήσουμε από πέντε παραδοχές: Η πρώτη παραδοχή είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεν μπόρεσε, στα δυόμισι αυτά χρόνια, να εκπληρώσει την εντολή που του έδωσε στις εκλογές του 2019 το μάλλον αναπάντεχο 31,5% του εκλογικού σώματος. Ποια ήταν η εντολή αυτή; Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας το βράδυ των εκλογών, ήταν η «εντολή […]

Το 1948 ο Allan Turing περιέγραψε για πρώτη φορά δυνητικές «νοήμονες μηχανές» (Ιntelligent Machinery) και αναρωτήθηκε για τι θα μπορούσε να επιτύχει ένας τέτοιος «ασώματος νους» (brain without a body). Η έννοια της Τεχνητής Νοημοσύνης – ΤΝ (Artificial Intelligence – AI) είχε γεννηθεί. Το 2021 πληθώρα δημοσιεύσεων, όπως το πρόσφατο βιβλίο των Kissinger κ.ά. «The […]

Είμαι στο τραμ. Είναι παραμονές Χριστουγέννων. Ατμόσφαιρα εορταστική. Συνωστισμός. Ακριβώς εμπρός μου μια μικρή γύρω στα δεκαοχτώ μιλάει στο κινητό της με τον… Τάκη! Οπως όλοι έχουμε πληροφορηθεί, εκόντες άκοντες. Η στεντόρεια φωνή της δονεί την ατμόσφαιρα διαπερνώντας τη μάσκα όσο εξάλλου και το αισθηματικό της δράμα. Θα μπορούσε να μιλάει πιο σιγά και πιο […]

Επειδή σε τίποτα δεν με βοήθησε το όπλο της άρνησης και τα σκέρτσα της ειρωνείας, μια που ούτε τη μία ούτε την άλλη κατόρθωσα να τη στρέψω εναντίον μου αλλά και, επειδή, τόσο η μία όσο και η άλλη, ανέδειξαν το επώνυμο εγκαταλείποντας το κύριο όνομά μου στο έλεος του εαυτού, σκέφτηκα στις επτακόσιες λέξεις […]

Οέχων τα πάντα «εν σοφία ποιήσει» μάς έστειλε πρώτο τον κορωνοϊό (ή COVID-19). Κάτι κακό θα είχαμε κάνει και θέλησε να μας τιμωρήσει. Αφού πέθαναν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες, οι επιστήμονες κατάφεραν (με χίλιους κόπους) και βρήκαν το εμβόλιο. Αμέσως εξαπέστειλε την παραλλαγή Δέλτα να καλύψει το κενό. Και πριν τα βρούμε με τη Δέλτα, να […]

Ο Robert Winter, o literary editor του «Independent», αναρωτιέται: Πώς μπορούμε να απολαμβάνουμε τα απομνημονεύματα, πιστεύοντας ότι είναι αληθινά, όταν τίποτα, όπως όλοι γνωρίζουν, δεν είναι τόσο αναξιόπιστο όσο η μνήμη; Πολλά απομνημονεύματα έχουν το χαρακτηριστικό να φαίνονται ανοχύρωτα, χωρίς ψιμύθια και λογοτεχνικότητες. Οταν μιλάμε για παρελθόν, η πραγματικότητα (μια άλλη παράξενη λέξη η οποία […]

Συζητείται ευρύτερα, κατά την εφετινή τηλεοπτική χρονιά, ότι τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική τηλεόραση προβάλλονται πολλές τηλεοπτικές σειρές που βασίζονται σε ανάλογη μυθοπλασία, προκαλώντας το μεγαλύτερο ή το μικρότερο, αντίστοιχα, ενδιαφέρον των τηλεθεατών. Η αξιολόγηση των συγκεκριμένων τηλεοπτικών σειρών αφορά τους τηλεκριτικούς και τους πλέον ειδικούς, παρόλο που για κάποιες από αυτές δεν […]

Το σύνδρομο της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS) ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά πριν από 40 έτη στις ΗΠΑ προκαλώντας μέχρι σήμερα τον θάνατο σε περίπου 36,3 εκατομμύρια άτομα, ενώ ο συνολικός αριθμός ανθρώπων που ζουν με HIV εκτιμάται παγκοσμίως σε 37,7 εκατομμύρια. Η νόσος που προκαλείται από τον ιό HIV έχει χαρακτηριστεί ως μάστιγα του αιώνα, […]

Τα Χριστούγεννα είναι η γιορτή των επιθυμιών. Των πρώτων που διαμορφώθηκαν στη ζωή μας, όταν περιμέναμε τα δώρα στην ηλικία που τα ζητούσαμε και δεν παίρναμε ό,τι μας έφερναν. Οταν άρχισαν να λιγοστεύουν τα ρούχα, ξεκίνησαν τα παιχνίδια. Ισως αυτό είναι το ορόσημο της έναρξης της ενσυνείδητης ζωής μας. Συγκεκριμένα πράγματα σημαίνει συγκεκριμένες επιθυμίες. Πολύ […]

Στο ΠαΣοΚ/ΚΙΝΑΛ πάνε καλά: όχι μόνο βρήκαν πρόεδρο την περασμένη Κυριακή αλλά και δυνητικούς ψηφοφόρους: 11% δίνει δημοσκόπηση της Kάπα Research – από το 2012 έχουν να δουν στη Χαριλάου Τρικούπη ποσοστό πάνω από 10%. Και το πρώτο ποσοστό του ΠαΣοΚ του Ανδρέα Παπανδρέου ήταν 13,6% – για «νέο ξεκίνημα» λοιπόν, καλό είναι. Το θέμα βέβαια είναι […]

Ηεπίκληση του Συντάγματος δεν μπορεί να οδηγεί στον ευτελισμό του. Το Σύνταγμα δεν είναι ένα νομικό κέλυφος που καλύπτει τα πάντα: τους φόβους, τις ανασφάλειες και τις προσδοκίες ή, κατά μείζονα λόγο, τις αυταπάτες, τις φαντασιώσεις, τους παραλογισμούς όποιου το επικαλείται. Το Σύνταγμα είναι προϊόν της Ιστορίας. Είναι το ευρύχωρο αλλά σαφές θεσμικό πλαίσιο μέσα […]

Οι ασθένειες, οι μεταδοτικές νόσοι, οι επιδημίες έχουν αφήσει τα σημάδια τους στην ιστορία με ποικίλους τρόπους καθώς έχουν πολύ σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές αλλά και πολιτισμικές επιπτώσεις. Επηρεάζουν τον συλλογικό βίο, ανατρέπουν τρόπους ζωής και κοινωνικότητας, καλλιεργούν συναισθήματα όπως ο φόβος και η αγωνία, συχνά ενεργοποιούν ακόμα και καλά κρυμμένες δεισιδαιμονίες ενώ συμβάλλουν σε διαδικασίες […]

Αυτά που λείπουν περισσότερο στους ανθρώπους είναι αυτά που λιγότερο ομολογούνται. Με τίποτα δεν θα ήθελε η σημερινή Ελλάδα να παραδεχθεί πως εξαπλώθηκε μέσα της η αρρώστια από την οποία ποτέ δεν πίστευε ότι μπορεί να προσβληθεί. Είναι πλέον στο έλεος της ακατάσχετης μοναξιάς. Συχνά στις δυτικές μεγαλουπόλεις βλέπει κανείς στους πολυσύχναστους δρόμους να περπατούν […]

Η παγκόσμια μονοθεματική σκηνή του έργου: «Πανικός με τον κορωνοϊό-φονιά!» παρακολουθείται καθημερινά με τρόμο από θεατές και ειδικούς. Υπάρχουν, ωστόσο, και λιγοστοί που αρνούνται να αποδεχτούν τον πρωταγωνιστή! Είναι εκείνοι που αδιαφορούν, σαν να παρακολουθούν θέατρο του παραλόγου, που δεν το καταλαβαίνουν κι επαναστατούν. Ισως αξίζει, λοιπόν, να φωτιστεί λίγο αυτό το θέατρο με επιπλέον […]