Νέες Εποχές

Μέχρι που έφυγα από την Ελλάδα για σπουδές στη Γερμανία, δεν είχα αντιμετωπίσει χιόνι σε μεγάλες ποσότητες. Εκείνη την εποχή (1954) δεν υπήρχαν στην Ελλάδα χιονοδρομικά κέντρα ούτε χειμερινά σπορ. Ο προορισμός μου ήταν το Μόναχο. Το Μόναχο βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο (700 μ.) και οι Αλπεις τού κλείνουν τον αέρα της Μεσογείου. Στο Μόναχο […]

Ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι σήμερα, 77 χρόνια μετά την εξόντωση 6.000.000 Εβραίων στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και θανάτου, οι Εβραίοι αποτελούν μόλις το 2% του πληθυσμού των ΗΠΑ και το 0,2% του παγκόσμιου πληθυσμού. Λογικά αυτό σημαίνει ότι ο εντοπισμός τους θα απαιτούσε ιδιαίτερη προσπάθεια. Κάθε χρόνο όμως, οι Εβραίοι είναι ο Νο. […]

Το ζήτημα της επιστροφής στην Αθήνα των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι ιδιοκτησιακό, νομικό, ηθικό ή μήπως είναι θέμα της κατά Μελίνα «εθνικής αξιοπρέπειας», όπως υπενθυμίζει ο Τ. Θεοδωρόπουλος; («Η Καθημερινή», 16.1.2022.) Πώς είναι σκόπιμο και πιο ρεαλιστικό να το διαχειριστούμε; Mε την ευκαιρία της διάλεξής του στο Megaron Plus, τον Απρίλιο του 2008, ο αρχαιολόγος […]

Annus Horribilis (=φρικτό, αποτρόπαιο έτος) του μεταπολιτευτικού μας πολιτικού βίου υπήρξε, κατά τη γνώμη μου, το έτος 2012. Τα μηνύματα ήταν βέβαια ιδιαίτερα δυσοίωνα ήδη από το 2011, χρονιά των Αγανακτισμένων, του στραπάτσου στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις Κάννες, των προπηλακισμών και των βιαιοτήτων κατά δημοσίων προσώπων, της κατάρρευσης της κυβέρνησης Παπανδρέου, αν […]

Την πρώτη ουσιαστική επαφή με την έννοια της πολιτικής και του πολιτικού δεν την είχαμε εμπειρικά αλλά μέσα από τα μαθήματα της Ιστορίας στο σχολείο. Εννοώ πως στις τάξεις του Δημοτικού δεν έχεις καμία συνειδητή σύνδεση με την πολιτική, με τον ρόλο της στην καθημερινότητά σου. Μάθαμε για αυτήν μέσα από τα κεφάλαια των βιβλίων, […]

Θα γίνει τριήμερη συζήτηση στη Βουλή: μεγάλοι ρήτορες, εγκέφαλοι με φαιά ουσία που αν την απλώσεις καλύπτεις τρία γήπεδα τένις· βαθιά πνεύματα που αν τα βυθομετρήσεις χάνεσαι στην άβυσσο ωκεανών σκέψεων· νόες με πλούτο εννοιολογικό τριακοσίων σπηλαίων του Αλή Μπαμπά θα διαλεχθούν – η αλήθεια θα λάμψει οπωσδήποτε. Μπορεί να αποδειχθεί αλλά μπορεί και να καταρριφθεί […]

Ηδράση των κοινωνικών μηχανισμών, η οποία έχει συμβάλει εδώ και δεκαετίες, και στη χώρα μας, στην ακύρωση της ύπαρξης των διανοουμένων καθώς και στη νομιμοποίηση αυτής της ακύρωσης, έχει φτάσει στη μεγαλύτερη έντασή της. Ο διάχυτος και ισχυρός αντιδιανοουμενισμός, ο οποίος συνδέθηκε τόσο με την παρακμάζουσα μικροαστική τάξη και, τα τελευταία χρόνια, με τμήματα της […]

Οσημερινός άνθρωπος βιώνει την «κανονικότητά» του διαδικτυωμένος χωρίς πραγματικούς δεσμούς, δέσμιος χωρίς συνείδηση του εγκλωβισμού του, εγκλωβισμένος στην υπερπληροφόρηση χωρίς ουσιαστική γνώση, άγνωστος και χειραγωγημένος ανάμεσα στους χιλιάδες ανώνυμους αλκοολικούς της επικοινωνίας, επικοινωνώντας με τους τέσσερις τοίχους του και υποταγμένος όχι από τα «δεινά του πολέμου» του Γκόγια, αλλά από τα δεινά της ειρήνης. Μιας […]

H μακρόσυρτη λέξη «διανοούμενος» ήρθε συνειδητότερα στη ζωή μου κατά τα χρόνια του γυμνασίου, λίγο πριν από τη δικτατορία, και φεγγοβόλησε κυρίως μετά την πτώση της. Πάντα όμως, ιδίως στην αρχή, την περιέβαλλε καταχνιά. Επειδή τα πράγματα τα αντιλαμβάνομαι καλύτερα με τις αισθήσεις, νομίζω πως τούτη η λέξη, διανοούμενος, έβγαζε ή έμπαζε μια ψύχρα, θερμοκρασία […]

Το ερώτημα έχει τεθεί επανειλημμένως και εξακολουθεί να τίθεται: που έχουν χαθεί οι έλληνες διανοούμενοι, γιατί δεν εμφανίζονται να πάρουν θέση στα δύσκολα ζητήματα που ταλανίζουν τη χώρα; Γιατί δεν μιλούν για τα κακώς κείμενα, δεν προτάσσουν το κύρος τους για να ανατρέψουν όσα κρίνονται μη αποδεκτά ή επισφαλή για τη ζωή μας και για […]

– Κύριε, τι κακό έκαναν αυτοί για να υποφέρουν έτσι; – Αυτοί τιμωρούνται γιατί δεν έκαναν ποτέ καλό. Δάντης, «Θεία Κωμωδία» Συνεχώς αναφερόμαστε σε Κοινές Αξίες, σε Κοινούς Κώδικες συμπεριφοράς και σε Κοινούς Κινδύνους. Ενα τρίπτυχο που χαρακτηρίζει τις νέες Τρεις Ιερές Αρχές συμβίωσης, θεμελιώνει την κοινωνία της αλληλεγγύης και  απορρίπτει το ατομικό «δικαίωμα στην […]

Το ΚΙΝΑΛ ανεβαίνει. Το άθροισμα των – δημοσκοπικά εκτιμώμενων – ψήφων του με αυτές του ΣΥΡΙΖΑ υπερβαίνει αυτές της ΝΔ. Επομένως το άθροισμα των προσδοκώμενων εδρών τους στις επερχόμενες «αναλογικές» εκλογές θα υπερέβαινε αυτές τού σήμερα κυβερνώντος κόμματος. Και το Σύνταγμα προβλέπει πως μια κυβέρνηση μπορεί να υπερψηφιστεί και με απόλυτη πλειοψηφία των ΠΑΡΟΝΤΩΝ βουλευτών. Οπότε ποιος […]

Τα ήπια συμπτώματα της μετάλλαξης Ομικρον οδηγούν τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι βρισκόμαστε στην αρχή του τέλους του εφιάλτη της πανδημίας. Η εκρηκτική αύξηση των κρουσμάτων, λόγω της υπερ-μετάδοσης της Ομικρον, δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση των σκληρών δεικτών, των νοσηλειών στις ΜΕΘ και των θανάτων. Η πανδημία θα τελειώσει. Επιστήμονες τοποθετούν το τέλος της […]

Λένε, και όχι αστήρικτα, ότι οι άνθρωποι είναι μυθοδίαιτοι. Καθώς συχνά λυγίζουν από το ανελέητο βάρος της πραγματικότητας, καταφεύγουν σε παρηγορητικούς μύθους που, αν τους στερηθούν, κινδυνεύουν από ασιτία. Λένε, επίσης, με έμφαση ότι οι αρχαίοι Ελληνες υπήρξαν μεν ασυναγώνιστοι μυθομανείς, αλλά ότι τα όσα επιμελώς υπέκρυπταν μέσα στους μύθους είναι μεν ευχάριστα αναγνώσματα, είναι […]

Μέσα στην επίκαιρη και τρέχουσα δημόσια ζωή της εποχής, φαντάζει επιδεικτικά η έλλειψη του μέτρου. Ξεπηδάει από κάθε βήμα λόγου, ορμάει από τις τηλεοπτικές οθόνες, προβάλλει σαν ο μόνος δρόμος της ύπαρξης στα μονοπάτια της δημοσιότητας. Η άρνηση του μέτρου έγινε το μέτρο των πραγμάτων. Αν το μέτρο είναι ένας περιορισμός, ένας αυτοέλεγχος, μια εγκράτεια […]

Αντιγράφω από τη στήλη του Μιχάλη Μητσού στην τελευταία σελίδα των «ΝΕΩΝ» (27.12.21): «Λίγες ημέρες πριν από το Πάσχα του 2014, στην κατακλείδα ενός άρθρου του στο Protagon.gr, o Νίκος Δήμου έγραφε: “Οσο πλησιάζει το Πάσχα και σκέπτομαι πως πάλι θα ξοδέψουμε χρήματα για να φέρουμε το (δήθεν) Αγιο Φως και να το υποδεχθούμε με […]

Μέχρι τα πενήντα μου η απάντηση στο αιώνιο δίλημμα Μπιτλς ή Στόουνς ήταν αναφανδόν Στόουνς. O ελίτ αλήτης Τζάγκερ, ο άνθρωπος-κατσαρίδα Κιθ Ρίτσαρντς, η πιο ροκ νοοτροπία, υπερίσχυαν του μελωδικού Πολ και του επαναστάτη Λένον. Σήμερα, οι εναπομείναντες Beatles προσπαθούν να απευθυνθούν στην Generation Z με την κυκλοφορία του καναλιού τους @TheBeatles TikTok που περιλαμβάνει […]

«Δεν είναι ζήτημα “υποκειμένου και αντικειμένου”, αλλά ενός συγκεκριμένου ζωικού είδους το οποίο ευδοκιμεί μόνο υπό μια ορισμένη ορθότητα, προπάντων κανονικότητα των αντιλήψεών του (ώστε να μπορεί να κεφαλαιοποιεί την εμπειρία του)». Φ. Νίτσε, «Τα τελευταία σημειωματάρια, 14» [122] Στο «Βήμα» δεν γράφω ως επιστήμονας (απέτυχα), ούτε ως πολιτικός αναλυτής (αποτυγχάνω), αλλά ως ποιητής με […]

Η Ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών για το 2030, που είναι μόλις οκτώ πια χρόνια μακριά μας, δίνει έμφαση «σε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, πείνα και αρρώστια». Οι 17 της παγκόσμιοι στόχοι φαντάζουν ευσεβείς πόθοι, ανάλογοι με αυτούς που εκφράζονταν κάποτε από τις φιναλίστ των διαγωνισμών ομορφιάς. Ο φόβος είναι ότι αν τα κράτη συνεχίσουν στη […]

Είναι φορές που νιώθεις πως όλα είναι ζάρι. Μια αλληλουχία τυχαιοτήτων ή ούτε καν αυτό, αλλά ένα χάος που δεν έχει κανέναν νόμο. Οι φίλοι Φυσικοί και Μαθηματικοί θα διαφωνήσουν βέβαια, και καλά θα κάνουν, κι εγώ διαφωνώ αλλά δεν μιλάω για την κατάληξη μετά από πειράματα, παρατηρήσεις και υποδείγματα, μιλάω για έναν άλλο τόπο […]