Νέες Εποχές

Διαβάζοντας το άρθρο του Γιώργου Βέλτσου στο «Βήμα» της προηγούμενης Κυριακής διαπιστώνει κανείς αμέσως τη σύγχυση ανάμεσα σε δύο έννοιες που προέρχονται από διαφορετικές παραδόσεις στην ιστορία των ιδεών. Η πρώτη έννοια αφορά τη συζήτηση για το υποκείμενο της Ιστορίας (με κεφαλαίο) και η δεύτερη τον όρο υποκειμενικότητες στην ιστορία, ή και ιστορικά υποκείμενα. Την […]

Πέρασα όλη τη ζωή μου κυνηγώντας βιβλία – και τώρα που γέρασα με κυνηγάνε αυτά. Μανιακά μάζευα βιβλία από τα 14 μου χρόνια. Ολοι οι συγγενείς και οι φίλοι της οικογένειας ήξεραν τι να μου χαρίσουν σε γιορτές και γενέθλια. Οταν έφυγα για σπουδές στη Γερμανία, άφησα ήδη έναν μεγάλο τοίχο (κάπου 6 μέτρα) γεμάτο ως […]

Δεν έχω καθαρή εικόνα του τι συμβαίνει σε άλλες δυτικές χώρες, αλλά εδώ και χρόνια η πλειονότητα των Ειδήσεων στην Ελλάδα δεν είναι ειδήσεις αλλά άποψη. Οχι απλά άποψη, αλλά στο όριο της επιβολής ιδεολογίας. Στα ειδησεογραφικά sites η κατάσταση δεν είναι καλύτερη, αντιθέτως εκεί το πρόβλημα ξεκινάει νωρίτερα, από την επιλογή του τίτλου. Πρέπει […]

Αν υπάρχουν αναγνώστες του παρόντος που παρακολουθούν σε βάθος χρόνου την αρθρογραφία μου, θα ξέρουν πως δεν υπολήπτομαι ιδιαίτερα τη Δικαιοσύνη: αν όχι ως θεσμό, ως σύνολο λειτουργών τουλάχιστον… Δεν είναι μόνο πολλές επιμέρους αποφάσεις που μου έχουν προκαλέσει σοβαρά συνειδησιακά προβλήματα, έως και ντροπή που είμαι μέλος μιας κοινωνίας πολιτισμένης(;). Ολως ενδεικτικά, θυμίζω εκείνη […]

Το αναχρονιστικό κατεστημένο του ελληνικού πανεπιστημίου έχει σφόδρα θορυβηθεί από την πρόταση της ομάδας εργασίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη για την αναβάθμιση των ΑΕΙ με ορίζοντα το 2030. Επαναλαμβάνει τον εαυτό του όπως στη λυσσαλέα αντίδρασή του στον εκσυγχρονιστικό νόμο Διαμαντοπούλου, ο οποίος αποτέλεσε πηγή ιδεών για την ομάδα εργασίας του Ιδρύματος Μποδοσάκη. Η συντηρητική κριτική […]

Με μια νέα πολιτιστική υποδομή σοβαρών προδιαγραφών προικίστηκε η ελληνική περιφέρεια, που δεν συζητήθηκε όσο της αξίζει. Η περιπέτεια – διότι περί αυτής πρόκειται – ξεκίνησε με τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό του 1983(!) για το Πολιτιστικό Κέντρο Ηρακλείου Κρήτης και την απονομή του πρώτου βραβείου στους αρχιτέκτονες Τάσο Μπίρη, Δημήτρη Μπίρη και Πάνο Κόκκορη. Η είδηση είναι ότι […]

Ο «Διομήδης» είναι εδώ, με βροχές, ανέμους και χιόνια – ζούμε δηλαδή αυτό που παλιά λέγαμε «χειμώνας καιρός» χωρίς να του δίνουμε ονοματεπώνυμο. Ισως για τούτο οι χειμώνες έβγαιναν όλο και θερμότεροι: άρχισαν να απεργούν, αισθάνονταν παραπεταμένοι. Τώρα που κάθε κακοκαιρία γίνεται διάσημη ώσπου να έρθει η επόμενη, μπορεί να εκλείψει και το φαινόμενο της υπερθέρμανσης […]

Προκειμένου να γίνει αντιληπτή η κρίση στις σχέσεις Ρωσίας – ΗΠΑ, είναι χρήσιμο να κάνουμε μια ιστορική αναδρομή στη μεταψυχροπολεμική περίοδο, με έμφαση στον 21ο αιώνα. Είναι σαφές ότι η Ουάσιγκτον εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο την πλήρη ανυποληψία στην οποία βρισκόταν η Μόσχα υπό την ηγεσία του Γέλτσιν κατά τη δεκαετία του 1990, όταν η τελευταία […]

Ο καθηγητής Ιστορίας, πρώην μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Λευκού Οίκου, μιλάει για τη μακρά και δύσκολη ιστορία των σχέσεων ΗΠΑ - Ρωσίας και για το μέλλον τους

Ο θρίαμβος των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι της Σοβιετικής Ενωσης δημιούργησε στην αμερικανική ελίτ την ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας. Θεώρησαν ότι η υλική υπεροχή εξασφάλιζε τη διάδοση του αμερικανικού προτύπου σε ολόκληρο τον κόσμο. Η κυριαρχία των νεο-θετικιστικών προσεγγίσεων στις κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες είχε ήδη προλειάνει το έδαφος, υποβαθμίζοντας τη σημασία του πολιτισμικού παράγοντα. Η αμερικανική […]

Οι αμερικανορωσικές συνομιλίες στη Γενεύη επιβεβαίωσαν τον κεντρικό ρόλο που εξακολουθεί να παίζει η Μόσχα στο εξελισσόμενο διεθνές σύστημα. Ωστόσο, η αμερικανική εξωτερική πολιτική έναντι της Ρωσίας έχει πέσει συχνά θύμα των ιδεολογικών αγκυλώσεων που υπάρχουν στο κατεστημένο της Ουάσιγκτον. Πολλοί αμερικανοί πολιτικοί, διπλωμάτες και στρατιωτικοί συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τη Ρωσία σαν μια παρακμάζουσα δύναμη. […]

Το ευρώ αποτελεί σήμερα σύμβολο της ευρωπαϊκής ενότητας. Γέφυρες και πύλες απεικονίζουν τα χαρτονομίσματα του ευρώ. Πριν 20 χρόνια, την 1η Ιανουαρίου του 2002, τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ευρώ τέθηκαν σε κυκλοφορία στην Ελλάδα ταυτόχρονα με τα άλλα έντεκα κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ. Ηταν η μεγαλύτερη νομισματική μετάβαση παγκοσμίως, με το ευρώ […]

Θα μπορούσε να είναι τίτλος θεατρικού έργου. Μια επιμελημένη παράσταση, με πλοκή εντυπωσιακή και ρόλους συναρπαστικούς. Με είσοδο ελεύθερη, αφού η παιδαγωγική αξία της θα ήταν πολύ μεγάλη και το μήνυμά της καθολικό. Η είδηση προκαλεί θυμηδία. Επί 34 χρόνια, χώρος εντός του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τελούσε υπό κατάληψη. Και μόλις προχθές, με τρόπο σχεδόν πομπώδη, […]

Φυσικά, προς το παρόν, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η υγεία. Αλλά ελπίζουμε πως αυτό, με τη βοήθεια της επιστήμης, θα ξεπεραστεί. Μετά τι γίνεται; Μόλις ξεμπλέξουμε από τον κορωνοϊό, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με ένα σύνθετο θέμα που θα απειλεί ακόμα και την επιβίωση της χώρας. Θα είναι ένας συνδυασμός του δημογραφικού με το παραγωγικό. Οι […]

Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία έχει υποστεί κατά καιρούς δριμεία κριτική, συνήθως, δε, αντιδιαστέλλεται από την άμεση δημοκρατία, τα θετικά της οποίας εκθειάζονται πολλαπλώς. Ηδη γι’ αυτό αποκτά ιδιαίτερη αξία το τελευταίο βιβλίο του Παναγιώτη Δουδωνή με τίτλο «Το πολίτευμα της συνύπαρξης. Για την αντιπροσωπευτική μας δημοκρατία» (εκδ. Αρμός, 2021). Ενα βιβλίο που, με απλή και ταυτόχρονα […]

Με αφορμή το ρεπορτάζ του Β. Γ. Λαμπροπούλου στο «Βήμα» της 2/1/22 με τίτλο «10.000 εγκλεισμοί σε ψυχιατρεία από την ΕΛ.ΑΣ.», σημειώνω, εν συντομία, τα εξής: – Οι ψυχιατρικές νοσηλείες με εισαγγελική εντολή (ακούσιες νοσηλείες) αποτελούν ένα διαχρονικό όνειδος τόσο για τη λειτουργία του δημόσιου συστήματος ψυχιατρικής φροντίδας όσο και για το κράτος δικαίου (παραβίαση […]

Ενα σχόλιο πάνω στη «Διαμάχη των ερμηνειών» του Αντώνη Λιάκου Ο εξανθρωπισμός της ιστορίας, γράφει ο Αντώνης Λιάκος, χάνεται όταν «απουσιάζει η εμπειρία των απλών ανθρώπων, όλα όσα προσκόμισε η κοινωνική ανθρωπολογία, η προφορική και η κοινωνική ιστορία, η προβληματική του κοινωνικού φύλου, η ιστορία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας, η ιστορία της εργασίας, […]

Χριστουγεννιάτικα έφυγε, σε ηλικία 87 ετών, μια σπουδαία μορφή των Αμερικανικών Γραμμάτων που δεν είναι τόσο γνωστή στη χώρα μας. Η μεγάλη Τζόαν Ντίντιον. Γράφει η βρετανή συγγραφέας Zadie Smith στον «New Yorker»: Το ιδιαίτερο με την πρόζα της Τζόαν Ντίντιον είναι ότι και οι πιο ειρωνικές διατυπώσεις της διαβάζονται πλέον ως ειλικρινείς. «Λέμε ιστορίες […]