Νέες Εποχές

Εχοντας κάνει πολλά για να θέσουν την παγκόσμια συζήτηση για το κλίμα στα υψηλότερα επίπεδα της διπλωματίας, η Ευρωπαϊκή Ενωση και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών που έχουν κομβικό ρόλο θα βρεθούν σύντομα αντιμέτωπες με μια θεμελιώδη παραδοξότητα. Ο κυριότερος παίκτης σε παγκόσμιο επίπεδο στον καθορισμό των κανόνων για την κλιματική αλλαγή, η ΕΕ, οδεύει σε […]

ΟΝίκος Ανδρουλάκης και το αίτημα «ανανέωσης» είναι οι αδιαφιλονίκητοι νικητές των εκλογών στο ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ. Να του ευχηθούμε, ολόψυχα, να κατορθώσει να βάλει την ελληνική σοσιαλδημοκρατία σε ρότα ανάκαμψης. Την επιτυχία του τη χρειάζεται και η χώρα. Τι γίνεται όμως με τη λεγόμενη «επιστροφή» της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας; Αυτή αν και υπαρκτή δεν θα ριζώσει, αν οι […]

Ποιο είναι εκείνο το σημείο που κατά την αντιμετώπιση της πανδημίας έχει προκαλέσει, μέχρι στιγμής, τις σοβαρότερες κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις; Νομίζω ότι είναι πλέον ευδιάκριτο: η αίσθηση, δικαιολογημένη ή μη, ότι σε κάποιες περιπτώσεις, κατά την επιβολή των περιοριστικών ή άλλων μέτρων, δεν τηρήθηκε ίσο μέτρο μεταχείρισης διαφόρων κατηγοριών πολιτών ή δραστηριοτήτων. Συνήθης η […]

Οποιοσδήποτε θα ήθελε να αναφερθεί, προφητικά ή όχι, στη νέα χρονιά πρέπει να αρχίσει από έναν αξεπέραστο σκόπελο. Την εξέλιξη της πανδημίας. Αυτή θα ορίσει τα πάντα. Εάν δεν υπήρχε, κυρίαρχο θέμα θα ήταν η κλιματική αλλαγή. Αρα και η βιωσιμότητα. Η σημασία της βιωσιμότητας επιταχύνεται ραγδαία μετά τη σύνοδο κορυφής της COP26. Καθώς ο […]

Μιλώντας για πολιτισμό – ας το περιορίσουμε για λόγους οικονομίας στην τέχνη – μιλάμε για δύο πράγματα που μέχρι τώρα το ένα συμπλήρωνε (ή ολοκλήρωνε αν θέλετε) το άλλο και τώρα πρέπει να βρουν την καινούργια σχέση τους. Κατ’ αρχάς είναι η πρωτογενής δημιουργία, η αρχή των πάντων, δίχως αυτήν δεν έχει νόημα να μιλάμε. Τα καινούργια […]

– Αλλος ένας χρόνος! Αλλος ένας. Πού είναι η εποχή όπου βιαζόμαστε να μεγαλώσουμε; Να προσθέσουμε έναν χρόνο στην ηλικία μας, να γίνουμε Μεγάλοι… (Πού να ξέραμε τα χάλια των μεγάλων…) Βέβαια ήταν πιο δύσκολοι οι χρόνοι εκείνοι. Κατοχή, εμφύλιος, κρύο, πείνα και των γονέων… – Γιατί φέτος τι είναι; Πανδημία, να σε κυνηγάνε όλα […]

Τα καταφέρνουμε στο μέτρημα, πάσχουμε και υστερούμε στο ζύγισμα. Περί χρόνου ο λόγος αυτές τις ημέρες τις εορταστικές. Η αλήθεια είναι ότι ο άνθρωπος στάθηκε με μεγάλη ευρηματικότητα απέναντι στον χρόνο. Επινόησε μέτρα και υποδιαιρέσεις, ημερολόγια και στατιστικές καταγραφές, συνέγραψε φιλοσοφικά έργα, διατύπωσε θαυμάσιους υπαινικτικούς αφορισμούς. Ακόμη και τη φαντασία του άφησε ελεύθερη να πιστεύει […]

Να ‘μαστε πάλι εδώ, ημερολόγιό μου· αφήσαμε πίσω μας το χειμερινό ηλιοστάσιο και βαδίζουμε προς το περιήλιο της τροχιάς του πλανήτη μας, στη μικρότερη απόστασή του από τον ήλιο, όπως κάθε χειμώνα – κάτι που φαίνεται αφύσικο σε μας, αλλά απολύτως φυσικό στους Αντίποδες που τώρα έχουν καλοκαίρι. Ωσπου να φθάσουμε εκεί, θα πέσει πάνω μας […]

Xάνει κανείς το μέτρημα των όσων συντελέστηκαν μέσα στον χρόνο με αφορμή, γύρω ή για την Επανάσταση του 1821 και την εμπειρία των 200 χρόνων. Βιβλία, τόμοι, άρθρα, αφιερώματα σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα συγκεφαλαίωσαν υποθέσεις και, σπανιότερα, δοκίμασαν νέες προσεγγίσεις. Για όσους δεν είμαστε ιστορικοί, και μάλιστα ειδικοί στην ελληνική ιστορία των πρώτων δεκαετιών […]

«Νιώθω πως τα καταφέραμε» εκτιμά η πρόεδρος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» κάνοντας τον απολογισμό του έργου που συντελέστηκε, τονίζει ότι «αυτό που επιδιώξαμε ήταν να ερεθίσουμε το μυαλό και την ψυχή του Ελληνα» και θεωρεί ότι «αφήσαμε μια παρακαταθήκη για την επόμενη ημέρα»

Ενα γνωστό ανέκδοτο στην τέως ΕΣΣΔ, όπου σε κάθε φάση ξαναγραφόταν η ιστορία της, ήταν πως δυσκολότερο είναι να προβλέψει κανείς το παρελθόν παρά το μέλλον. Οξύμωρο μεν, ακριβές δε. Κάθε παρόν εμπεριέχει ρητά ή άδηλα μια προβολή στο μέλλον, η οποία συμπεριλαμβάνει και το παρελθόν, δηλαδή τη διαχρονική πορεία. Οταν κυριαρχεί η αισιοδοξία, θεωρούμε […]

Οι έκτακτες συνθήκες της πανδημίας επέβαλαν έναν αναγκαστικό μινιμαλισμό στον εορτασμό της μεγάλης επετείου των διακοσίων ετών από την έναρξη του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Οι υγειονομικοί περιορισμοί οδήγησαν σε έναν οργανωτικά λιτό εορτασμό, με λιγότερα τετριμμένα και κοινότοπα στοιχεία. Εναν εορτασμό περισσότερο εσωτερικό αλλά όχι εσωστρεφή. Βεβαίως, όταν κινούμαστε στο κοινό πεδίο της δημόσιας και […]

Ηεπανάσταση του 1821 κατέχει εμβληματική θέση στη νεότερη ελληνική ιστορία. Η επέτειος των 200 ετών από την έναρξή της προκάλεσε το ενδιαφέρον της πολιτικής ηγεσίας και διαφόρων φορέων στον χώρο της επιστημονικής έρευνας, της εκπαίδευσης, της πολιτισμικής διαχείρισης, της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι σχεδιασμοί για τους εορτασμούς της επετείου κάλυψαν διαφορετικά πεδία, με έμφαση τόσο στην […]

Οι άνθρωποι μετριόμαστε με τον εαυτό μας και με την εποχή μας. Ιδιοι εαυτοί σε άλλες εποχές είναι μια αφύσικη συνθήκη, ένα πείραμα που δεν μπορεί να βγάλει κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Για τον άνθρωπο στην Ελλάδα το 2022 πολλά από εκείνα για τα οποία καμαρώνουμε – Αρχαία Ελλάδα για παράδειγμα – είναι ένα σύμπαν που δημιουργήθηκε από […]

Ο καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών μιλά για μια μεγάλη σύνθεση γύρω από το 1821 γραμμένη με γνώμονα το ευρύ κοινό, τους πρωταγωνιστές του Αγώνα και την πρόσφατη ιστορική έρευνα

Οταν αναγγέλθηκε για πρώτη φορά ο εορτασμός των 200 ετών από την Επανάσταση και εκλήθη η κυρία Αγγελοπούλου στο Μέγαρο Μαξίμου, αισθάνθηκα ρίγη στην πλάτη μου. Τότε, αυθόρμητα, έγραψα ένα μελλοντολογικό σατιρικό κείμενο που συνόψιζε τα χειρότερα που προοιωνιζόμουνα με τίτλο: «Πώς θα γλιτώσω το νέο 21;» όπου συνόψιζα όλες μου τις σκοτεινές προβλέψεις. Είχα […]

Πάνε χρόνια πολλά, ημερολόγιό μου. Παραμονή Χριστουγέννων χιόνιζε ελαφρά, είχε αρχίσει να με πιάνει αγωνία – όχι από το χιόνι, από τις μαύρες σκέψεις της μοναξιάς, της ανασφάλειας πως είσαι μόνος και κανείς δεν σε αγαπά, τις σκέψεις που κάνουν τις γιορτές άχαρες. Είχα φύγει από τη Χριστουγεννιάτικη Αγορά του Πεδίου Αρεως και ανέβαινα προς το […]

Για την επέτειο των 200 χρόνων της Επανάστασης ειπώθηκαν πολλά και γράφτηκαν ακόμη περισσότερα. Αν μη τι άλλο, η επέτειος παρήγαγε άφθονο λόγο. Πανεπιστημιακά ιδρύματα και ποικιλώνυμοι φορείς διοργάνωσαν συνέδρια και εκδηλώσεις, πολίτες ενεργοποιήθηκαν ατομικά και συλλογικά, νέες εκδόσεις κυκλοφόρησαν, ο Τύπος φιλοξένησε πλήθος άρθρων. Τι ήταν όμως αυτός ο λόγος; Το τέλος της χρονιάς […]

Είμαι στο τραμ. Είναι παραμονές Χριστουγέννων. Ατμόσφαιρα εορταστική. Συνωστισμός. Ακριβώς εμπρός μου μια μικρή γύρω στα δεκαοχτώ μιλάει στο κινητό της με τον… Τάκη! Οπως όλοι έχουμε πληροφορηθεί, εκόντες άκοντες. Η στεντόρεια φωνή της δονεί την ατμόσφαιρα διαπερνώντας τη μάσκα όσο εξάλλου και το αισθηματικό της δράμα. Θα μπορούσε να μιλάει πιο σιγά και πιο […]

Επειδή σε τίποτα δεν με βοήθησε το όπλο της άρνησης και τα σκέρτσα της ειρωνείας, μια που ούτε τη μία ούτε την άλλη κατόρθωσα να τη στρέψω εναντίον μου αλλά και, επειδή, τόσο η μία όσο και η άλλη, ανέδειξαν το επώνυμο εγκαταλείποντας το κύριο όνομά μου στο έλεος του εαυτού, σκέφτηκα στις επτακόσιες λέξεις […]