Νέες Εποχές

Μιλώντας για πολιτισμό – ας το περιορίσουμε για λόγους οικονομίας στην τέχνη – μιλάμε για δύο πράγματα που μέχρι τώρα το ένα συμπλήρωνε (ή ολοκλήρωνε αν θέλετε) το άλλο και τώρα πρέπει να βρουν την καινούργια σχέση τους. Κατ’ αρχάς είναι η πρωτογενής δημιουργία, η αρχή των πάντων, δίχως αυτήν δεν έχει νόημα να μιλάμε. Τα καινούργια […]

– Αλλος ένας χρόνος! Αλλος ένας. Πού είναι η εποχή όπου βιαζόμαστε να μεγαλώσουμε; Να προσθέσουμε έναν χρόνο στην ηλικία μας, να γίνουμε Μεγάλοι… (Πού να ξέραμε τα χάλια των μεγάλων…) Βέβαια ήταν πιο δύσκολοι οι χρόνοι εκείνοι. Κατοχή, εμφύλιος, κρύο, πείνα και των γονέων… – Γιατί φέτος τι είναι; Πανδημία, να σε κυνηγάνε όλα […]

Τα καταφέρνουμε στο μέτρημα, πάσχουμε και υστερούμε στο ζύγισμα. Περί χρόνου ο λόγος αυτές τις ημέρες τις εορταστικές. Η αλήθεια είναι ότι ο άνθρωπος στάθηκε με μεγάλη ευρηματικότητα απέναντι στον χρόνο. Επινόησε μέτρα και υποδιαιρέσεις, ημερολόγια και στατιστικές καταγραφές, συνέγραψε φιλοσοφικά έργα, διατύπωσε θαυμάσιους υπαινικτικούς αφορισμούς. Ακόμη και τη φαντασία του άφησε ελεύθερη να πιστεύει […]

Να ‘μαστε πάλι εδώ, ημερολόγιό μου· αφήσαμε πίσω μας το χειμερινό ηλιοστάσιο και βαδίζουμε προς το περιήλιο της τροχιάς του πλανήτη μας, στη μικρότερη απόστασή του από τον ήλιο, όπως κάθε χειμώνα – κάτι που φαίνεται αφύσικο σε μας, αλλά απολύτως φυσικό στους Αντίποδες που τώρα έχουν καλοκαίρι. Ωσπου να φθάσουμε εκεί, θα πέσει πάνω μας […]

Θα μπορούσε το 2022 να είναι μία χρονιά «επιστροφής στην κανονικότητα», ευχή που δεν πραγματοποιήθηκε το 2021; Η αρθρογραφία και οι εκτιμήσεις, επιστημόνων, φιλοσόφων, κοινωνιολόγων, οδηγούν σε ένα συμπέρασμα: είναι δύσκολο να είμαστε αισιόδοξοι για τη νέα χρονιά, που μπορεί να αποδειχθεί πιο δύσκολη από την προηγούμενη. Η πανδημία δεν έχει τελειώσει. Η Ομικρον μπορεί […]

Πέρα από τη διακοσιοστή επέτειο της Επανάστασης και της εθνικής ανεξαρτησίας, το σωτήριο έτος 2021 θα μπορούσε να παραπέμπει επίσης και στην ιδέα του πολιτισμού εν γένει. Πράγματι, δυόμισι ακριβώς χιλιετίες (2021+479 χρόνια) μας χωρίζουν από τη στιγμή που, μετά την οριστική ήττα των εισβολέων Μήδων, οι Αθηναίοι παγίωσαν αυτό που σήμερα ονομάζουμε «πολιτικό πολιτισμό». […]

Το τέλος του 2021 βρίσκει την παγκόσμια οικονομία αναγκασμένη να προσαρμοστεί σε σημαντικά αλλαγμένες συνθήκες. Δεν θα είναι μια γρήγορη, ούτε αναίμακτη διαδικασία. Ο κόσμος αντιμετωπίζει μεγάλες αναταράξεις που προκαλούνται από τις διαταραγμένες εμπορικές συνδέσεις, την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και τις αναντιστοιχίες στην αγορά εργασίας. Ενώ πολλές επιχειρήσεις λιανικής έκλεισαν, αυξάνοντας την ανεργία, […]

«Η Ελλάδα ολοένα ταξιδεύει…» Γ. Σεφέρης Οποιαδήποτε πρόβλεψη για την Ελλάδα και τον κόσμο (στο πεδίο των εξωτερικών εξελίξεων), έστω για έναν χρόνο, 2022, είναι μια εξαιρετικά δύσκολη, επικίνδυνη άσκηση. Στην οικονομία οι προβλέψεις είναι σχετικά ευκολότερες καθώς (μπορείς) να γνωρίζεις τις κύριες μεταβλητές (ύψος επενδύσεων, οικονομική πολιτική, συμπεριφορά καταναλωτών, κ.λπ.). Στην εξωτερική πολιτική δεν […]

Ενα γνωστό ανέκδοτο στην τέως ΕΣΣΔ, όπου σε κάθε φάση ξαναγραφόταν η ιστορία της, ήταν πως δυσκολότερο είναι να προβλέψει κανείς το παρελθόν παρά το μέλλον. Οξύμωρο μεν, ακριβές δε. Κάθε παρόν εμπεριέχει ρητά ή άδηλα μια προβολή στο μέλλον, η οποία συμπεριλαμβάνει και το παρελθόν, δηλαδή τη διαχρονική πορεία. Οταν κυριαρχεί η αισιοδοξία, θεωρούμε […]

Οι έκτακτες συνθήκες της πανδημίας επέβαλαν έναν αναγκαστικό μινιμαλισμό στον εορτασμό της μεγάλης επετείου των διακοσίων ετών από την έναρξη του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Οι υγειονομικοί περιορισμοί οδήγησαν σε έναν οργανωτικά λιτό εορτασμό, με λιγότερα τετριμμένα και κοινότοπα στοιχεία. Εναν εορτασμό περισσότερο εσωτερικό αλλά όχι εσωστρεφή. Βεβαίως, όταν κινούμαστε στο κοινό πεδίο της δημόσιας και […]

Ηεπανάσταση του 1821 κατέχει εμβληματική θέση στη νεότερη ελληνική ιστορία. Η επέτειος των 200 ετών από την έναρξή της προκάλεσε το ενδιαφέρον της πολιτικής ηγεσίας και διαφόρων φορέων στον χώρο της επιστημονικής έρευνας, της εκπαίδευσης, της πολιτισμικής διαχείρισης, της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι σχεδιασμοί για τους εορτασμούς της επετείου κάλυψαν διαφορετικά πεδία, με έμφαση τόσο στην […]

Οι άνθρωποι μετριόμαστε με τον εαυτό μας και με την εποχή μας. Ιδιοι εαυτοί σε άλλες εποχές είναι μια αφύσικη συνθήκη, ένα πείραμα που δεν μπορεί να βγάλει κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Για τον άνθρωπο στην Ελλάδα το 2022 πολλά από εκείνα για τα οποία καμαρώνουμε – Αρχαία Ελλάδα για παράδειγμα – είναι ένα σύμπαν που δημιουργήθηκε από […]

Ο καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών μιλά για μια μεγάλη σύνθεση γύρω από το 1821 γραμμένη με γνώμονα το ευρύ κοινό, τους πρωταγωνιστές του Αγώνα και την πρόσφατη ιστορική έρευνα

Οταν αναγγέλθηκε για πρώτη φορά ο εορτασμός των 200 ετών από την Επανάσταση και εκλήθη η κυρία Αγγελοπούλου στο Μέγαρο Μαξίμου, αισθάνθηκα ρίγη στην πλάτη μου. Τότε, αυθόρμητα, έγραψα ένα μελλοντολογικό σατιρικό κείμενο που συνόψιζε τα χειρότερα που προοιωνιζόμουνα με τίτλο: «Πώς θα γλιτώσω το νέο 21;» όπου συνόψιζα όλες μου τις σκοτεινές προβλέψεις. Είχα […]

Πάνε χρόνια πολλά, ημερολόγιό μου. Παραμονή Χριστουγέννων χιόνιζε ελαφρά, είχε αρχίσει να με πιάνει αγωνία – όχι από το χιόνι, από τις μαύρες σκέψεις της μοναξιάς, της ανασφάλειας πως είσαι μόνος και κανείς δεν σε αγαπά, τις σκέψεις που κάνουν τις γιορτές άχαρες. Είχα φύγει από τη Χριστουγεννιάτικη Αγορά του Πεδίου Αρεως και ανέβαινα προς το […]

Για την επέτειο των 200 χρόνων της Επανάστασης ειπώθηκαν πολλά και γράφτηκαν ακόμη περισσότερα. Αν μη τι άλλο, η επέτειος παρήγαγε άφθονο λόγο. Πανεπιστημιακά ιδρύματα και ποικιλώνυμοι φορείς διοργάνωσαν συνέδρια και εκδηλώσεις, πολίτες ενεργοποιήθηκαν ατομικά και συλλογικά, νέες εκδόσεις κυκλοφόρησαν, ο Τύπος φιλοξένησε πλήθος άρθρων. Τι ήταν όμως αυτός ο λόγος; Το τέλος της χρονιάς […]

Xάνει κανείς το μέτρημα των όσων συντελέστηκαν μέσα στον χρόνο με αφορμή, γύρω ή για την Επανάσταση του 1821 και την εμπειρία των 200 χρόνων. Βιβλία, τόμοι, άρθρα, αφιερώματα σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα συγκεφαλαίωσαν υποθέσεις και, σπανιότερα, δοκίμασαν νέες προσεγγίσεις. Για όσους δεν είμαστε ιστορικοί, και μάλιστα ειδικοί στην ελληνική ιστορία των πρώτων δεκαετιών […]

«Νιώθω πως τα καταφέραμε» εκτιμά η πρόεδρος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» κάνοντας τον απολογισμό του έργου που συντελέστηκε, τονίζει ότι «αυτό που επιδιώξαμε ήταν να ερεθίσουμε το μυαλό και την ψυχή του Ελληνα» και θεωρεί ότι «αφήσαμε μια παρακαταθήκη για την επόμενη ημέρα»