Νέες Εποχές

Το διεθνές συνέδριο «Παγκόσμιο 1922», το οποίο διεξήχθη στο King’s College London, σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το University College Dublin στα τέλη Απριλίου, συγκέντρωσε περίπου είκοσι ομιλητές από διαφορετικά πεδία και γεωγραφικές καταβολές. Πρόκειται για την πρώτη απόπειρα να εντάξουμε το ελληνοτουρκικό 1922 σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο, πλαίσιο. Θα ακολουθήσει το καλοκαίρι […]

Ο πόλεμος του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία εντάσσεται σε μία μακρά παράδοση, τις καταβολές της οποίας εντοπίζουμε σχεδόν έναν αιώνα νωρίτερα στην επαύριο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η παράδοση αυτή θέτει τους άμαχους πληθυσμούς στο επίκεντρο της πολεμικής σύγκρουσης. Πριν από το 1914 οι πολεμικές συρράξεις ακολουθούσαν άγραφους κανόνες αναφορικά με τους πληθυσμούς που ήταν […]

Πώς επηρέασε η Μεγάλη Φωτιά της Σμύρνης το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτω στην έρευνά μου. Το προηγούμενο βιβλίο μου «Smyrna’s Ashes» (Οι Στάχτες της Σμύρνης) (Berkeley University Press, 2012) εστίασε στις ευρωπαϊκές απαντήσεις στη φωτιά. Στο νέο μου υπό επεξεργασία βιβλίο με τίτλο «The Last Treaty: The End […]

Το 1922 αποτελεί μια χρονιά-ορόσημο για την Ελλάδα. Σε αντίθεση όμως με το ένδοξο 1821, έτος έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης κατά της οθωμανικής κυριαρχίας, το 1922 υπήρξε μια τραυματική τομή στην Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Η κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου και η ήττα του ελληνικού στρατού στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1919-1922 είχαν ως συνέπεια τον […]

Καταγγέλλοντας τις καταστροφικές συνέπειες των αλλεπάλληλων ευρωπαϊκών πολεμικών συγκρούσεων, ο Βίκτωρ Ουγκώ είχε μιλήσει για την αναγκαιότητα της Ενωμένης Ευρώπης. Μιας Ευρώπης όπου «…δεν θα υπήρχαν σύνορα, ούτε τελωνοφύλακες, ούτε δασμοί και οι συναλλαγές θα ήταν ελεύθερες…», μιας Ευρώπης με «…ένα κοινό νόμισμα, σε δυο μορφές, μεταλλική και χάρτινη, που θα είχε για στήριγμά του […]

H νέα πλατεία είναι ψηφιακή. Χιλιάδες άνθρωποι ενημερώνονται και επικοινωνούν πια αποκλειστικά μέσω των πλατφορμών (Facebook, Twitter κ.λπ.). Σε αντίθεση, όμως, με την πλατεία του χωριού που είναι δημόσιος χώρος, η ψηφιακή πλατεία είναι μεν δημόσιος χώρος που ελέγχεται, ωστόσο, από ιδιωτικές εταιρείες. Και κάπου εδώ περιπλέκονται τα πράγματα. Μερικές μέρες πριν, ανακοινώθηκε ότι ο […]

Ο «άλλος πόλεμος» με το Twitter/Τουίτερ και τα άλλα πολυμέσα κοινωνικής επικοινωνίας διαγράφεται ήδη στον ορίζοντα. Μετά την εξαγορά του Twitter από τον Ελ. Μασκ ο αρμόδιος επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ενωσης Τ. Μπρετόν προειδοποίησε με αυστηρότητα «να μην τολμήσει να αγνοήσει τους κανόνες για τα πολυμέσα που μόλις υιοθέτησε η ΕΕ γιατί θα υπάρξουν σκληρές […]

Παλαιότερα, ο όρος «λαϊκή δικαιοσύνη» είχε την έννοια της συμμετοχής του λαϊκού στοιχείου (μη επαγγελματιών νομικών) στην απονομή της δικαιοσύνης. Το ισχύον Σύνταγμα (άρθρο 97) υιοθέτησε εν μέρει τη συμμετοχή αυτή με την πρόβλεψη των ενόρκων και των μεικτών ορκωτών δικαστηρίων για τα κακουργήματα και τα πολιτικά εγκλήματα. Με την εξέλιξη όμως της τεχνολογίας, ο […]

Οι χουλιγκανικές αντιδράσεις των πασοκογενών στο 3ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Γεννήθηκαν λόγω της απόφασης μετατροπής και του ΣΥΡΙΖΑ σε κόμμα αδιαμεσολάβητης σχέσης αρχηγού – μελών. Ακόμη και πολύ αξιόλογοι διανοούμενοι και επιστήμονες, οι οποίοι γνωρίζουν πολύ καλά τη ρήση του υπέροχου Μπάμπη Δρακόπουλου πως στα αρχηγικά κόμματα χειρότερη φράξια είναι […]

Επειτα από τέσσερα χρόνια ταξιδεύω ξανά στο εξωτερικό. Το ταξίδι στο Παρίσι το είχαμε κλείσει πριν από πολύ καιρό. Δεν είχα σκεφτεί ότι θα συνέπιπτε με την περίοδο πριν από τον δεύτερο γύρο των γαλλικών εκλογών. Και να περιλαμβάνει μάλιστα (Κυριακή του Πάσχα για εμάς) την ίδια την ψηφοφορία και το αποτέλεσμα. Την πρώτη μέρα […]

Πολλά και βαριά τα γεγονότα των ημερών. Η εποχή αλλάζει, αν δεν έχει ήδη αυτό καταλυτικά συντελεστεί. Πόλεμος σε ευρωπαϊκό έδαφος, προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, κίνδυνος μεγάλης οικονομικής ύφεσης, ενεργειακή απειλή, αμφιβολία, προβληματισμός και ανάγκη επανεκτίμησης των ιεραρχήσεων στις κοινωνίες της Δύσης. Τα γεγονότα, που κρατούν τα κλειδιά του τελευταίου λόγου, έρχονται να θυμίσουν ότι […]

1η Μαΐου του 2022 σήμερα, Κυριακή. Κυριακάτικη πρωτομηνιά και Πρωτομαγιά, λαογραφική Πρωτομαγιά και εργατική Πρωτομαγιά. Τριπλή γιορτή! Η πρωτομηνιά του Μάη, όμως, ξεχωρίζει αφού πρόκειται για τη δημοφιλέστατη Πρωτομαγιά. Μεγάλη γιορτή της υπαίθρου, των λουλουδιών και της άνοιξης, των αστών και των αγροτών, αλλά συγχρόνως και γιορτή της εργατιάς, έστω κι αν αυτή τη γιορτάζει […]

Τα τελευταία χρόνια έχουν δοθεί πολλές αφορμές για να αναρωτηθούμε «πώς φτάσαμε εδώ;». Αφηρημένοι μέσα στις σιγουριές μας και στη μονοσήμαντη ανάγνωση και ερμηνεία του κόσμου που περισσότερο μοιάζει με ένα κράμα από ευσεβείς πόθους και εφηβικές εμμονές, ξυπνάμε τα πρωινά μέσα στην έκπληξη. Το 42% της Λεπέν, τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής πριν από […]

Οταν πριν καλά-καλά τελειώσουν οι γιορτές για τη Λαμπρή αρχίζουν τα πανηγύρια για την Πρωτομαγιά, όλα είναι καλά σχεδιασμένα – από τη φύση, τις κινήσεις της Γης, του Ηλιου, της Σελήνης, των Πλανητών, του Στερεώματος. Υπάρχουν όμως και οι κινήσεις των ανθρώπων. Που σε κάνουν να απορείς πώς υπάρχει ακόμη το ανθρώπινο είδος. Ισως υπάρχει επειδή […]

Στις 30 Οκτωβρίου 1992 στο Κέντρο της Εβραϊκής Κοινότητας του Πάλο Αλτο της Καλιφόρνιας, ένας διάσημος ρώσος ποιητής διάβασε το ποίημα «Για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας», η οποία είχε ανεξαρτητοποιηθεί από τη Σοβιετική Ενωση την προηγούμενη χρονιά. Το ποίημα δεν δημοσιεύθηκε όσο ζούσε ο ποιητής, ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα θεώρησε πως δεν ήταν πολιτικά […]

«Στο Βιετνάμ πυρπολήσαν το ρύζι…». Διονύσης Σαββόπουλος Πριν λίγες ημέρες παρακολούθησα μια ταινία για τον εμφύλιο πόλεμο στο Βιετνάμ. Ενας νεαρός Βιετναμέζος έμελλε να παίξει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις που οδήγησαν στην ανεξαρτησία του Βιετνάμ, ο Χο Τσι Μινχ. Επέστρεψε στην χώρα, αφού πρώτα είχε ασπαστεί τον Κομμουνισμό, όπου και ηγήθηκε του απελευθερωτικού αγώνα από […]

Η συμπεριφορά του ολοκληρωτικού καθεστώτος Πούτιν, με τις ανέκφραστες, ψυχρές πολιτικές και στρατιωτικές φιγούρες του να αποφασίζουν πολέμους κατά των γειτόνων τους με το επιχείρημα του ζωτικού χώρου, που παραπέμπει στη ναζιστική Γερμανία, πρέπει να αφυπνίσει τους δημοκρατικούς πολίτες. Η Ρωσία σήμερα, με ακαθάριστο εθνικό προϊόν μικρότερο από αυτό της Ισπανίας, θεωρεί τον εαυτό της […]

Πόσους φίλους είχα στη ζωή μου; Ούτε δέκα. Σας φαίνονται λίγοι; Την πραγματική σημασία της λέξης «φίλος» μού την έμαθε ένας γερμανός καθηγητής μου στο Μόναχο. Εγώ, με τον συνήθη ελληνικό πληθωριστικό ενθουσιασμό, του έλεγα ότι «χθες βγήκα με πέντε φίλους», «προχθές ήμουν παρέα με επτά» και ούτω καθεξής… Πόσους φίλους έχεις; με ρώτησε ο […]

Η δωδέκατη προεδρική εκλογή της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας που ολοκληρώνεται σήμερα, έχει χαρακτήρα δημοψηφίσματος, γιατί πέρα από την εξέλιξη στον πόλεμο στην Ουκρανία που ήδη αλλάζει το γεωπολιτικό και γεωοικονομικό τοπίο, τα περισσότερα θα κριθούν στο εσωτερικό των δυτικών δημοκρατιών. Με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία απειλείται ο ελεύθερος κόσμος και η ευρωπαϊκή δημοκρατία γιατί […]