Νέες Εποχές

Στο εξαιρετικά επιδραστικό βιβλίο «Η αρχιτεκτονική της πόλης» (1966) ο Aldo Rossi υποστηρίζει ότι η πόλη είναι ένας οργανισμός αρχιτεκτονικών επεισοδίων που συνθέτουν την «ακίνητη σκηνογραφία του θεάτρου της ανθρώπινης ζωής». Σε μια περίοδο μεταμοντέρνας κριτικής της δυστοπικής μοντέρνας πόλης, αυτός ο σπουδαίος δάσκαλος της αρχιτεκτονικής υποστήριζε ότι τα νέα κτίρια οφείλουν να συμβάλλουν στον […]

Εν αρχή το προφανές: Κανένα εθνικό κόμμα, καμία κυβέρνηση και κανένα πολιτικό/κομματικό σύστημα συνολικά δεν μπορεί να εκριζώσει ή να εξαφανίσει συνέπειες, παρενέργειες και παρακολουθήματα γεγονότων διαπλανητικής εμβέλειας, όπως κλιματολογικές κρίσεις, υγειονομικές κρίσεις ή πόλεμοι στους οποίους άμεσα ή έμμεσα εμπλέκονται οι ισχυρότερες χώρες της γης. Ωστόσο – και με δεδομένο ασφαλώς πως δεν υπάρχουν πολιτικά […]

Το διαβάζουμε συχνά κάθε φορά που κάποιος επιφανής στον τομέα του πεθαίνει. Ηταν η πρώτη φράση φίλου γιατρού όταν τον επισκέφθηκα. «Εφυγε κι ο Βαγγέλης Παπαθανασίου. Τελικά ευτυχώς υπάρχει και αυτή η Ελλάδα!». Εχουμε την ανάγκη ταύτισης με το καλό. Και την ανάγκη των αυθαίρετων γενικεύσεων. Να μαλακώσει κάπως η μοναξιά όσων αθροίζουμε τους εαυτούς […]

Ας υποθέσουμε ότι ξυπνάμε μια μέρα και βρίσκουμε στα mail μας έναν λογαριασμό που δεν τον είχαμε δει ή δεν τον είχαμε σκεφτεί ποτέ πριν: έναν λογαριασμό που μας ζητά να πληρώσουμε έναν ηλιακό φόρο. Η κυβέρνηση της Ελλάδας μόλις ιδιωτικοποίησε τον ελληνικό ήλιο, ο οποίος ανήκει πλέον στη Sun Corporation και τον πουλά με […]

Η Βία ήταν κατά την ελληνική μυθολογία θεότητα, προσωποποίηση της βίας. Η Βία, ο Κράτος και η Νίκη αναφέρονται στη «Θεογονία» του Ησίοδου ως αδέλφια. Η βία με τη σημερινή της έννοια είναι η άσκηση σωματικής ή άλλης δύναμης ή και η χρησιμοποίηση απειλών με σκοπό την επιβολή της θέλησης ενός ατόμου. Η ρίζα της […]

Είσαι στο Παρίσι, ας πούμε· βλέπεις γύρω σου ευρύχωρα βουλεβάρτα, πανύψηλες καστανιές στα ευρύχωρα πεζοδρόμιά τους, τα νερά του Σηκουάνα να κυλούν ήσυχα, μεγαλοπρεπή μέγαρα, ονόματα σε δρόμους, στενά και πλατείες που σου θυμίζουν την «Παναγία των Παρισίων», πανεπιστήμια και εκκλησίες που κουβαλούν πάνω τους την πατίνα αιώνων, πάρκα με λίμνες όπου στις αλέες τους […]

Προσπαθώ πολύ τα τελευταία χρόνια να «αμφισβητήσω» στο μυαλό μου πως ζούμε σε μια ιδιαίτερη εποχή, σε μια καμπή παράξενων καινούργιων κουρδισμάτων όπου κυριαρχούν η αβεβαιότητα, ο φόβος και λίγο η παράνοια, με το επιχείρημα πως καμία εποχή δεν χαρακτηρίστηκε από ασφάλεια για το αύριο, από ήρεμα νερά και σιγουριές. Ερχεται όμως η κάθε μέρα […]

Φαίνεται πως το «να μάθουμε να συζητάμε για την ανάγκη ενός μεγάλου συνασπισμού», όπως έγραφε την περασμένη εβδομάδα στο «Βήμα» ο Νίκος Χριστοδουλάκης, επετεύχθη ατύπως πριν από δύο εβδομάδες στα εγκαίνια της Εκθεσης για τα 100 χρόνια του «Βήματος» – αν κρίνω από τις φωτογραφίες των παρισταμένων πολιτικών. Θα μπορούσα μάλιστα να προσθέσω, βλέποντας και το […]

…όχι ότι δεν έχουν σημασία και αυτά. Εχουν και παραέχουν. Και μάλιστα αποκαλύπτουν πολλά όταν επικυρώνουν όχι μόνο σημαντικά πρόσωπα, αλλά και θέματα. Αυτή λοιπόν, η έτσι εκπεφρασμένη αντίδραση ενός θεσμικού ακροατηρίου έδειξε κάτι άλλο το οποίο δεν το είδα, ίσως και από λάθος μου, να υπογραμμίζεται. Ενα κάτι άλλο, λιγότερο εθνοκεντρικό αλλά εξίσου, ή […]

Αφού ήξερα πως θα έχει σφοδρή καταιγίδα στην Αττική, γιατί να βιαστώ να γυρίσω; Μπορούσα και την Κυριακή να ξεκινήσω, θα ήμουν Αθήνα τη Δευτέρα. Αλλά όταν οι σοφές κουκουβάγιες κουτσουλούσαν μυαλά, εγώ και ο Τσακαλώτος κρατούσαμε ομπρέλα. Εριχνε απίστευτη βροχή μόλις πέρασα το Δαφνί και μπήκα στο Λεκανοπέδιο· μου φάνηκε θα σπάσουν οι υαλοκαθαριστήρες. […]

Ηενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Ελλάδας θα επηρεαστεί καταλυτικά από τις επιπτώσεις του ρωσο-ουκρανικού πολέμου. Σχεδόν κανείς στην Ευρώπη δεν αμφισβητεί πλέον την επιτακτικότητα της απεξάρτησής μας από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η απεξάρτηση αυτή δεν μπορεί παρά να συντελεστεί μεσο-μακροπρόθεσμα αλλά δεν μπορεί να συντελεστεί σε βάρος της ενεργειακής μας μετάβασης, Πρέπει […]

Οπληθυσμός της Ελλάδας κατά τη μεταπολεμική περίοδο αυξήθηκε κατά 3,05 εκατομμύρια. (7,63 εκατ. το 1951, 10,67 το 2021.) Η αύξηση αυτή, συνεχής μέχρι το 2010, χρονιά από την οποία άρχισε να μειώνεται, έγινε με διαφοροποιημένους ρυθμούς. Αρχικά τα μεγάλα κύματα εξόδου προς το εξωτερικό των δεκαετιών 1950 και 1960 υπερκαλύφθηκαν από τα ιδιαίτερα υψηλά φυσικά […]

Τελικά, ευτυχώς, στην επέτειο της αντιφασιστικής νίκης της 9ης Μαΐου ο Πούτιν δεν ανακοίνωσε τη συντέλεια του κόσμου, ούτε τη νίκη στο Ντονμπάς που δεν έχει επιτευχθεί. Μάλλον είχαμε μια επανάληψη του διαγγέλματος της 24ης Φεβρουαρίου, στο οποίο είχε προαναγγείλει την εισβολή στην Ουκρανία. Τώρα εστίασε στο να δικαιολογήσει την εισβολή του παραλληλίζοντας την 9η […]

Eίναι γεγονός ότι τα πολιτικά και στρατηγικά οφέλη της χώρας μας μετά την επίσκεψη του έλληνα Πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον υπερκαλύπτουν τα δυνητικά οικονομικά οφέλη. Προφανώς, το μείζον ζήτημα είναι η ενίσχυση της θέσης της χώρας μας σε σχέση με τη γειτονική Τουρκία, σε μια κρίσιμη ιστορική φάση, όπου αναπτύσσονται αναθεωρητικές απόψεις στις διεθνείς σχέσεις. Ομως, […]

Ο αυταρχισμός μπορεί ν’ ανατραπεί Ο ολοκληρωτισμός ποτέ γιατί δεν είναι σύστημα εξουσίας αλλά νοοτροπία Θωμάς Ψύρρας, «Τι απομένει απ’ τη φωτιά» Η, έστω έμμεση και εκ του πλαγίου, δημόσια συ-ζήτηση για κυβερνήσεις συνεργασίας, διότι οι συνέπειες της μεταπολεμικής περιόδου θα είναι τόσο επαχθείς ώστε δύσκολα μία αυτοδύναμη διακυβέρνηση θα μπορούσε να σηκώσει το εθνικό […]

Μπορεί κανείς να κατανοήσει τα «ανθρώπινα» κίνητρα αλλοίωσης της ιστορίας μεγάλων προσωπικοτήτων – ιδίως εν ονόματι της (πράγματι σεβαστής) καλλιτεχνικής ελευθερίας. Ούτε ο μέγιστος Θεόφιλος Μότσαρτ διέφυγε απ’ αυτήν την υπονομευτική τακτική: Πρόσφατα μάλιστα, εξαιτίας του εύτεχνου κινηματογραφικού έργου του Μίλος Φόρμαν (1984), ο μεγαλοφυής μουσικός παρουσιάσθηκε ως ένα παραξενιάρικο παιδαρέλι. Κι έτσι, έκτοτε ακούγονται πάντοτε […]

«…Η τέχνη πρέπει να υπάρχει σε χώρους ιδεολογικά σεσημασμένους επιδιώκοντας σταθερά τη σύνθεση και την υπέρβαση…» Τέχνη αποκαλείται το σκοτεινό εκείνο ορυχείο της παγκόσμιας μελαγχολίας. Καμία εύκολη παρηγοριά. Η τέχνη γεννήθηκε από την έλλειψη και ψωμίζεται από τον πόνο του ανθρώπου και των πραγμάτων. Η ζωγραφική, πάλι, γεννήθηκε από την ντροπή του λευκού. Η γλυπτική […]

Και τι δεν ακούνε! Κυρίως το Facebook αλλά και το Twitter… Οχετοί, λύματα, βρισιές, κουτσομπολιό της γειτονιάς… Για χρόνια τα απέφευγα για να μη με πιάσει η μπόχα… Μέχρι που άρχισα να συμμετέχω και εγώ αντιγράφοντας το blog μου στο Facebook. Είχα κακοσυνηθίσει στον διάλογο και οι περισσότερες ελληνικές εφημερίδες δεν συνηθίζουν να δημοσιεύουν επιστολές […]

Μια από τις συνέπειες που είχε η επιβολή της επάρατης δικτατορίας το 1967 ήταν και η φίμωση του Τύπου. Οι βασικές πολιτικές ειδήσεις και τα σε περίοπτη θέση κείμενα και σχόλια λογοκρίνονταν. Οι τίτλοι αποφασίζονταν ουσιαστικά από ειδική υπηρεσία του στρατιωτικού καθεστώτος και αναπαράγονταν υποχρεωτικά από τις εφημερίδες. Με αυτά τα δεδομένα, η απάντηση στο […]

Στο σπίτι διαβάζαμε «Καθημερινή». Ο πατέρας την έφερνε, μέγας θαυμαστής του Γ. Α. Β. (Γεωργίου Αγγέλου Βλάχου). Αργότερα, που διάβασα τα άρθρα του εναντίον του Βενιζέλου (κατάφερε ακόμα και τον επικήδειο να τον κάνει υβριστικό) απόρησα. Αλλά μήπως ήταν το μόνο πράγμα στο οποίο διαφωνούσα με τον πατέρα; Αρχισα να διαβάζω το «Βήμα» όταν γύρισα […]