Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Σε τροχιά σημαντικών εξελίξεων εισέρχεται το Κυπριακό, καθώς τα φώτα της διεθνούς κοινότητας στρέφονται εκ νέου στη Λευκωσία.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έφθασε στην Κύπρο στο πλαίσιο μιας ύστατης διπλωματικής προσπάθειας για την αναβίωση των επίσημων συνομιλιών, αποτελώντας τον πρώτο επικεφαλής του Οργανισμού που επισκέπτεται το νησί μετά το 2010.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «X», ο κ. Γκουτέρες εξέφρασε τη δέσμευσή του στη στήριξη των δύο κοινοτήτων για την εξεύρεση μιας συνολικής και διαρκούς λύσης, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα πως τα Ηνωμένα Έθνη δεν μπορούν να επιβάλουν την ειρήνη, αλλά οι ίδιοι οι Κύπριοι μέσω των ηγετών τους καλούνται να την οικοδομήσουν.
Ποιους θα δει ο Γκουτέρες – Οι συναντήσεις «κλειδιά»
Το πρόγραμμα του Γενικού Γραμματέα περιλαμβάνει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν.
Παράλληλα, ο επικεφαλής του ΟΗΕ θα καταθέσει στεφάνι στο Μνημείο Ειρηνευτών κοντά στο Λήδρα Πάλας και θα επισκεφθεί το εργαστήρι της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ), ενώ θα έχει επαφές με τους διαπραγματευτές, τους επικεφαλής των Τεχνικών Επιτροπών και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών.
Τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα συντονίζει η προσωπική του απεσταλμένη, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία επέστρεψε από κύκλο επαφών στις Βρυξέλλες και την Άγκυρα. Όπως δήλωσε η κ. Ολγκίν, στόχος της αποστολής είναι να διευκολύνει και να ενθαρρύνει τους ηγέτες και τον λαό να προετοιμαστούν για την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ο στόχος της Λευκωσίας, το μεγάλο στοίχημα
Από την πλευρά της, η κυπριακή κυβέρνηση προσβλέπει στην επίσκεψη αυτή ως το απαραίτητο «εφαλτήριο» για τις επόμενες κινήσεις.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, χαρακτήρισε την επίσκεψη εξαιρετικά σημαντική, εκφράζοντας την προσδοκία ότι θα οδηγήσει στη σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης.
Στόχος της Λευκωσίας παραμένει η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά, με πλήρη προσήλωση στο συμφωνημένο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Παράλληλα, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης επενδύει στο γεγονός ότι η Τουρκία επιδιώκει τη συμμετοχή της στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας -κάτι που είναι αδύνατο χωρίς διευθέτηση του Κυπριακού-αλλά και στην ενισχυμένη διπλωματική θέση της Κύπρου εντός του δυτικού πλαισίου.
Γι’ αυτό το λόγο, ο κ. Χριστοδουλίδης βρέθηκε και στην Αθήνα για συντονισμό με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Πού κολλάει η συζήτηση: Το σενάριο της «χαλαρής» ομοσπονδίας, τα αγκάθια
Παρά την κινητικότητα, το τοπίο παραμένει σύνθετο. Η Άγκυρα επιμένει στη διχοτομική θέση περί «δύο κρατών», ενώ πρόσφατες διαρροές στον βρετανικό Τύπο κάνουν λόγο για πρόταση της κ. Ολγκίν που κινείται στη λογική της «χαλαρής» ομοσπονδίας (κεντρικό κράτος με περιορισμένες αρμοδιότητες).
Ένα τέτοιο σενάριο θέτει κρίσιμα διλήμματα, καθώς θα απαιτούσε υποχωρήσεις τόσο από την τουρκική πλευρά όσο και από την ελληνοκυπριακή.
Ταυτόχρονα, τα θεμελιώδη ζητήματα της ασφάλειας παραμένουν τα πλέον ακανθώδη. Η πλήρης αποχώρηση των 40.000 Τούρκων στρατιωτών προσκρούει στη στρατηγική θεώρηση της Άγκυρας για τα Κατεχόμενα, ενώ σενάρια για συγκρότηση διεθνούς ή νατοϊκής στρατιωτικής δύναμης συναντούν σοβαρές επιφυλάξεις.
Το κατά πόσο η παρούσα πρωτοβουλία του Αντόνιο Γκουτέρες θα καταφέρει να σπάσει το πολυετές αδιέξοδο και να οδηγήσει σε μια άτυπη πενταμερή διάσκεψη μένει να φανεί στις συναντήσεις των επόμενων 24ώρων στη Λευκωσία.
