Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η Ρωσία αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μιας «εκρηκτικής» τραπεζικής κρίσης, καθώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος της πολεμικής οικονομίας, σύμφωνα με απόρρητη έκθεση ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών που περιήλθε στην κατοχή του Reuters. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει ένα νέο, διευρυμένο πακέτο κυρώσεων.
Η ευπάθεια του ρωσικού τραπεζικού συστήματος
Το δισέλιδο έγγραφο, το οποίο συντάχθηκε πρόσφατα για την ενημέρωση των Ευρωπαίων αξιωματούχων, υπογραμμίζει την ευάλωτη θέση των ρωσικών τραπεζών απέναντι σε νέους περιορισμούς από τη Δύση. Παρόλο που τα ρωσικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα άντεξαν σε μεγάλο βαθμό τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η έκθεση επισημαίνει ότι τα «κόκκινα» δάνεια και η αυξανόμενη υπερχρέωση των νοικοκυριών δημιουργούν έναν εξαιρετικά επικίνδυνο συνδυασμό. Η κατάσταση αυτή συμπίπτει με τις προετοιμασίες της ΕΕ για το 21ο πακέτο κυρώσεων, το οποίο αναμένεται να οριστικοποιηθεί εντός του Ιουλίου, βάζοντας στο στόχαστρο τράπεζες και δίκτυα κρυπτονομισμάτων.
Από την πλευρά της, η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας αρνήθηκε να σχολιάσει την αξιολόγηση, αν και πρόσφατα είχε υποβαθμίσει τον κίνδυνο μιας μεγάλης τραπεζικής κρίσης.
Η ψευδαίσθηση της δυναμικής οικονομίας
Με το κόστος του τετραετούς πολέμου στην Ουκρανία να εξαντλεί τα κρατικά ταμεία, η Μόσχα στηρίζεται όλο και περισσότερο στις τράπεζες για τη χρηματοδότηση εταιρειών και δανειοληπτών. Αυτό έχει φορτώσει τα ιδρύματα με τεράστια ρίσκα, την ώρα που η οικονομία επιβραδύνεται. Είναι ενδεικτικό ότι το ρωσικό Υπουργείο Οικονομίας μείωσε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη του ΑΕΠ το 2026 στο 0,4% από 1,3% προηγουμένως, και για το 2027 στο 1,4% από 2,8%.
Η έκθεση πληροφοριών, με τίτλο «Σημείωμα για την πιθανότητα τραπεζικής κρίσης στη Ρωσία το 2026», αναφέρει ότι οι τράπεζες πιέστηκαν να χορηγήσουν επιδοτούμενα δάνεια σε αμυντικές βιομηχανίες, αγοραστές κατοικιών και άλλους τομείς. Τα κρατικά προγράμματα πιστώσεων και οι αναδιαρθρώσεις δανείων απλώς κρύβουν το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας δυναμικής οικονομίας, η οποία όμως κρύβει μια εκρηκτική πραγματικότητα που θα μπορούσε να πυροδοτηθεί από ένα οικονομικό σοκ, όπως ένα φιλόδοξο πακέτο κυρώσεων κατά των τραπεζών.
Αύξηση των «κόκκινων» δανείων και πτωχεύσεων
Οι συντάκτες της έκθεσης εκτιμούν ότι το 10% των εταιρικών δανείων θεωρούνται πλέον επισφαλή, σημειώνοντας κατακόρυφη αύξηση σε σχέση με το 2024, ενώ ορισμένες μεγάλες τράπεζες ανέφεραν ποσοστά μη εξυπηρετούμενων λιανικών δανείων έως και 15% για το 2025. Παράλληλα, περισσότεροι από 500.000 Ρώσοι κήρυξαν πτώχευση το 2025, αριθμός αυξημένος κατά σχεδόν ένα τρίτο σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ τα κρατικά προγράμματα ώθησαν πάνω από 13 εκατομμύρια πολίτες να έχουν τουλάχιστον τρία δάνεια ταυτόχρονα.
Αντίθετα, ο υποδιοικητής της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, Φίλιπ Γκαμπούνια, δήλωσε πρόσφατα ότι οι ευπάθειες στον χρηματοπιστωτικό τομέα δεν είναι κρίσιμες, τονίζοντας ότι τα κεφαλαιακά μαξιλάρια των τραπεζών βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Κρις Γουίφερ, ειδικός σε θέματα Ρωσίας της εταιρείας συμβούλων Macro Advisory, σχολίασε ότι η ρωσική οικονομία μπορεί να λιμνάζει, αλλά η κυριαρχία του κράτους και οι αμυντικές δαπάνες αποτρέπουν μια άμεση κρίση. Πρόσθεσε μάλιστα ότι η Ασία αγνοεί τις κυρώσεις, επομένως η ιδέα ότι ένας νέος γύρος μέτρων θα λυγίσει τη Ρωσία αποτελεί ευσεβή πόθο.
Το νέο κύμα ευρωπαϊκών κυρώσεων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει τα τραπεζικά κέρδη και τη διακίνηση χρήματος της Ρωσίας, όμως η επιβολή των κυρώσεων συναντά δυσκολίες ελλείψει κεντρικής εποπτικής αρχής στην Ευρώπη. Την κατάσταση περιέπλεξε και η στάση των ΗΠΑ υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία χαλάρωσε ορισμένους περιορισμούς, δίνοντας προσωρινή άδεια για την πώληση ρωσικού πετρελαίου, η οποία πάντως εξέπνευσε στα μέσα Ιουνίου.
Τώρα, οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες συζητούν τη στοχοποίηση δικτύων κρυπτονομισμάτων, παραγωγών drones και εμπόρων πετρελαίου. Αν εγκριθεί το σχέδιο, σχεδόν 90 επιπλέον τράπεζες θα προστεθούν στη μαύρη λίστα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους σε πάνω από 100, γεγονός που μεταφράζεται σε περισσότερες από τις μισές ρωσικές τράπεζες με διεθνή δραστηριότητα.
Συνήθεια οι κυρώσεις για τη Μόσχα
Από την πλευρά του, ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, ξεκαθάρισε ότι η Ρωσία θα προχωρήσει στην επίτευξη των στρατιωτικών της στόχων για την πλήρη κατάληψη τεσσάρων ουκρανικών περιοχών, απορρίπτοντας τις νέες προτάσεις του Κιέβου. Παράλληλα, εξέφρασε την προσδοκία για επανέναρξη των διπλωματικών προσπαθειών υπό τις ΗΠΑ, μόλις εκτονωθεί η «θερμή φάση» της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Παρ’ όλα αυτά, οι πιέσεις είναι ορατές. Η VTB, η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας, σχεδιάζει να αυξήσει τα αποθεματικά της για να προστατευτεί από τις υψηλές τιμές των καυσίμων και τις πιθανές απώλειες δανείων. Επιπλέον, τα μετρητά που κρατούνται εκτός τραπεζικού συστήματος αυξήθηκαν κατά 17% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τα 19 τρισεκατομμύρια ρούβλια (243 δισεκατομμύρια δολάρια), γεγονός που στερεί ρευστότητα από τις τράπεζες.
Ωστόσο, ο Ταράς Σκβορτσόφ, οικονομικός διευθυντής της Sberbank, της μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας, δήλωσε στο Reuters ότι όλες οι μεγάλες τράπεζες είναι ήδη υπό κυρώσεις από το 2022 και το αρχικό στρες έχει ξεπεραστεί. Μέχρι το 2026, όλοι πλέον έχουν συνηθίσει σε αυτή την κατάσταση, σε βαθμό που πολλοί πελάτες των τραπεζών που έχουν υποστεί κυρώσεις δεν το γνωρίζουν καν.
