Αναγκασμένες να εισπράττουν μόλις το 20% των τιμολογημένων πωλήσεων καινοτόμων νοσοκομειακών φαρμάκων, εμφανίζονται οι φαρμακευτικές εταιρείες, κυρίως πολυεθνικές, καθώς ο προϋπολογισμός για την κάλυψη των εν λόγω σκευασμάτων τα οποία παρέχονται δωρεάν στους πολίτες, αρκεί μόνο για το 20%. Το υπόλοιπο 80% είναι υποχρεωμένες να το επιστρέφουν οι φαρμακευτικές και αποτελεί το πασίγνωστο πλέον μέτρο του clawback.
Με κοινή ανακοίνωσή τους, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) και το PhARMA Innovation Forum (PIF), εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση του συστήματος αποζημίωσης των φαρμάκων των νοσοκομείων στην Ελλάδα με αφορμή τα στοιχεία του Α’ εξαμήνου του 2025.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, το ποσοστό του clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα διαμορφώθηκε στο 80,7%, καταγράφοντας περαιτέρω αύξηση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 και αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης για τη φαρμακευτική περίθαλψη και την πρόσβαση των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες. Ουσιαστικά αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες χαρίζουν τα 4 στα 5 φάρμακα με τα οποία προμηθεύουν τα Ελληνικά Νοσοκομεία.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις προηγούμενες δεσμεύσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση του μηχανισμού clawback και ενισχύει την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, σημειώνουν οι εκπρόσωποι των εταιρειών. Όπως επισημαίνουν οι δύο φορείς, ένα μέτρο που θεσπίστηκε ως έκτακτη λύση κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως μόνιμος μηχανισμός χρηματοδότησης της φαρμακευτικής δαπάνης.
Από την πλευρά του το Υπουργείο Υγείας σημειώνει, ότι υα δημοσιονομικά της χώρας δεν επιτρέπουν γενναία χρηματοδότηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης και ότι οι πολυεθνικές μπορούν να αντεπεξέλθουν σε αυτές τις επιβαρύνσεις.
Ανισορροπίες στη χρηματοδότηση
ΣΦΕΕ και PIF υπογραμμίζουν ότι οι χρόνιες ανισορροπίες στη χρηματοδότηση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής περίθαλψης έχουν πλέον λάβει χαρακτηριστικά δομικού προβλήματος. Παράλληλα, δηλώνουν έτοιμοι να συμβάλουν ενεργά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των απαραίτητων αλλαγών, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, τη διασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες και τη διατήρηση ενός βιώσιμου περιβάλλοντος για τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις.
Η Πρόεδρος του PhARMA Innovation Forum , κα Kavita Patel, σημείωσε ότι το ποσοστό clawback του 80,7% αποτελεί ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη για το μέλλον της φαρμακευτικής καινοτομίας στη χώρα. Όπως ανέφερε, το επίπεδο αυτό συνεπάγεται ότι το μεγαλύτερο μέρος του κόστους των καινοτόμων θεραπειών μετακυλίεται στις εταιρείες, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χαμηλότερες τιμές φαρμάκων στην Ευρώπη. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2025 επιβεβαιώνουν τις προειδοποιήσεις που είχε διατυπώσει το PIF σχετικά με τη μη βιωσιμότητα του υφιστάμενου μοντέλου.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου, τόνισε ότι η έλλειψη σαφούς στρατηγικής και δεσμεύσεων για τη διαχείριση της φαρμακευτικής δαπάνης δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη μελλοντική πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες. Όπως ανέφερε, η υφιστάμενη προσέγγιση οδηγεί τις φαρμακευτικές εταιρείες να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος στη χρηματοδότηση της περίθαλψης, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για έναν ουσιαστικό διάλογο με την πολιτεία.
Απαιτείται συνεργασία Φαρμακευτικών – Πολιτείας
Οι δύο φορείς επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος προϋποθέτει στενή συνεργασία μεταξύ πολιτείας και φαρμακευτικής βιομηχανίας. Στο πλαίσιο αυτό, απευθύνουν ανοικτή πρόσκληση προς το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Οικονομικών για άμεση θεσμική συνάντηση και ειλικρινή διάλογο, με στόχο τη συνδιαμόρφωση ενός δίκαιου, βιώσιμου και προβλέψιμου συστήματος φαρμακευτικής δαπάνης.
Όπως τονίζουν, μόνο μέσα από κοινές πρωτοβουλίες και συντονισμένες παρεμβάσεις μπορούν να διαμορφωθούν λύσεις που θα ανταποκρίνονται τόσο στις ανάγκες των ασθενών όσο και στις δυνατότητες του συστήματος υγείας, διασφαλίζοντας την πρόσβαση στην καινοτομία και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της φαρμακευτικής περίθαλψης στη χώρα.





