Τα PFAS, τα λεγόμενα αιώνια χημικά επηρεάζουν ακόμη και έμβρυα. Αυτό δείχνει νέα επιστημονική μελέτη και χτυπά τον κώδωνα του κινδύνου καθώς ο οργανισμός μας φαίνεται να εκτίθεται στα αιώνια χημικά ενώ δομείται και πολύ πριν γεννηθεί. Οπως υποστηρίζει η έρευνα, η προγεννητική έκθεση σε αυτές τις ουσίες είναι πιο εκτεταμένη και πιο σύνθετη απ’ όσο αρχικά είχε εκτιμηθεί.
Η ανθεκτικότητα των αιώνιων χημικών
Τα PFAS (υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες) χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε βιομηχανικές και καταναλωτικές εφαρμογές, αναφέρει το Science Alert. Βρίσκονται σε προϊόντα όπως συσκευασίες τροφίμων, αδιάβροχα υφάσματα, αντικολλητικά υλικά και υφάσματα επίπλων. Το πρόβλημα είναι ότι παραμένουν για πολύ μεγάλο διάστημα στο περιβάλλον και στον ανθρώπινο οργανισμό, γι’ αυτό και αποκαλούνται «αιώνια χημικά».
Επιστήμονες από τις ΗΠΑ και τον Καναδά ξεκίνησαν από ένα ερώτημα που είχε προκύψει σε προηγούμενες έρευνες: γιατί φαίνεται να υπάρχουν περισσότερα PFAS στον πλακούντα που αποβάλλεται με το πρώτο παιδί μιας μητέρας σε σχέση με τα επόμενα παιδιά. Για να απαντήσουν στο ερώτημα αυτό, συγκέντρωσαν και ανέλυσαν δείγματα αίματος από τον ομφάλιο λώρο 120 νεογέννητων, τα οποία είχαν συλλεχθεί μεταξύ 2003 και 2006. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του δημοσιεύσαν στο περιοδικό Environmental Science & Technology,
Μεγαλύτερη η έκθεση σε PFAS
Οι πρώτες μελέτες επιβεβαίωναν την άποψη ότι τα πρωτότοκα παιδιά εκτίθενται περισσότερο σε PFAS από ότι τα επόμενα. Όταν όμως οι ερευνητές εφάρμοσαν μια νεότερη, μη στοχευμένη τεχνική χημικής ανίχνευσης, η εικόνα άλλαξε καθώς δεν προέκυψε διαφορά ανάμεσα στα πρωτότοκα και στα επόμενα παιδιά.
Η εξήγηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, βρίσκεται στον τρόπο μέτρησης. Η παλαιότερη στοχευμένη ανάλυση αναζητούσε συγκεκριμένες, ήδη γνωστές ουσίες. Η νέα προσέγγιση, αντίθετα, μπορούσε να εντοπίσει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα PFAS και συγγενών χημικών ενώσεων.
Με βάση τα νέα ερευνητικά δεδομένα εκτιμάται ότι μέχρι σήμερα υποτιμούσαμε τη σοβαρότητα του προβλήματος των PFAS. «Η μελέτη μας βοηθά να δείξουμε ότι η προγεννητική έκθεση σε PFAS είναι πιο περίπλοκη και διαδεδομένη από ό,τι υποδείκνυαν παλαιότερες μελέτες», δήλωσε η βιοστατιστικολόγος Shelley Liu, μία από τους συγγραφείς της μελέτης.
PFAS και καρκίνος
Η μελέτη δεν εξέτασε άμεσα επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών. Ωστόσο, τα PFAS έχουν ήδη συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με μειωμένη νεφρική λειτουργία και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Πέρυσι, ερευνητές εντόπισαν μια σύνδεση μεταξύ των επιπέδων PFAS στο αίμα των μητέρων και των διαφορών στη δομή του εγκεφάλου των απογόνων τους, ενώ παλαιότερα ευρήματα έχουν επίσης συνδέσει αυτές τις χημικές ουσίες με μειωμένη εμβρυϊκή ανάπτυξη.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτείται καλύτερη χαρτογράφηση της πραγματικής έκθεσης, ιδίως επειδή πολλές από τις ουσίες που αντικαθιστούν παλαιότερα PFAS έχουν παρόμοια χημική δομή και δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς. «Η κατανόηση της πλήρους εικόνας είναι απαραίτητη αν θέλουμε να προστατεύσουμε την υγεία των παιδιών», ανέφερε η Liu, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι η έγκαιρη αναγνώριση και πρόληψη, ειδικά σε ευαίσθητες περιόδους όπως η εγκυμοσύνη.
