ΤΟ 2025, η GenAI, η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πια το νέο παιδί στη γειτονιά της καινοτομίας. Είναι το ψηφιακό GPS στον δρόμο του startupper, αλλά και ο σιωπηλός εταίρος σε κάθε νέο επιχειρηματικό βήμα. Πλατφόρμες, που κάποτε εντυπωσίαζαν με τη χρήση της φυσικής γλώσσας και των απαντήσεών τους στα ερωτήματά μας, σήμερα σχεδιάζουν pitch decks (συνοπτικές παρουσιάσεις επενδυτικών προτάσεων), προσομοιώνουν συνθήκες αγοράς και αξιολογούν πολύπλοκα επιχειρηματικά σχέδια. Δεν μιλάμε για πειραματικές εφαρμογές, αλλά για προηγμένα εργαλεία υποστήριξης λήψης αποφάσεων (decision support tools), τα οποία διαμορφώνουν κρίσιμες επιλογές σε πραγματικό χρόνο, για πραγματικά κεφάλαια. Ζούμε τη μετάβαση από την εποχή του «Google it» στην εποχή του «Ask the AI», όπου η μηχανή δεν παραθέτει απλώς πληροφορίες, αλλά συνθέτει στρατηγική. Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο. Στις ΗΠΑ, κολοσσοί όπως η OpenAI και η Anthropic, επενδύουν δισεκατομμύρια στην ανάλυση Big Data, επανακαθορίζοντας τους κανόνες του παιχνιδιού. Στην Ευρώπη, η GenAI γίνεται κεντρικός πυλώνας πολιτικής.

Ο κόσμος αναντίλεκτα εισέρχεται στη «δεύτερη φάση» της τεχνητής νοημοσύνης και στη χώρα μας η μετάβαση αυτή θα αποκρυσταλλωθεί το 2026, όταν ο νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη (EU AI Act) τεθεί σε πλήρη ισχύ. Ο ΑΛΓΌΡΙΘΜΟΣ ΠΊΣΩ ΑΠΌ ΤΟ ΧΑΜΌΓΕΛΟ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΉ Για τον startupper, το pitch deck είναι το «διαβατήριο» για χρηματοδότηση: 10–15 διαφάνειες που συμπυκνώνουν το πρόβλημα, τη λύση, την ομάδα και το όραμα. Λειτουργεί όπως το βιογραφικό. Όμως, όπως συμβαίνει πλέον στην αγορά εργασίας, το πρώτο «ξεσκαρτάρισμα» (screening) σπάνια γίνεται από ανθρώπινο μάτι. Αλγόριθμοι αναλύουν τη δομή και τα νούμερα, επιστρέφοντας ένα ψυχρό, ποσοτικό «σκορ». Ένα «σιωπηλό» 7,2 ή ένα ελπιδοφόρο 8,6 αρκεί για να κρίνει αν η ιδέα θα περάσει σε due diligence (ενδελεχής έλεγχος) ή θα απορριφθεί. Εδώ ελλοχεύει η μεροληψία (bias) των λεγόμενων «LLM-as-a-judge»: Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα που αναλαμβάνουν τον ρόλο του «ψηφιακού δικαστή». Ωστόσο, πρόσφατες ακαδημαϊκές μελέτες αποδεικνύουν πως οι «κριτές» αυτοί συχνά θαμπώνονται από το ύφος, πριμοδοτώντας μια πρόταση απλώς επειδή χρησιμοποιεί πιο ελκυστική ορολογία, εις βάρος της ουσίας Η STARTUP ΣΟΥ: PROJECT Ή PROMPT;

Σε πειράματά μας, υποβάλαμε σε γνωστό μοντέλο την ίδια ακριβώς ιδέα με τρία διαφορετικά στιλ γραφής. Το αποτέλεσμα; Η εκδοχή με τη μεγαλύτερη γλωσσική ευφράδεια βαθμολογήθηκε υψηλότερα, αγνοώντας την πραγματική επιχειρηματική ποιότητα. Ουσιαστικά, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε μια γενιά «γυαλισμένων» startups κενών περιεχομένου, που αριστεύουν στο ψηφιακό «φαίνεσθαι» αλλά υστερούν στο επιχειρηματικό «είναι». Εδώ λοιπόν ελλοχεύει ένας κίνδυνος. Η επιχειρηματικότητα να εκπέσει σε άσκηση «prompt engineering», όπου ο ιδρυτής πασχίζει να ικανοποιήσει τον αλγόριθμο αντί να σχεδιάζει στρατηγικά. Ο ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΌΣ ΑΝΤΊΛΟΓΟΣ: EU AI ACT Ο κίνδυνος αυτός έχει αναγνωριστεί από τον Ευρωπαίο νομοθέτη. Ο EU AI Act, με πλήρη εφαρμογή από το 2026, κατατάσσει τα συστήματα που επηρεάζουν την πρόσβαση σε κεφάλαια και εργασία στην κατηγορία «Υψηλού Ρίσκου» (High Risk). Αυτό συνεπάγεται αυστηρές προδιαγραφές συμμόρφωσης: τεχνική τεκμηρίωση, ελέγχους μεροληψίας, διαφάνεια αλγορίθμου και ανθρώπινη εποπτεία (human-in-the-loop). Ο αλγόριθμος λειτουργεί υποστηρικτικά, αλλά δεν δύναται να λαμβάνει αυτόνομες αποφάσεις όταν διακυβεύονται επαγγελματικές πορείες και επενδύσεις.

evaluator.gr: Εκδημοκρατισμός της υψηλής συμβουλευτικής

Ως απάντηση στα κενά αξιολόγησης και υποβοήθησης επιχειρήσεων των LLMs στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, αναπτύσσεται και σύντομα θα βγει στον «αέρα» το evaluator.gr υπό τον καθηγητή Γιάννη Χαραλαμπίδη και τη συνδρομή του εργαστηρίου ΤΠΕ «Ήρων» και της ερευνήτριάς του Άννας Αγγελάκη. Αυτό αποτελεί μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα δέκα διασυνδεδεμένων modules που απευθύνεται στο ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα και καλύπτει αρκετά κενά που έχουν εντοπιστεί στη βιβλιογραφία των GenAI εφαρμογών για startup evaluation. Τέσσερα evaluation modules (Pitch Deck Evaluator,Business Plan Evaluator, TRL Assessment, Startup Valuator) και έξι generation modules (Pitch Deck Generator, Business Plan Generator, Market Research Assistant, Branding Assistant, Team Role Designer, KPI & Metrics Generator) υλοποιούν αξιολόγηση βασισμένη σε συγκεκριμένα κριτήρια με τριπλό σύστημα αξιολογητών, βαθμολόγηση με τεκμηρίωση που παρέχει εξαιρετική διαφάνεια και επεξηγησιμότητα, αιτιολόγηση της βαθμολόγησης τους καθώς και παροχή εφαρμόσιμων συστάσεων. Με αυτό τον τρόπο, ευελπιστούμε το evaluator.gr να εκδημοκρατίσει την πρόσβαση σε συμβουλευτική υψηλού επιπέδου (high-level consulting). Υπηρεσίες στρατηγικής καθοδήγησης που κάποτε ήταν προνόμιο λίγων, γίνονται πλέον προσβάσιμες μέσω της τεχνολογίας. Είναι σαν να έχεις έναν βετεράνο επενδυτή της Silicon Valley διαθέσιμο 24/7 στο laptop σου, χωρίς το αστρονομικό κόστος. Εδώ η GenAI δεν είναι ένας απρόσωπος δικαστής, αλλά ο στρατηγικός σύμβουλος του επιχειρηματία. Δεν αποφασίζει, αλλά καθοδηγεί, εντοπίζοντας αντιφάσεις και προτείνοντας βελτιώσεις στην πρόταση αξίας.

Τεχνητή Νοημοσύνη ή Τεχνητή Αμεροληψία;

Στο κατώφλι του 2026, το ζητούμενο δεν είναι αν θα χρησιμοποιήσουμε την GenAI στην επιχειρηματικότητα, αλλά το πλαίσιο χρήσης της. Θα επιτρέψουμε στην τεχνολογία να παγιωθεί ως ένα αδιαφανές καθεστώς αξιολόγησης, ένα μαύρο κουτί, ή θα τη θέσουμε στην υπηρεσία της αντικειμενικότητας και της ισότιμης ευκαιρίας; Η GenAI μπορεί να γίνει είτε ο μεγάλος εξισωτής ευκαιριών είτε ο μεγάλος επιταχυντής ανισοτήτων. Το πού θα γείρει η ζυγαριά δεν θα το αποφασίσει ούτε η τεχνολογία ούτε οι κανονισμοί αλλά το πώς θα διαλέξουμε εμείς να τη σχεδιάσουμε και να τη χρησιμοποιήσουμε.

*O Θανάσης Δαβαλάς είναι ακαδημαϊκά υπεύθυνος elearning προγραμμάτων AI του Πανεπιστημίου Αιγαίου και υπεύθυνος του εργαστηρίου ΤΠΕ «Ηρων»