Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κυριαρχεί στην τουρκική πολιτική εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες και το ζήτημα της διαδοχής ήταν για πολύ καιρό ταμπού. Ωστόσο, ένας πιθανός υποψήφιος φαίνεται τώρα να αναδύεται.
Σε μια χώρα όπου τα πάντα ενορχηστρώνονται από τον Ερντογάν και τον στενό του κύκλο, ο νεότερος γιος του προέδρου έχει γίνει πολύ πιο ορατός. Πλέον υπάρχουν τακτικές αναφορές για τις δραστηριότητες του Μπιλάλ Ερντογάν στο κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο. Ο πατέρας του τον έχει πάρει μαζί του σε περισσότερα ταξίδια στο εξωτερικό κατά την τρέχουσα προεδρική του θητεία, από συναντήσεις με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έως επισκέψεις στο Πακιστάν, τη Μαλαισία και το Κατάρ.
Η μετάβαση της εξουσίας έχει γίνει συχνό θέμα συζήτησης πίσω από κλειστές πόρτες στις τάξεις του κυβερνώντος κόμματος AK στην Άγκυρα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις σχετικές διεργασίες. Η είσοδος του Μπιλάλ στην πολιτική εξετάζεται πλέον, με προοπτική να αναδειχθεί ενδεχομένως σε ηγέτη, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, υπό τον όρο της ανωνυμίας σύμφωνα με το δημοσίευμα του Politico.
Το ποιος θα διαδεχθεί τελικά τον μακροβιότερο ηγέτη της Τουρκίας αποτελεί εδώ και χρόνια επίμονο ερώτημα για ξένους επενδυτές και απλούς Τούρκους πολίτες. Ωστόσο, εντός του πολιτικού κινήματος του Ερντογάν, ο 71χρονος παραμένει μια λατρευτική φιγούρα και κάθε συζήτηση για την υγεία του ή για το τι θα ακολουθήσει αποσιωπάται.
Τι λέει για τη διαδοχή ο Μπιλάλ
Ο δεύτερος από τα τέσσερα παιδιά του Ερντογάν, ο 44χρονος Μπιλάλ, έχει αρνηθεί ότι έχει άμεσες πολιτικές φιλοδοξίες. Είναι επίσης νωρίς για οποιονδήποτε πιθανό σχεδιασμό διαδοχής, ο οποίος θα μπορούσε να έχει αρνητική απήχηση στους ψηφοφόρους.
Ωστόσο, τα άστρα φαίνεται να ευθυγραμμίζονται για τον Ερντογάν. Στο εσωτερικό, οι οικονομικοί δείκτες -από τον πληθωρισμό έως τα αποθέματα της κεντρικής τράπεζας- έχουν βελτιωθεί μετά τις εκλογές του 2023 και ο βασικότερος αντίπαλός του έχει παραμεριστεί. Στο εξωτερικό, η Τουρκία διαδραματίζει μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση της Μέσης Ανατολής.
Ο Μπιλάλ, ο οποίος διαθέτει μεταπτυχιακό στη δημόσια πολιτική από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, λαμβάνει άτυπη εκπαίδευση πολιτικής ηγεσίας και οικοδομεί ένα δίκτυο πιστών υποστηρικτών, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση. Εμπλέκεται στενά στην επιλογή ανώτερων αξιωματούχων τόσο για το AKP όσο και για την κυβέρνηση, όπως ανέφεραν.
Σε συνέντευξή του στα τέλη Ιανουαρίου στο Atheer, ένα podcast του καταριανού δικτύου Al Jazeera Media Network, ο Μπιλάλ δήλωσε ότι είναι καλό για άλλες ισλαμικές χώρες να υπάρχει μια επιτυχημένη Τουρκία και υπαινίχθηκε τι θα πρέπει να ακολουθήσει μετά τον πατέρα του.
«Ο Ταγίπ Ερντογάν εργάστηκε γι’ αυτό και συνεχίζει να εργάζεται», είπε ο Μπιλάλ. «Νομίζω ότι εμείς, που θα έρθουμε μετά από αυτόν -είτε στην πολιτική, είτε στην κοινωνική ζωή, την κοινωνία των πολιτών ή την εκπαίδευση- θα πρέπει επίσης να εργαστούμε για να πετύχουμε και να ανυψώσουμε το ίδιο πνεύμα».
Στην προεδρία ο Ρετζέπ έως το 2028
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που κυβερνά την Τουρκία από το 2003, βρίσκεται τυπικά στην τελευταία του προεδρική θητεία έως το 2028, ωστόσο το περιβάλλον του επιδιώκει την παράτασή της μέσω πρόωρων εκλογών ή συνταγματικής αναθεώρησης.
Ο βασικός του αντίπαλος, ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, είναι φυλακισμένος και κινδυνεύει να αποκλειστεί από την εκλογική διαδικασία, γεγονός που ενισχύει τις πιθανότητες επανεκλογής του Ερντογάν.
Σε περίπτωση νίκης, ο πρόεδρος θα μπορούσε να προετοιμάσει τη διαδοχή του από τον γιο του Μπιλάλ, είτε μέσω της ηγεσίας του AKP είτε με διορισμό του σε κυβερνητική θέση. Παρά την αβεβαιότητα για την επιτυχία αυτών των σχεδίων, η διεθνής ισχύς του Ερντογάν και η περιορισμένη εσωτερική αντίδραση ενισχύουν τη θέση του.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον Ερντογάν
Ο βασικός κίνδυνος για τον Ερντογάν είναι η κρίση κόστους ζωής, που απειλεί να μειώσει τη λαϊκή του στήριξη, αν και η σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού μπορεί να βελτιώσει το κλίμα ενόψει εκλογών.
Παράλληλα, αβέβαιο παραμένει το μέλλον της ειρηνευτικής διαδικασίας με τους Κούρδους, η οποία θα μπορούσε είτε να παρουσιαστεί ως πολιτική επιτυχία είτε, αν αποτύχει, να οδηγήσει σε σκληρότερη εθνικιστική γραμμή.
Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν διατηρεί πλήρη έλεγχο του κόμματός του, γεγονός που του επιτρέπει να καθορίσει τη διαδοχή, με τον Μπιλάλ Ερντογάν να προβάλλεται ως πιθανός διάδοχος χάρη στο θρησκευτικό του προφίλ, τους δεσμούς με ισλαμικούς κύκλους και τη δημόσια παρουσία του.
