Η μεγάλη δεκαετία του αυτοκινήτου

Στις 29 Απριλίου 2016 ο Τζάρεντ Οβερτον πάρκαρε το Tesla του σε μια θέση έξω από ένα κατάστημα στην πόλη Λίντον της Πολιτείας της Γιούτα.

Στις 29 Απριλίου 2016 ο Τζάρεντ Οβερτον πάρκαρε το Tesla του σε μια θέση έξω από ένα κατάστημα στην πόλη Λίντον της Πολιτείας της Γιούτα. Συζήτησε για λίγο με έναν υπάλληλο που βγήκε να τον ρωτήσει λεπτομέρειες σχετικά με το ηλεκτροκίνητο Model S και κατόπιν μπήκαν και οι δύο μέσα. Οταν έπειτα από πέντε λεπτά ο Οβερτον επανήλθε, ανακάλυψε ότι το Tesla είχε σφηνωθεί κάτω από ένα τρέιλερ παρκαρισμένο λίγο παρακάτω, καταστρέφοντας όλο το μπροστινό τζάμι. Εκτοτε βρίσκεται σε έναν ατέρμονο διάλογο με την εταιρεία: η Τesla ισχυρίζεται ότι έλεγξε το «μαύρο κουτί» του αυτοκινήτου και προκύπτει πως ο κάτοχός του είχε ενεργοποιήσει την εντολή «Summon», σχεδιασμένη για υπό επίβλεψη είσοδο σε στενές θέσεις, ο Οβερτον ότι το αμάξι ξεκίνησε μόνο του εξαιτίας κάποιου λάθους στο software των λειτουργιών αυτόματου πιλότου. Το όλο συμβάν, βέβαια, δεν έχει φαντασμαγορικές προεκτάσεις, είναι μία από εκείνες τις ειδήσεις που περνάνε στο περιθώριο εφημερίδων και ιστοσελίδων κατατασσόμενες στα «αξιοπερίεργα». Μας καλωσορίζει όλους, όμως, στο μέλλον του αυτοκινήτου, στις δυνατότητες, στα προβλήματα, στην αυριανή καθημερινότητα. Γιατί, σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο των «Financial Times», το 13% των αυτοκινήτων που θα κυκλοφορούν παγκοσμίως το 2025 θα ενσωματώνουν μερικώς την αρχή της αυτόνομης οδήγησης. Και θα κινούνται πλάι σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα, δικτυωμένα αυτοκίνητα, αυτοκίνητα που θα μοιράζεται κανείς με άλλους ή αυτοκίνητα που θα μισθώνει με τον μήνα αγοράζοντας πακέτα υπηρεσιών, όπως συμβαίνει σήμερα με τα κινητά τηλέφωνα.


Το πρωτότυπο του Self-Driving Car της Google, χωρίς τιμόνι και πετάλια, όπως παρουσιάστηκε τον περυσινό Μάιο στην Καλιφόρνια. Σύντομα σε έναν αυτοκινητόδρομο κοντά σας (;). Πηγή: Tony Avelar/AP photo

Αν συμφωνούν σε κάτι οι εκπρόσωποι μεγαθηρίων της αυτοκινητοβιομηχανίας όπως οι Ford, General Motors και Renault, οι οποίοι συναντήθηκαν τον Ιανουάριο στην ετήσια Consumer Electronics Show του Λας Βέγκας, είναι ότι το τοπίο της αυτοκίνησης βρίσκεται στα πρόθυρα μιας δραματικής αλλαγής. Στο μυαλό όλων κυριαρχεί το ζήτημα της απαγκίστρωσης από τα ορυκτά καύσιμα: το μεγάλο σκάνδαλο του 2015, τα 11 εκατ. αυτοκίνητα της Volkswagen που βρέθηκαν εξοπλισμένα με λογισμικό εξαπάτησης ελέγχων εκπομπής ρύπων, αποτελούσε ήδη ένδειξη κρυφών ανησυχιών προτού η Tesla τις φουντώσει με την αναπάντεχη επιτυχία του Model 3. Η ανακοίνωση της παραγωγής του νέου ηλεκτρικού μοντέλου με πλήρη αυτονομία 346 χιλιομέτρων στις 31 Μαρτίου συνοδεύθηκε από βροχή προπαραγγελιών (400.000 έως τις 19 Απριλίου) παρά την αλμυρή αρχική τιμή των 35.000 δολαρίων και το γεγονός ότι τα πρώτα αυτοκίνητα θα παραδοθούν μόλις στα τέλη του 2017. Κανέναν από τους παραδοσιακούς παίκτες της βιομηχανίας δεν θα χαροποίησε επίσης η εκτίμηση της εταιρείας μελετών Roland Berger για μια αγορά αυτοκινήτων αυτόνομης οδήγησης με συνολικό τζίρο 40-60 δισ. δολάρια έως το 2030. Και αυτό επειδή, παρά τα γρήγορα αντανακλαστικά τους όσον αφορά την υιοθέτηση παρόμοιων χαρακτηριστικών (η General Motors εξοπλίζει την Cadillac CT6 που θα κυκλοφορήσει το 2017 με το σύστημα Super Cruise, αυτόματο πιλότο για μεγάλους αυτοκινητοδρόμους, ενώ το Ford Fusion, το οποίο αναμένεται σε τέσσερα έως πέντε χρόνια, θα πραγματοποιεί πλήρη ταξίδια χωρίς την επέμβαση του οδηγού του), πρωτοπόροι στο πεδίο παραμένουν νεοφώτιστοι όπως η Google. Τα 23 πρωτότυπα της τελευταίας πραγματοποιούν πλέον τεστ σε δημόσιους δρόμους οκτώ αμερικανικών Πολιτειών, έχοντας διανύσει περισσότερα από 1.600.000 χιλιόμετρα και συναντήσει με επιτυχία 200.000 στοπ, 600.000 φανάρια και 180.000 άλλα αυτοκίνητα. Ακόμη και το πρώτο ατύχημα με σαφή υπευθυνότητα του software στην Καλιφόρνια, τον Φεβρουάριο του 2016, μάλλον θα ανακουφίζει παρά θα προβληματίζει τους προγραμματιστές του – καλύτερα τα bugs να βγαίνουν στο στάδιο των δοκιμών παρά σε εκείνο της κανονικής κυκλοφορίας, το 2020.

Με τα σημερινά δεδομένα, η δεκαετία του 2020 μοιάζει με ορόσημο για όσα θα ακολουθήσουν. «Πιστεύω ότι η βιομηχανία του αυτοκινήτου θα αλλάξει περισσότερο μέσα στα επόμενα πέντε με δέκα χρόνια από ό,τι άλλαξε στα προηγούμενα 50» δήλωνε η Μέρι Μπάρα, CEO της General Motors, στη Σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός τις αρχές του 2016. Θα αλλάξει σίγουρα, το ερώτημα, ωστόσο, είναι πού θα κατασταλάξει. Το να παραδέχεται κανείς ότι σαφές όραμα για τη μορφή του μέλλοντος δεν υπάρχει ακόμη δεν είναι ντροπή – γι’ αυτό και η ίδια η General Motors δεν ποντάρει μόνο στη ρομποτική Cadillac: μόλις επένδυσε 500 εκατ. δολάρια στη Lyft, την εταιρεία που διαγκωνίζεται στις ΗΠΑ με την Uber για την κυριαρχία στον χώρο του car sharing.


Το απόκοσμο ηλεκτρικό Future FFZero1 της Faraday έκλεψε όλα τα βλέμματα στην έκθεση Auto China 2016 στο Πεκίνο τον περασμένο Απρίλιο. Πηγή: Damir Sagolj/Reuters

Για κάποιους αυτό ακριβώς είναι το κλειδί της εξέλιξης – η μεταβολή δεν έγκειται στην τεχνολογία αλλά στις νοοτροπίες. Μια πολυσυζητημένη μελέτη του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν υπολογίζει ότι η γενιά των millennials αδιαφορεί για το αυτοκίνητο: μόνο το 69% των 19χρονων Αμερικανών διέθεταν το 2014 άδεια οδήγησης σε σχέση με το 87% το 1983. Δική τους αξία δεν είναι η «ιδιοκτησία», αλλά η «κινητικότητα». Βασισμένοι σε τέτοια στοιχεία, άνθρωποι όπως ο Νικ Σάμπσον, επικεφαλής του τμήματος έρευνας και ανάπτυξης της Faraday Future, εταιρείας που παρουσίασε το δικό της πρωτότυπο ηλεκτρικό αυτοκίνητο στο Consumer Electronics Show, θεωρούν ότι τα αυτοκίνητα προορίζονται να γίνουν κάτι σαν τα κινητά τηλέφωνα – μηνιαίες μισθώσεις διαφορετικών πακέτων: «Απλώς θα είναι κανείς συνδρομητής σε μια υπηρεσία κινητικότητας» έλεγε στους «Financial Times».

Αλλοι, βέβαια, επικαλούνται άλλες τάσεις για να υποστηρίξουν ότι το μέλλον δεν θα διαφέρει σημαντικά από το παρελθόν. Ο Κάρλος Γκοσν, CEO της Renault και της Nissan, θα έχει οπωσδήποτε υπόψη του την έρευνα της εταιρείας συμβουλευτικής ID Power κατά την οποία στις ΗΠΑ η ηλικιακή ομάδα μεταξύ 21-38 ετών αγόρασε, εντός του 2014, 4 εκατ. αυτοκίνητα, τη δεύτερη υψηλότερη αριθμητικά επίδοση μετά τη γενιά των baby boomers πενήντα χρόνια πριν. Η δικτύωση με το Internet (250 εκατ. ιδιωτικά οχήματα με πρόσβαση στο Διαδίκτυο υπολογίζεται ότι θα κυκλοφορούν παγκοσμίως το 2020) μετατρέπει το ΙΧ από «ιδιωτικής χρήσης» σε «ιδιωτικό χώρο». Γι’ αυτό ίσως ο Γκοσν τονίζει ότι οι δικές του επιχειρήσεις δεν προτίθενται να ξεφύγουν από τους στόχους μιας παραδοσιακής αυτοκινητοβιομηχανίας – αμάξια 3.000 δολαρίων για χαμηλά αμειβόμενους πελάτες στην Ινδία, αμάξια με αυτόνομη οδήγηση για 95χρονους ανά τον κόσμο, αλλά αμάξια και πάντοτε αμάξια. «Το αυτοκίνητο θα αποβεί ένας ιδιαίτερα φορτισμένος προσωπικός χώρος», υπογράμμιζε στους «Financial Times», «γιατί αυτό που επιχειρούμε με τη διασύνδεσή του είναι να το καταστήσουμε προέκταση του γραφείου ή του σπιτιού σας».
Αν το σχήμα που περιγράφει ο Γκοσν επικρατήσει, η αυτοκινητοβιομηχανία θα αποδειχθεί η εξαίρεση στον κανόνα ο οποίος θέλει την εισβολή της ψηφιακής τεχνολογίας σε έναν χώρο να τον αναμορφώνει εκ βάθρων. Ισως πράγματι η μουσική βιομηχανία ή ο κινηματογράφος να μην αποτελούν συγκρίσιμα πεδία «αλλαγής παραδείγματος» όσον αφορά το επιχειρηματικό τους μοντέλο. Ενδεχομένως πάλι η ορθή αντιμετώπιση των μελλούμενων να επιβάλλει μια πιο ευέλικτη στρατηγική. «Τα οικιακά ρομπότ μπορεί τελικά να αποβούν στο μέλλον ακόμη πιο σημαντικά αποκτήματα από όσο τα αυτοκίνητα στο παρελθόν» έλεγε αθώα στους «Financial Times» τον Ιανουάριο ο Γκιλ Πρατ, επικεφαλής του τμήματος έρευνας ρομποτικής και τεχνητής νοημοσύνης της Toyota, τεκμηριώνοντας την απόφασή της να χρησιμοποιήσει την τεχνογνωσία της δημιουργίας οχημάτων χωρίς οδηγό στην παραγωγή αυτόματων για το σπίτι. Αν τα αυτοκίνητα πάψουν να είναι επικερδή, γιατί να τα κατασκευάζεις; Το μυστικό, άλλωστε, είναι στην προσαρμογή στις νέες συνθήκες, όχι στην εμμονή σε αυτό που ήξερες να κάνεις κάποτε. Ποιος θυμάται σήμερα ότι η Toyota ιδρύθηκε το 1926 ως εταιρεία κατασκευής μηχανικών αργαλειών;

* Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 22 Μαΐου 2016

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
BHMAgazino
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk