Η κρίση είναι χρήσιμη για την Ευρώπη

Είναι δύσκολο να είναι κανείς αισιόδοξος για την Ευρώπη. Το περασμένο καλοκαίρι, μία πολιτική διαφωνία μεταξύ της Γερμανίας και της Ελλάδας απείλησε να διαλύσει την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).

Η κρίση είναι χρήσιμη για την Ευρώπη | tovima.gr
Το Βήμα – The Project Syndicate

Είναι δύσκολο να είναι κανείς αισιόδοξος για την Ευρώπη. Το περασμένο καλοκαίρι, μία πολιτική διαφωνία μεταξύ της Γερμανίας και της Ελλάδας απείλησε να διαλύσει την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Σε ολοένα περισσότερες χώρες, εξτρεμιστικά πολιτικά κόμματα κερδίζουν έδαφος. Και η εισβολή του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, στην αυλή της ΕΕ, έκανε την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας να μοιάζει με ανέκδοτο. Τώρα έρχεται η προσφυγική κρίση. Τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ διαφωνούν για το πως να κατανείμουν 120.000 πρόσφυγες, όταν τριπλάσιος αριθμός προσφύγων έχει διασχίσει τη Μεσόγειο τους πρώτους εννέα μήνες του 2015. Οι πρόσφυγες καταφθάνουν από τη στεριά και από τη θάλασσα. Η Γερμανία μόνο αναμένει περίπου ένα εκατομμύριο αιτούντες άσυλο αυτό τον χρόνο.
Είναι αστείο να σκεφτεί κανείς ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα καταφέρουν να απελάσουν ή να «επαναπατρίσουν», κανένα αξιόλογο ποσοστό από αυτές τις αφίξεις. Σαν πλαστικό μπαλάκι θα αναπηδάνε πίσω. Ούτε υπάρχει κάποια συμφωνία για τη διαχείριση αυτού του ανθρώπινου κύματος. Η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ πρώτα διακήρυξε ότι η χώρα της είχε μία ιστορική υποχρέωση να απορροφήσει πρόσφυγες, πριν υποχωρήσει υπό το βάρος της πολιτικής πίεσης. Η Ουγγαρία άνοιξε τα σύνορά της, ελπίζοντας ότι οι πρόσφυγες θα προχωρούσαν προς άλλες χώρες αλλά μετά ύψωσε έναν φράκτη με αγκαθωτό σύρμα, όταν κατάλαβε ότι λίγες χώρες ήθελαν να τους υποδεχθούν. Τα κράτη μέλη της ΕΕ από την Ανατολική Ευρώπη αρχικά αρνήθηκαν να αναλάβουν τα βάρη για τους 120.000 πρόσφυγες.
Αλλά εξαρτώμενα οικονομικά από τα πλουσιότερα κράτη μέλη της ΕΕ, εξαναγκάστηκαν διπλωματικά να υποχωρήσουν. Εκτός από το να δημιουργεί αμφιβολίες για την ικανότητα των ευρωπαίων ηγετών, αυτή η κρίση θέτει σε κίνδυνο το σήμα κατατεθέν της ΕΕ, που είναι η ενιαία αγορά, η οποία εξασφαλίζει την ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίου και ανθρώπων. Δεδομένης της αδυναμίας να ελέγξουν τα σύνορά τους με χώρες που δεν συμμετέχουν στη ζώνη Σένγκεν, η Γερμανία και άλλα κράτη έχουν επαναφέρει τους ελέγχους στα σύνορα. Πράγματι, αυτή η κίνηση μπορεί να μην είναι προσωρινή, με πολλούς τώρα να καλούν για διάλυση της Σένγκεν. Η διάλυσή της θα συνιστούσε ένα σημαντικό οικονομικό εμπόδιο.
Το να επιτρέπεται σε φορτηγά και τρένα να διασχίζουν τα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ χωρίς διακοπές όχι μόνο διευκολύνει το εμπόριο, αλλά ενθαρρύνει και την ανάπτυξη των περιφερειακών αλυσίδων εφοδιασμού και τα δικτύων παραγωγής. Εξαρτήματα οχημάτων μπορεί να παραχθούν σε ένα κράτος μέλος και να συναρμολογηθούν σε άλλο, πριν το τελικό προϊόν βγει στην αγορά. Σε μία περίοδο που η Ευρώπη αγωνίζεται να ενισχύσει την παραγωγή και την ανταγωνιστικότητά της, οι συνοριακοί έλεγχοι θα ήταν ένα σοβαρό πλήγμα. Η ειρωνεία είναι ότι αυτός είναι ακριβώς ο τύπος της κρίσης που η Ευρώπη δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει. Η επίλυσή της κρίσης απαιτεί τη συνεργασία των ευρωπαϊκών κρατών.
Μεμονωμένες χώρες όπως η Ελλάδα έχουν περιορισμένα κίνητρα να επενδύσουν σε ελέγχους αφού μέχρι τώρα η χώρα είναι απλά ένα πέρασμα για τους πρόσφυγες. Την ίδια στιγμή μονομερείς ενέργειες όπως της Ουγγαρίας, που δεν επιτρέπουν ούτε το πέρασμα των μεταναστών, το μόνο που πετυχαίνουν είναι η εκτροπή της ροής. Η Γερμανία και η Σουηδία δεν μπορούν να είναι οι μοναδικοί προορισμοί για τους πρόσφυγες. Το μοίρασμα του βάρους είναι απαραίτητο για να είναι ανεκτό το κόστος. Το περίγραμμα μία συμφωνίας δεν είναι δύσκολο να αποφασιστεί. Η Γερμανία μπορεί να προσφέρει χρήματα και ανθρώπινο δυναμικό για να διασφαλίσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Οι γείτονές της μπορούν να συμφωνήσουν να δεχθούν περισσότερους πρόσφυγες και να τους προσφέρουν πραγματικές οικονομικές ευκαιρίες και κίνητρο για να παραμείνουν. Η λογική πίσω από το ευρωπαϊκό οικοδόμημα πάντα ήταν να επιτρέπεται στη Γερμανία να προβάλει τη διπλωματική και στρατιωτική ισχύ της στο πλαίσιο μίας ευρύτερης ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. Με αυτό τον τρόπο, τόσο οι Γερμανοί όσο και άλλοι Ευρωπαίοι θα μπορούν να είναι σίγουροι ότι η Γερμανία αποτελεί μία θετική δύναμη αλλαγής. Αν όχι τώρα, μπορεί να ρωτήσει κάποιος, πότε;
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk