Χέρμαν βαν Ρομπάι: Ενα πρόσωπο χωρίς διακριτικά

Είχε έναν ενδόμυχο φόβο – αλλά και ελπίδα – και δεν δίσταζε να τον διακηρύσσει. «Ξέρω πως είμαι ο μόνος ποιητής ανάμεσα στους ευρωπαίους ηγέτες. Ελπίζω όμως πως δεν θα με θυμούνται σαν ποιητή». Ηταν τα λόγια του Χέρμαν βαν Ρομπάι, του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο οποίος την περασμένη Δευτέρα παρέδωσε τη θέση στον πολωνό πρώην πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ.

Είχε έναν ενδόμυχο φόβο – αλλά και ελπίδα – και δεν δίσταζε να τον διακηρύσσει. «Ξέρω πως είμαι ο μόνος ποιητής ανάμεσα στους ευρωπαίους ηγέτες. Ελπίζω όμως πως δεν θα με θυμούνται σαν ποιητή». Ηταν τα λόγια του Χέρμαν βαν Ρομπάι, του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο οποίος την περασμένη Δευτέρα παρέδωσε τη θέση στον πολωνό πρώην πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ.
Η ελπίδα του εκπληρώθηκε. Ο Ρομπάι «έκανε έργο» στην Ευρωπαϊκή Ενωση και μάλιστα όχι πάντοτε υπό ευνοϊκές συνθήκες. Η ευρωζώνη παραμένει ακέραια. Αντιθέτως, ως ποιητή είναι ζήτημα αν θα τον θυμούνται ακόμη και εκείνοι που, λόγω υπηρεσίας, βρίσκονταν στις Βρυξέλλες κοντά του. Αλλωστε, είναι κάπως ιδιόμορφος ποιητής ο Ρομπάι. Γράφει σε λιτό γιαπωνέζικο στυλ – τόλμησε και απήγγειλε σε συνέντευξη Τύπου στο Τόκιο ένα από αυτά («Ο ήλιος ανατέλλει/στην Ευρώπη ακόμη κοιμούνται/αλλά είναι πάντοτε ο ίδιος ήλιος»). Ισως οι σπουδαστές του Ευρωπαϊκού Κολεγίου στο Μπρουζ όπου από τον ερχόμενο Φεβρουάριο θα διδάσκει «Ηγεσία και λήψη αποφάσεων» να ευτυχήσουν να ακούσουν περισσότερα.
Αντίθετα από τον Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, ο οποίος με την αποχώρησή του από την Κομισιόν κούρασε διπλωμάτες, λομπίστες, τη γραφειοκρατία, ακόμη και δημοσιογράφους, με μια ντουζίνα δεξιώσεις και ομιλίες και συνεντεύξεις – όλα αυτά προωθώντας, φυσικά, τον εαυτό του για κάποια διεθνή πολιτική θέση αδρά αμειβόμενη – ο Ρομπάι αποχώρησε με μια εγκάρδια χειραψία στο πολυάριθμο προσωπικό του Συμβουλίου, ένα πρόγευμα «φιλικής εργασίας» όπως το ονόμασε, με λίγους δημοσιογράφους και ένα γεύμα adieu που παρέθεσαν προς τιμήν του οι στενότεροι συνεργάτες του στις Βρυξέλλες και όπου «επιτρέπονται όλα εκτός από λόγους και ανέκδοτα» έγραφε η πρόσκληση.
Με την αποχώρηση του Χέρμαν βαν Ρομπάι από την ΕΕ κλείνει και το τρίτο στάδιο ενεργοποίησης αυτού που προέκυψε από τις ευρωεκλογές του περασμένου Μαΐου. Πρώτα εκλέχτηκε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ πρόεδρος της Κομισιόν και οι ευρωβουλευτές πήραν τις θέσεις τους στο Στρασβούργο, τον Νοέμβριο αποχώρησε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και τώρα παρέδωσε ο Βαν Ρομπάι. Παραμένει για τεχνικούς μάλλον λόγους ως το τέλος του χρόνου η βαρονέσα Κάθριν Αστον η αρμόδια για τις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ την οποία διαδέχεται και επίσημα η ιταλίδα επίτροπος Φεντερίκα Μογκερίνι.
Αγνωστος στην Ευρώπη και διεθνώς, πρωθυπουργός για λιγότερο από έναν χρόνο στην πατρίδα του, το Βέλγιο, ο Χέρμαν βαν Ρομπάι ανέλαβε το 2009 πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου «ελλείψει κάποιου άλλου» ήταν το συμπέρασμα του λεγόμενου «κύκλου των Βρυξελλών». Στην πραγματικότητα πήρε το πόστο όταν η (ανεπίσημη) υποψηφιότητα του Τόνι Μπλερ εξόργισε τις σκανδιναβικές χώρες και τη Γερμανία που απειλούσαν με «εντυπωσιακή αποχή» από τις εργασίες του Συμβουλίου αν προωθηθεί επίσημα από το (μόνιμο) δίδυμο Βρετανία – Ολλανδία ο πρώην βρετανός πρωθυπουργός. Αναζητούσαν ένα «πρόσωπο δίχως διακριτικά».
Ηταν νεόκοπο το πόστο – απόφαση του Συμβουλίου της Λισαβόνας του 1999 -, αλλά δεν τον τρόμαζε αυτό, είπε ο Ρομπάι συζητώντας με δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα στις Βρυξέλλες. Αντίθετα, έβαλε στόχο, όπως είπε, «να δείξει στον Κίσινγκερ ότι η Ευρώπη έχει ένα πρόσωπο να συνομιλήσει μαζί του». Πρόσθεσε και ένα καυστικό σχόλιο για τον άλλοτε υπουργό Εξωτερικών της Αμερικής. Τον ενόχλησε, τον πείραξε κανένας ηγέτης; «Ολοι τους ήταν υπέροχοι» απάντησε με τον αντίστοιχο τίτλο της ταινίας των United Artists. Ισως ο ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι και ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ. Μάλιστα, ο πρώτος τον κατηγόρησε δημόσια ότι «έρχεται στα συμβούλια απροετοίμαστος» – μια εκδήλωση του «μεσογειακού ταμπεραμέντου», κατά τον Ρομπάι, ο οποίος την αποδίδει στο ότι είχε προτείνει τον Ενρίκο Λέτα, τον αντίπαλο του Ρέντσι, ως διάδοχό του.
Με τον Ολάντ είναι ενοχλημένος για σοβαρότερους λόγους. Του καταλογίζει ότι από αδιαφορία και «κακό υπολογισμό» στη θέση του προέδρου του Συμβουλίου εκλέχτηκε «ο εκλεκτός του Βερολίνου» και όχι ένας σοσιαλιστής, όπως ήθελε ο Ρομπάι. Συγκεκριμένα, ήθελε την πρωθυπουργό της Δανίας Χέλε Θόρνινγκ Σμιντ. Ο γάλλος πρόεδρος «δεν την θεωρούσε γνήσια σοσιαλίστρια» εξηγούν πρόσωπα του Συμβουλίου. Κάποιοι άλλοι λένε ότι ο Ολάντ υπέκυψε σε «πίεση με ανταλλάγματα» που του έταξε η Ανγκελα Μέρκελ.

Κράτησε ψηλά στην ατζέντα το «ελληνικό πρόβλημα»

Η Ελλάδα και το «ελληνικό πρόβλημα» ήταν από τα πρώτα προβλήματα που αντιμετώπισε ο Ρομπάι. Πρόβαλε στο πρώτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο οποίο πήρε μέρος, ούτε καν τρεις μήνες από την ανάληψη των καθηκόντων του. Του εμφανίστηκε στην κλειστή συνεδρίαση στη βιβλιοθήκη του κεντρικού κτιρίου, για την οποία πολύ αργότερα έγιναν λίγο-πολύ γνωστά όσα συζητήθηκαν – δηλαδή αν και πώς η Ελλάδα θα παραμείνει στην ευρωζώνη.

Ηταν εντελώς ακατατόπιστος αλλά από την πρώτη στιγμή υποστήριξε τις ελληνικές θέσεις, αντιδρώντας καμιά φορά «ίσως κάπως βίαια» σε μερικούς Ευρωπαίους – Βόρειους συνήθως. Δεν άλλαξε στάση ποτέ. Οπως εκμυστηρεύθηκε πολύ αργότερα σε έλληνα διπλωμάτη, «θα του κακοφαινόταν» αν άρχιζε την καριέρα του και μάλιστα σε ένα νεόκοπο ευρωπαϊκό πόστο με μια αποτυχία.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk