Γ. Καλπαδάκης: «Συμπαγής ο άξονας του Βορρά, αδύνατη η συνεννόηση στον Νότο»

Η συρρίκνωση της κρατικής χρηματοδότησης της Παιδείας στοχεύει τελικά στο να αναθεωρηθεί εκ βάθρων ο δημόσιος χαρακτήρας της, δηλώνει στο «Βήμα» ο κ. Γιώργος Καλπαδάκης,

Η συρρίκνωση της κρατικής χρηματοδότησης της Παιδείας στοχεύει τελικά στο να αναθεωρηθεί εκ βάθρων ο δημόσιος χαρακτήρας της, δηλώνει στο «Βήμα» ο κ. Γιώργος Καλπαδάκης, ο «βενιαμίν» των βραβευθέντων από την Ακαδημία Αθηνών για το επιστημονικό και το συγγραφικό έργο του. Είναι μόλις 33 ετών, διεθνολόγος, διδάσκει στο Τμήμα Νομικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Το Μακεδονικό Ζήτημα, 1962-1995».
Ως ο νεότερος επιστήμονας που έχει βραβευθεί από την Ακαδημία Αθηνών φέρνετε νέο αέρα σε έναν ακαδημαϊκό χώρο κάπως «ταλαιπωρημένο» – καταλήψεις, απεργίες, κλειστά ΑΕΙ…
«Δεν νοείται πολίτης που να μην επιθυμεί κατ’ αρχήν να παραμένουν ανοικτά τα ακαδημαϊκά ιδρύματα, να μη χάνονται εξάμηνα διδασκαλίας, να λειτουργούν απρόσκοπτα οι διοικήσεις. Να μην αναγκάζονται οι εργαζόμενοι φοιτητές να εγκαταλείπουν τις σπουδές τους, να μην κλείνουν οι φοιτητικές εστίες, να μη μένουν χωρίς θέρμανση τα κτίρια τον χειμώνα. Νομιμοποιούμαστε να αγωνιστούμε για ένα ριζικά διαφορετικό εκπαιδευτικό τοπίο χωρίς νοσηρά φαινόμενα όπως η διαφθορά, η συναλλαγή, η αδιαφάνεια και ο νεποτισμός. Την ίδια στιγμή, αφού έχει διαπιστωθεί ότι εδώ και χρόνια υπονομεύεται μια τόσο θεμελιώδης κοινωνική κατάκτηση όπως είναι η δημόσια ανώτατη εκπαίδευση, εγείρεται ένα θεμελιώδες ερώτημα: Αντί να εφαρμοστούν στοχευμένα μέτρα και πολιτικές για την καταπολέμηση όλων αυτών των κακώς κειμένων, γιατί θεωρήθηκε σκόπιμη η δραματική περιστολή των κρατικών δαπανών για την Παιδεία και η αναζήτηση «εξωτικών» λύσεων που κατατείνουν στην αποδυνάμωση των συλλογικών οργάνων και στη θεσμοποίηση της συμμετοχής εξωπανεπιστημιακών, ιδιωτικών φορέων στη λειτουργία των πανεπιστημίων; Κατ’ ουσίαν ο στόχος μοιάζει να είναι η συρρίκνωση της δημόσιας χρηματοδότησης να εξωθήσει τα πανεπιστημιακά ιδρύματα να αναζητήσουν νέες πηγές εσόδων στην αγορά. Είναι σημαντικό να ανακτηθεί η πρότερη επίγνωση ότι η δημόσια παιδεία αποτελεί βασικό κοινωνικό αγαθό, οι δαπάνες του οποίου θα πρέπει να εξαιρούνται από το δημοσιονομικό έλλειμμα».
Στην επιστημονική σας «περιοχή» έχουμε το τελευταίο διάστημα πολιτικές εξελίξεις. Υπάρχει κινητικότητα αυτή την περίοδο από την ελληνική πλευρά αλλά και την Ευρωπαϊκή Ενωση για το Μακεδονικό ζήτημα;
«Εδώ και τέσσερα χρόνια το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απορρίπτει τις συστάσεις της Κομισιόν να ξεκινήσει η γειτονική χώρα ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ – πιο πρόσφατα στις 17 Δεκεμβρίου, όταν οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα. Αυτή τη φορά όμως όχι μόνο λείπουν τα όποια εγκωμιαστικά σχόλια των προηγούμενων χρόνων αλλά, πέραν της ανάγκης να βρεθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση στο θέμα της ονομασίας και να καλλιεργηθούν σχέσεις καλής γειτονίας, αναφέρονται και επιπρόσθετες προϋποθέσεις για την ευρωπαϊκή προοπτική της πΓΔΜ, όπως η εξάλειψη των σοβαρών προβλημάτων στη λειτουργία του κράτους δικαίου, καθώς και ο σεβασμός στην ελευθερία του Τύπου.
Πηγές της ΕΕ κάνουν λόγο για οπισθοδρόμηση των Σκοπίων τον τελευταίο χρόνο, ενώ ίσως για πρώτη φορά υπάρχουν σημάδια αυτεπίγνωσης στο εσωτερικό τους ότι η κύρια αιτία για τη στασιμότητα στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας δεν είναι η αδυναμία επίτευξης συμφωνίας με την Ελλάδα αλλά η μη ολοκλήρωση των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων από την ίδια την κυβέρνηση. Ενα άλλο στοιχείο είναι ότι οι Αλβανοί της πΓΔΜ πλέον εξανίστανται βλέποντας να απομακρύνεται η προοπτική της ένταξης και μαζί οι δυνατότητες πολλαπλασιασμού των ευκαιριών απασχόλησης, καθώς και της ενίσχυσης των δικαιωμάτων τους. Αυτό εγκυμονεί πλείστους κινδύνους στο πεδίο της εσωτερικής συνοχής, τους οποίους η ηγεσία της χώρας δεν μπορεί πλέον να αγνοεί».
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Πιστεύετε ότι ο εθνικισμός από την πλευρά των Σκοπίων προκαλεί την περίοδο που διανύουμε πολιτικές παρενέργειες στη χώρα μας, με δεδομένο μάλιστα ότι οι ακροδεξιές τάσεις της κοινωνίας έχουν αφυπνιστεί;
«Αναφέρεστε σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο φαινόμενο που έχει εκδηλωθεί, για παράδειγμα, με προβοκατόρικες πράξεις αυτοδικίας στα σύνορα. Οι υποθέσεις αυτές βρίσκονται στα δικαστήρια. Από εκει και πέρα δεν θα έλεγα ότι ο αυξανόμενος εθνικισμός στα Σκόπια έχει οδηγήσει τις Αρχές μας αλλά ούτε και την ελληνική κοινωνία σε σπασμωδικές αντιδράσεις. Οποιαδήποτε περιθωριακή απόπειρα έγινε τα χρόνια της κρίσης που διανύουμε να υποδαυλισθεί το θέμα με έναν τρόπο εφάμιλλο της μεταψυχροπολεμικής περιόδου έχει πέσει στο κενό. Αντίθετα, η κυβέρνηση του κ. Γκρούεφσκι είναι εκείνη που έχει περιέλθει σε αδιέξοδο, με την αποπροσανατολιστική λειτουργία του εθνικισμού να καθίσταται καθ’ όλα ορατή όσο αυξάνεται η οικονομική δυσπραγία και υπονομεύονται βασικά δικαιώματα όπως η ελευθερία της έκφρασης. Συνεπώς η ηγεσία της πΓΔΜ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαπίστωση που προκύπτει και από τη μελέτη μου, δηλαδή ότι όταν η εξωτερική πολιτική ασκείται με συνθήματα και για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης, τα εθνικά συμφέροντα είναι τα πρώτα που πλήττονται και η χώρα καθίσταται παράγοντας αποσταθεροποιητικός. Ειδικά τώρα ο υφέρπων αλβανικός μεγαλοϊδεατισμός θα πρέπει να λειτουργήσει υπενθυμιστικά προς τα Σκόπια ότι το 2001 η Ελλάδα ανήκε μεταξύ των χωρών που είχαν βοηθήσει ουσιωδώς στη διαδικασία ειρήνευσης στην πΓΔΜ».
Ποιες σχέσεις διαμορφώνονται πλέον στην Ευρώπη της κρίσης μεταξύ των κρατών-μελών της και φυσικά των χωρών του Νότου, όπου οι πληγές είναι πολλές και ανοικτές;
«Οι λεγόμενες πλεονασματικές οικονομίες της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας έχουν απόλυτη επίγνωση των προτερημάτων μιας στρατηγικής συμμαχίας σε κρίσιμα ενωσιακά θέματα, γι’ αυτό άλλωστε και η μεταξύ τους συνεννόηση τις καθιστά μέρη του συμπαγέστερου άξονα προώθησης εθνικών συμφερόντων που υπάρχει αυτή τη στιγμή εντός της ΕΕ. Είμαι βέβαιος ότι οι ιστορικοί του μέλλοντος δεν θα εκπλαγούν από την αδυναμία των υπερχρεωμένων χωρών του Νότου να συσπειρωθούν κατά έναν αντίστοιχο τρόπο, μολονότι είναι σαφές ότι μια τέτοια συμμαχία θα αύξανε γεωμετρικά το διαπραγματευτικό τους βάρος στην ΕΕ.
Επιπλέον θα ενίσχυε τη θέση τους και απέναντι στα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα, αν κάποια στιγμή αποφάσιζαν να θέσουν επί τάπητος το ζήτημα της κατάφωρης παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα εφαρμοζόμενα προγράμματα. Οι λόγοι γι’ αυτή την αδυναμία δεν αφορούν μόνο την έλλειψη βούλησης των πολιτικών τους ηγεσιών αλλά και μια πετυχημένη επικοινωνιακή τακτική υποβάθμισης της δομικής διάστασης της κρίσης με έωλες, ακραιφνώς φυλετικές ερμηνείες περί «άσωτου Νότου». Οσο οι κυβερνήσεις του Νότου θα εξακολουθούν να θέλγονται από την κατηγοριοποίησή τους σε «καλούς» και «κακούς» μαθητές τόσο θα απομακρύνεται η δυνατότητα σύμπηξης μιας συμμαχίας ικανής να ανατρέψει τη ζοφερή οικονομική και πολιτική τους κατάσταση, αλλά τόσο θα υπονομεύεται και το όραμα για μια ενωμένη Ευρώπη».

Δημοσιεύτηκε στο HeliosPlus στις 23 Δεκεμβρίου 2013

HeliosPlus

Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk