Θα υπάρχει το ευρώ σε έναν χρόνο;

Τι πιθανότητες υπάρχουν να διαλυθεί τελικά η ευρωζώνη;

Παρ’ όλο που το μέλλον της ευρωζώνης μοιάζει αβέβαιο, οι απόψεις του Λονδίνου, των Βρυξελλών και της Ουάσιγκτον συγκλίνουν στο ότι οι πιθανότητες να συμβεί κάτι τόσο ακραίο όσο η διάλυση της ευρωζώνης είναι πολύ λίγες έως μηδαμινές. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη απραξία των πολιτικών ηγετών της ευρωζώνης φαίνεται να αυξάνει τις πιθανότητες κατάρρευσης, ενώ πολλά πρόκειται να κριθούν και από τις ραγδαίες πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις στην Ισπανία. Η προσοχή των πάντων εστιάζεται στην προγραμματισμένη για τις 6 Σεπτεμβρίου κρίσιμη συνεδρίαση της ΕΚΤ όπου θα αποφασιστούν οι κανόνες βάσει των οποίων η Κεντρική Τράπεζα θα παρεμβαίνει στην αγορά ομολόγων κρατών που τελούν υπό την πίεση των αγορών.

Προϋπόθεση για την παρέμβαση της ΕΚΤ θα είναι τα κράτη αυτά να έχουν προσφύγει στον Προσωρινό και σύντομα στον Μόνιμο Μηχανισμό. Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, από τη «γενναιοδωρία» της ΕΚΤ θα κριθεί αν η Ισπανία θα προσφύγει ή όχι στον Μηχανισμό κοντά στα μέσα Σεπτεμβρίου, αν και από πολλές πλευρές προεξοφλείται ότι η Μαδρίτη δεν έχει άλλη επιλογή από το να προσφύγει και να αποδεχτεί την επιβολή μνημονίου και επιτήρησης, όποια κι αν είναι τα «αντίδωρα» της ΕΚΤ.

Γεγονός είναι πάντως πως τόσο ο Nτίμιταρ Μπέτσεβ, ανώτερος συνεργάτης πολιτικών θεμάτων και επικεφαλής του γραφείου της Σόφιας για το πανευρωπαϊκό think tank European Council on Foreign Relations (ΕCFR), το οποίο διατηρεί γραφεία στο Λονδίνο και σε έξι ακόμη πρωτεύουσες στη Γηραιά Ηπειρο, όσο και ο Γιούρι Νταντούς, ανώτερος συνεργάτης και διευθυντής του Προγράμματος Διεθνών Οικονομικών του Carnegie Endowment for International Peace, με έδρα την Ουάσιγκτον, θεωρούν πως, ακόμη και αν αποχωρήσουν κάποια περιφερειακά κράτη-μέλη, η νομισματική ένωση θα συνεχίσει να υφίσταται με μειωμένο δυναμικό, στο οποίο θα συγκαταλέγονται σίγουρα η Γερμανία και άλλες χώρες του ισχυρού πυρήνα.

Σύμφωνα πάλι με τη Σίνζια Αλτσίντι, ερευνήτρια στο πανεπιστήμιο LUISS Guido Carli της Ρώμης και στέλεχος του Centre for European Policy Studies (CEPS) των Βρυξελλών, η κατάσταση είναι εξαιρετικά σοβαρή, γεγονός που καθιστά αδύνατο να προβλέψει κανείς με ακρίβεια τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον.

Παράλληλα, το Εuropean Centre for International Political Economy (ECIPE) στις Βρυξέλλες, διά στόματος του διευθυντή και συνιδρυτή του, Φρέντρικ Ερικσον, και το Brookings στην Ουάσιγκτον μέσω του συνεργάτη του για θέματα οικονομικών σπουδών και πρωτοβουλιών στην επιχειρηματικότητα και τη δημόσια πολιτική, Nτάγκλας Ελιοτ (πρώην τραπεζίτης επενδύσεων, με θητεία στην J.P. Morgan), χαρακτηρίζουν την ενδεχόμενη διάλυση της ευρωζώνης ένα «καταστροφικό και ανόητο ρίσκο», το οποίο θα επέφερε τρομακτικές συνέπειες σε όλες τις εμπλεκόμενες χώρες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις των δύο οργανισμών, η Γερμανία και η Γαλλία θα αναγκαστούν εν τέλει να σφίξουν τα δόντια για να αποτρέψουν πάση θυσία μια τέτοια έκβαση, ενώ η ΕΚΤ θα παρέμβει δυναμικά στις αγορές ομολόγων ώστε να διασφαλιστεί η επιβίωση του ευρώ.

Υπάρχει περίπτωση το ευρώ να μετεξελιχθεί σε κάτι διαφορετικό; Και αν ναι, σε τι ακριβώς;

Πολλοί σχολιαστές υποστηρίζουν ότι, αν η κατάσταση στην περιφέρεια συνεχίσει να επιδεινώνεται και όλα τα περιφερειακά κράτη εγκαταλείψουν το ευρώ, τότε θα προκύψει μια νομισματική ένωση αποτελούμενη μόνο από δυνάμεις του πυρήνα (core-euro).

Στην Ουάσιγκτον οι απόψεις διίστανται. Από τη μία πλευρά ο εκπρόσωπος του Carnegie θεωρεί πολύ πιθανή την παραπάνω έκβαση, με μια ένωση που θα αποτελείται από τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και, ενδεχομένως, τη Γαλλία. Χώρες που θα εγκαταλείπουν πρόωρα το ευρώ, θα παραμένουν στην ΕΕ και πιθανόν να επανέρχονται στον σκληρό πυρήνα σε μεταγενέστερο χρόνο, με αυστηρότερες προϋποθέσεις.

Από την άλλη πλευρά, το Brookings, διά του συνεργάτη του, χαρακτηρίζει τη συρρίκνωση της ευρωζώνης και το core-euro ένα «ακριβό λάθος». Η εκπρόσωπος του CEPS έρχεται να συμπληρώσει τη θέση αυτή, λέγοντας πως ακόμη και αν προκύψει μια μικρότερη ευρωζώνη, οι απώλειες για τον πυρήνα θα είναι εξαιρετικά μεγάλες.
Στο μεταξύ, τα υψηλόβαθμα στελέχη του ECFR και του ECIPE προβλέπουν τη μετατροπή της ευρωζώνης σε μια ομοσπονδιακή ένωση με περισσότερους περιορισμούς, αυστηρότερες προϋποθέσεις εισόδου, καθώς και ισχυρότερη δημοσιονομική ολοκλήρωση.

Θα είναι η Ελλάδα μέλος της ευρωζώνης στο μέλλον;

Σύμφωνα με το ECFR και τον Nτίμιταρ Μπέτσεβ, η παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν η σημερινή κυβέρνηση καταφέρει να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εταίρων της, ενώ η Σίνζια Αλτσίντι του CEPS θεωρεί ότι πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζουν οι εγχώριες αποταμιεύσεις. Δεδομένου του ότι σημαντικά κεφάλαια έχουν ήδη εγκαταλείψει τη χώρα, αν οι μικροί αποταμιευτές αρχίσουν επίσης να αποσύρουν μαζικά τις καταθέσεις τους, τότε ίσως επέλθει το τέλος.

Ωστόσο, κατά το Carnegie και τον Γιούρι Νταντούς, οι πιθανότητες είναι 50/50. Η Ελλάδα πρέπει όχι μόνο να αναδιαρθρώσει το χρέος της αλλά και να ανακτήσει τη χαμένη ανταγωνιστικότητά της, κάτι που κατά την άποψή του δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς μια μεγάλη νομισματική υποτίμηση. Αν και οδυνηρό αρχικά, ενδεχομένως αυτό να αποκαταστήσει τις αναγκαίες συνθήκες για την οικονομική ανάπτυξη. Η Ελλάδα, λοιπόν, όπως πιστεύει ο Γιούρι Νταντούς, αποτελεί μία από τις περιπτώσεις χωρών που ίσως να αντεπεξέρχονταν καλύτερα εκτός του ευρώ.

Ανάλογη είναι και η άποψη του Φρέντρικ Ερικσον από το ECIPE, ο οποίος εκτιμά ότι η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη ενδέχεται να επιφέρει μεγάλο κόστος στους έλληνες πολίτες. Ακόμη και αν η ελληνική οικονομία καταφέρει να ξεπεράσει τα σημερινά προβλήματα, είναι σχεδόν αδύνατο να μπορέσει να ακολουθήσει μια γερμανοκρατούμενη Ευρώπη για τα επόμενα 10-20 χρόνια.

Αντίθετη άποψη εκφέρει ο εκπρόσωπος του Brookings Nτάγκλας Ελιοτ, ο οποίος υποστηρίζει σθεναρά ότι πρέπει οπωσδήποτε να παραμείνουμε στην ευρωζώνη έναντι ενός κοινά αποδεκτού οικονομικού και πολιτικού κόστους. Η έξοδος της χώρας μας από το ευρώ θα οδηγούσε σε βαθύτερη κρίση και οικονομική αστάθεια όχι μόνο ολόκληρη την Ευρώπη αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο.

Σίγουρα πρόκειται για ένα πολύπλοκο ζήτημα που όμοιό του δεν έχει ξαναεμφανιστεί στην ενωμένη νομισματικά Γηραιά Ηπειρο από τη γέννησή της ως σήμερα. Κανείς μας δεν μπορεί να γνωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα τι θα συμβεί στο μέλλον, καθώς όλα είναι ρευστά και αλληλένδετα. Οπως λένε και οι Αγγλοσάξονες: time will tell. Και ως γνωστόν, ο χρόνος είναι χρήμα.

Ναυσικά Κατσώρη

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
BHMAgazino
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk