ΕΙΝΑΙ η Αθήνα πόλη ζωντανή 24 ώρες το εικοσιτετράωρο; Παρά τη μεταμεσονύκτια ένταση της πρωτεύουσας, τα αμφιλεγόμενα «αλκοτέστ» και τις ουρές μπρος στους πάγκους με τα hot dogs τις πρώτες πρωινές ώρες, η απάντηση είναι μάλλον αρνητική. Η Αθήνα διαθέτει νυχτερινή ζωή αν πρόκειται κανείς να βγει για ένα ποτό είναι όμως αδύνατον να βρεις ανοιχτό γαλακτοπωλείο, καφενείο ή σουπερμάρκετ, όπως στις ευρωπαϊκές ή στις αμερικανικές μητροπόλεις.
Αυτονόητο είναι ότι δεν μπορεί να επισκεφθεί κανείς ούτε βιβλιοπωλείο νυχτερινές ώρες δηλαδή μετά τις 8.00, άντε 8.30, το βράδυ, όταν οι αθηναίοι βιβλιοπώλες κατεβάζουν τα ρολά. Η θλιβερή αυτή πραγματικότητα είναι άλλη μία από τις βαλκανικές απογοητεύσεις της Αθήνας. Στο Παρίσι, στο Λονδίνο ή στη Νέα Υόρκη τα βιβλιοπωλεία μένουν ανοιχτά ως αργά τη νύχτα και οι φωτισμένες προθήκες λάμπουν στους σκοτεινούς (και καμιά φορά χιονισμένους) δρόμους των δυτικών μεγαλουπόλεων. Τα ξένα βιβλιοπωλεία είναι επίσης ανοιχτά Σάββατα και Κυριακές.
Η λογική του παραπάνω ωραρίου δεν είναι αποκλειστικώς και μόνο εμπορική. Οχημα ιδεών και φαντασιώσεων, το βιβλίο διακρίνεται από ιδιαιτερότητα. Η αναγκαιότητά του δεν συναρτάται με τους συνήθεις ρυθμούς της καθημερινότητας. Οι φιλαναγνώστες, άνθρωποι ως επί το πλείστον μονήρεις, διαλέγονται με τα ράφια των βιβλιοπωλείων ώρες περίεργες ακριβώς όπως αναζητούν καμιά φορά ένα τομίδιο στα ράφια της σπιτικής βιβλιοθήκης τους κατά τις λεγόμενες «μικρές ώρες».
Στο βάθος, νυχτερινό ή κυριακάτικο, το ωράριο των βιβλιοπωλείων του εξωτερικού απορρέει από την ίδια συλλογιστική στην οποία στηρίζεται και το αίτημα της «ενιαίας τιμής». Το βιβλίο, λέγεται, «δεν είναι όπως οι ντομάτες και τα αγγούρια» άρα χρήζει διαφορετικής μεταχείρισης. Αν η ενιαία τιμή το προστατεύει πράγματι από τον ανταγωνισμό και τους «εκπτωσάδες», το ελεύθερο ωράριο των βιβλιοπωλείων το καθιστά προσιτό σε αυτούς που το εκτιμούν περισσότερο.
Τα ωράρια της λογοτεχνίας είναι, ούτως ή άλλως, νυχτερινά είτε μιλάμε για γραφή είτε για ανάγνωση. Οι αισθαντικοί βιβλιοπώλες, που ‘χουν μεράκι για τη δουλειά τους, θα πρέπει να το γνωρίζουν αυτό. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι δεν θα βρεθούν άνθρωποι (φοιτητές, συγγραφείς, διανοούμενοι ή άεργοι) να εργαστούν νύχτα σε βιβλιοπωλείο όπως είναι βέβαιο ότι θα συρρεύσουν στα καταστήματα οι βιβλιόφιλοι. Αρα ποιο είναι το πρόβλημα;
