Δωρεάν παραχώρηση δικαιώματος οίκησης

* Ο κ. Σταύρος Διαμαντής, από την Αθήνα, ερωτά:

«1) Εχω κάνει γονική παροχή το σπίτι μου με πλήρη κυριότητα στην κόρη μου για να την απαλλάξω από μελλοντικές φασαρίες με την Εφορία. Ετσι δυστυχώς δημιούργησα πρόβλημα στην κόρη μου γιατί με την οίκηση τη δική μας (δωρεάν παραχώρηση) χωρίς συμβολαιογραφική πράξη υποχρεούται η κόρη μου να καταβάλει φόρο λόγω τεκμαρτού ενοικίου. Θέλοντας να την απαλλάξω από τη φορολογία σκέπτομαι να γίνει η δωρεάν οίκηση ή στην ανάγκη επικαρπία με συμβολαιογραφική πράξη. Θα σας παρακαλούσα το ποσόν του φόρου που προκύπτει, δεδομένου ότι είμαι 77 χρόνων και η αντικειμενική αξία του σπιτιού μου είναι 4.400.000 δρχ. Θερμή παράκληση να σημειώνατε τον τρόπο υπολογισμού του φόρου. Επίσης να μου γνωρίζατε τα συμβολαιογραφικά και αν υποχρεούμαι να γνωρίσω τη μεταβολή στο Υποθηκοφυλακείο.

2) Η αδελφή μου έχει μια οικιακή βοηθό αλλοδαπή. Είχα διαβάσει στα “Νέα” και στο “Βήμα” ότι, αν το ημερομίσθιο είναι μικρότερο των 6.000 δρχ., απαλλάσσεται της παρακράτησης του χαρτοσήμου».

Απάντηση: 1) Η στήλη δεν θα συνιστούσε να «πάρετε πίσω» την επικαρπία της κατοικίας την οποία μεταβιβάσατε στην κόρη σας με γονική παροχή.

Είναι προτιμότερο η κόρη σας να βαρύνεται κάθε έτος με ένα μικρό ποσό φόρου για το τεκμαρτό εισόδημα της δωρεάν παραχώρησης, το οποίο μπορεί κατ’ εκτίμησή σας να προσδιορίζεται. Αν επιθυμείτε να μην έχει καμία επιβάρυνση η κόρη σας, τότε με συμβολαιογραφική πράξη να σας παραχωρήσει το δικαίωμα οίκησης οπότε θα βαρύνεστε εσείς.

2) Σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 άρθρ. 57 Ν. 2238/94, στους αμειβόμενους με ημερομίσθιο οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες ορισμένου χρόνου διάρκειας μικρότερης του ενός έτους παρακρατείται φόρος με συντελεστή 3% για ημερομίσθιο πάνω από 6.000 δραχμές. Συνεπώς, αν το ημερομίσθιο είναι κάτω από 6.000 δραχμές, δεν παρακρατείται φόρος. Χαρτόσημο υπολογίζεται και παρακρατείται σε κάθε περίπτωση. Η φορολογία της ιδιοκατοίκησης

* Από τον κ. Κ.Σ., από τη Δράμα, η στήλη έλαβε την πιο κάτω επιστολή για τη φορολογία της ιδιοκατοίκησης.

«Στον μεγάλο φορολογικό οδηγό της 28.2.99, σελίδα 40, επάνω αριστερά γράφετε ότι από τα 165 τ.μ. κατοικίας θα φορολογηθούν τα 15 τ.μ. και το τεκμαρτό εισόδημα των 40 τ.μ. της εξοχικής κατοικίας (εννοείται των 3 μηνών). Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι έτσι τα πράγματα, αλλά είναι όπως ακριβώς φαίνεται στο δεύτερο παράδειγμα της ίδιας σελίδας.

Το ελληνικό “δημόσιο φορολογικό μυαλό” πιστεύει ότι και στο θέμα αυτό πρέπει οι άνθρωποι να καταταχθούν σε δύο κατηγορίες ­ Α’ και Β’ κατηγορίας ­ για να έχουν διαφορετικό αφορολόγητο ο καθένας. Να γιατί:

Ο ένας κατοικεί στον 2ο όροφο, 150 τ.μ., και ο άλλος στον πρώτο όροφο, επίσης 150 τ.μ., στον οποίο ανήκει όλο το υπόγειο, 100 τ.μ. Η τιμή ζώνης είναι 130.000 δρχ. και η παλαιότητα δύο χρόνια.

Το τεκμαρτό εισόδημα ιδιοκατοίκησης και αφορολόγητο για τον καθένα είναι:

­ του Α: 150Χ130.000Χ1,1Χ0,9Χ3,5%= 675.675 δρχ.

­ του Β: 150+20%Χ100 + 170Χ130.000Χ1,1Χ0,9Χ3,5% Χ150/250 = 459.459 δρχ.

δηλαδή ο Α έχει μεγαλύτερο αφορολόγητο τεκμαρτό εισόδημα από τον Β ενώ το απολύτως σωστό και δίκαιο θα ήταν το αντίστροφο.

Αυτό είναι το μεγαλείο του ελληνικού “δημόσιου φορολογικού μυαλού”. Ετσι θέλει να κερδίζει τα έσοδά του το σημερινό κράτος. Ολοι το παίζουν ευαίσθητοι αλλά αδιαφορούν για τις αδικίες αυτού του είδους. Ετσι αισθάνονται την έννοια της δικαιοσύνης οι αρμόδιοι του υπουργείου Οικονομικών και τέτοια νοοτροπία δικαιοσύνης διδάσκουν στους φορολογουμένους. Πρώτα καταστρέφουν τη νοοτροπία τους και μετά τρέχουν και δεν φτάνουν για να “συλλάβουν” τους παρανόμους.

Πρόταση: Από τα 165 τ.μ. να φορολογούνται τα 15 τ.μ. Από τα 100 τ.μ. να φορολογούνται τα 20 τ.μ. (υπόγειο 20%Χ100). Από τα 40 τ.μ. να φορολογούνται τα 10 τ.μ. (εξοχικό 3/12=25%). Το σύνολο των τ.μ. να είναι 165+20+10=195 και όχι 165+400+40=305. Ετσι θα καθιερωθεί τουλάχιστον κάποια σχετική δικαιοσύνη και ισότητα».

Απάντηση: Η στήλη συμφωνεί απολύτως με τις επισημάνσεις του αναγνώστη. Ο νέος τρόπος υπολογισμού του τεκμαρτού εισοδήματος της ιδιοκατοίκησης έχει ελαττώματα. Ετσι, για παράδειγμα, σε πολλές περιπτώσεις η αξία της κατοικίας με τον τρόπο υπολογισμού που έχει θεσπιστεί είναι υψηλότερη της φορολογητέας αξίας όπως αυτή προσδιορίζεται με το αντικειμενικό σύστημα που εφαρμόζεται στη φορολογία μεταβιβάσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες της στήλης, κάποιες διορθωτικές παρεμβάσεις θα γίνουν στη φορολογία της ιδιοκατοίκησης με το φορολογικό νομοσχέδιο που θα ετοιμαστεί τον Νοέμβριο. Πρώτη κατοικία – Τεκμήριο τοκοχρεολυτικών δόσεων

* Ο κ. Κ. Παλιούρας, από την Αθήνα, ερωτά:

«Θα ήθελα να σας απασχολήσω με δύο θέματα. α: Στο φύλλο 7.3.99 (Φορολογικός Οδηγός) σελίδα 29, ΙΙΙ, στο θέμα 8: “Αγορά πρώτης κατοικίας”, έχω κάποια απορία.

Εφόσον η πρώτη κατοικία ως 120 τ.μ. δεν υπόκειται στο “πόθεν έσχες”, γιατί οι τοκοχρεολυτικές δόσεις (δάνειο που ελήφθη για να εξοφληθεί αυτή η πρώτη κατοικία) υπόκεινται στο “πόθεν έσχες”;

Αν η πρώτη αυτή κατοικία αγοραζόταν τοις μετρητοίς (με χρήματα που υπήρχαν και όχι με δάνειο) θα υπαγόταν ή όχι στο “πόθεν έσχες”;

α: Σχετικά με τον τρόπο σχηματισμού κεφαλαίου για δικαιολόγηση αγοράς περιουσιακών στοιχείων, πώς λειτουργεί δηλαδή πρόσφατα; Θα ήθελα να μου απαντήσετε βάσει του παρακάτω παραδείγματος: Εστω φορολογούμενος ελεύθερος επαγγελματίας, ο οποίος δηλώνει φορολογητέο εισόδημα 15.000.000 δρχ.

α) Ο φορολογούμενος αυτός έχει τις εξής δαπάνες:

1. Ιατρικά έξοδα δρχ. 100.000

2. Ασφαλιστικές εισφορές ΤΕΒΕ δρχ. 400.000

3. Τόκοι δανείου για πρώτη κατοικία δρχ. Χ500.000

4. Ασφάλιστρα ζωής δρχ. 300.000

5. Οικογενειακές δαπάνες δρχ. 1.000.000

6. Φροντιστήρια παιδιών δρχ. 300.000

β) Επιπλέον τεκμαρτές δαπάνες:

1) Τεκμήριο αυτοκινήτου 8 ίππων δρχ. Χ2.100.000

2. Τεκμήριο δεύτερου αυτοκινήτου 11 ίππων για β’ εξάμηνο δρχ. Χ2.025.000

3. Αγορά δεύτερου αυτοκινήτου 11 ίππων Χ5.000.000

Με τα παραπάνω δεδομένα πώς λειτουργεί ο σχηματισμός κεφαλαίου. Από το καθαρό εισόδημα αφαιρούνται οι πραγματικές δαπάνες, οι τεκμαρτές ή και οι δύο;».

Απάντηση: 1) Σύμφωνα με τη διάταξη της περιπτώσεως γ’ του άρθρου 17 Ν. 2238/94, αποτελούν τεκμήριο κτήσεως η αγορά ή η χρονομεριστική ή η χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων, η ανέγερση δεξαμενών και η κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης. Εξαιρείται η δαπάνη για την αγορά από ενήλικο καθώς και η ανέγερση από αυτόν οικοδομής ως πρώτης κατοικίας, εφόσον η επιφάνειά της δεν υπερβαίνει τα 120 τ.μ.

Σύμφωνα εξάλλου με τη διάταξη της περιπτώσεως στ’ του ίδιου άρθρου, αποτελούν τεκμήριο η απόσβεση δανείων ή πιστώσεων οποιασδήποτε μορφής και η εξόφληση υποχρεώσεων από τη χρήση πιστωτικών καρτών.

Πρόκειται για δύο διαφορετικές διατάξεις με ειδικότερο σκοπό η καθεμιά. Με την πρώτη διάταξη απαλλάσσεται του τεκμηρίου η αγορά πρώτης κατοικίας είτε αυτή γίνεται με δάνειο είτε όχι, ενώ με τη δεύτερη διάταξη ο νομοθέτης θέλησε, στην περίπτωση αγοράς της κατοικίας με δάνειο, να διαπιστώσει αν το ετήσιο εισόδημα του φορολογουμένου επαρκεί για την εξόφληση των ετήσιων τοκοχρεολυτικών δόσεων ή υπάρχουν αφανείς πηγές εισοδήματος.

Σημειώνεται ότι όταν αγοράζεται ή ανεγείρεται πρώτη κατοικία με δάνειο, τεκμήριο αποτελούν μόνο οι τόκοι του δανείου εφόσον η κατοικία είναι μέχρι 120 τ.μ., ενώ αν είναι μεγαλύτερη από 120 τ.μ., τεκμήριο αποτελούν το σύνολο των τόκων και το μέρος του χρεολυσίου που αναλογεί στο εμβαδόν πάνω από τα 120 τ.μ.

2) Για τον υπολογισμό του κεφαλαίου που σχηματίστηκε κατά τα προηγούμενα έτη και για τα έτη από το 1992 και αργότερα, από το άθροισμα των εισοδημάτων που φορολογήθηκαν ή έχουν απαλλαγεί από τον φόρο αφαιρείται το άθροισμα των τεκμαρτών δαπανών διαβίωσης και των πραγματικών δαπανών κτήσεως περιουσιακών στοιχείων. Αν δεν υπάρχουν τεκμαρτές δαπάνες, αφαιρείται ποσό 1.000.000 δραχμών.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, θα αθροιστούν οι τόκοι δανείου 5.000.000 δρχ., η τεκμαρτή δαπάνη του πρώτου και δεύτερου αυτοκινήτου 4.125.000 και η δαπάνη αγοράς του δεύτερου αυτοκινήτου 5.000.000. Αυτό το άθροισμα θα αφαιρεθεί από το δηλωθέν εισόδημα, φορολογούμενο και μη. Διαδοχική ασφάλιση

­ Σύνταξη Δημοσίου

* Ο κ. Ελευθέριος Αγγελίδης, από την Αθήνα, ερωτά:

«Α.1. Εχω ασφάλιση στο ΙΚΑ για 8 μήνες, 16 ημέρες.

2. Εξάσκησα το επάγγελμα του μικροπωλητή και είχα ασφαλιστεί στο Ταμείο Εμπόρων από 1.7.78 ως 31.3.86, ήτοι 7 έτη, 8 μήνες, 30 ημέρες.

3. Στις 12.3.1986 προσλήφθηκα στην ΚΥΔΕΠ με σύμβαση αορίστου χρόνου και αποσπάσθηκα στο Κέντρο Ελέγχου Σπόρων του υπουργείου Γεωργίας, ασφαλίσθηκα δε για κύρια και επικουρική σύνταξη στο Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού Γεωργικών Συν/κών Οργανώσεων (ΤΑΕΠΙΣΟ).

4. Στις 18.10.1991 απολύθηκα από την ΚΥΔΕΠ και έτσι είμαι ασφαλισμένος στο παραπάνω Ταμείο για 5 έτη, 7 μήνες και 8 ημέρες.

5. Επαναπροσλήφθηκα με τον Ν. 2190/1994 (νόμος Πεπονή) και τοποθετήθηκα σε δημόσια υπηρεσία (διεύθυνση Γεωργικής Ανάπτυξης Δυτ. Αττικής) ορκίσθηκα και ανέλαβα υπηρεσία στις 18.4.95, όπου υπηρετώ από τότε περίπου 4 χρόνια.

6. Αναγνώριση χρόνου εκτός υπηρεσίας: με την 801/3.7.97 απόφαση του παραπάνω ταμείου ΤΑΕΠΙΣΟ (το προαναφερθέν ταμείο ασφάλισης) μου αναγνωρίσθηκε ως συντάξιμος ο εκτός υπηρεσίας χρόνος, ήτοι από 19.10.91 ως 17.4.95, κατόπιν πληρωμής των κρατήσεων, ήτοι 3 έτη, 5 μήνες, 28 ημέρες.

Συνοπτικά σήμερα έχω ασφάλιση:

1. Στο ΙΚΑ 8 μήνες, 16 ημ.

2. Στο Τ. Εμπόρων 7 έτη, 9 μήνες

3. Στο ΤΑΕΠΙΣΟ 5 έτη, 7 μήνες, 8 ημέρες.

4. Στο ΤΑΕΠΙΣΟ 3 έτη, 5 μήνες, 28 ημέρες.

Δηλ. εκτός Δημοσίου 15 έτη, 29 μήνες, 52 ημέρες.

Ητοι 17 χρόνια, 6 μήνες, 23 ημέρες.

Στο Δημόσιο δε 4 χρόνια περίπου.

Ερωτώ:

1. Τα χρόνια υπηρεσίας μου στην ΚΥΔΕΠ και ασφάλισης στο ΤΑΕΠΙΣΟ και στο Ταμείο Εμπόρων λαμβάνονται υπόψη για τη θεμελίωση δικαιώματος συντάξεως από το Δημόσιο;

2. Εάν δεν λαμβάνονται υπόψη, πόσα χρόνια συνολικά πρέπει να υπηρετήσω στο Δημόσιο για να θεμελιώσω το δικαίωμα σύνταξης δεδομένου ότι σήμερα είμαι 51 ετών;

3. Πότε πρέπει να κάνω την αίτηση για να μου προσμετρηθεί στη λοιπή συντάξιμη υπηρεσία ο χρόνος απασχόλησής μου σε τομείς έξω από το Δημόσιο; Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας μου στο Δημόσιο ή μετά; Και αν την κάνω κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας μου, πρέπει πρώτα να θεμελιώσω το δικαίωμα σύνταξης στο Δημόσιο;».

Απάντηση: 1) Η ασφαλιστική αξιοποίηση των περιόδων ασφάλισης που έχουν διανυθεί στο ΙΚΑ, στο Ταμείο Εμπόρων και στο ΤΑΕΠΙΣΟ θα γίνει στα πλαίσια των διατάξεων της «κοινής διαδοχικής ασφάλισης». Για κάθε επί μέρους περίοδο θα εφαρμοστεί η νομοθεσία του φορέα στον οποίο διανύθηκε η ασφάλιση και το άθροισμα των επί μέρους συντάξεων θα είναι το συνολικό ποσό σύνταξης που θα σας καταβληθεί.

2) Η εφαρμογή των διατάξεων της κοινής διαδοχικής ασφάλισης δεν απαιτεί εξαγορά για την αξιοποίηση των περιόδων ασφάλισης που έχουν διανυθεί εκτός από το Δημόσιο.

3) Οι εναλλακτικές δυνατότητες συνταξιοδότησης από το Δημόσιο είναι:

α. Με 15 χρόνια ασφάλισης στο 65ο.

β. Με 25 χρόνια ασφάλισης στο 55ο.

γ. Με 35 χρόνια ασφάλισης στο 60ό.

Στα πιο πάνω αναφερόμενα χρόνια ασφάλισης υπολογίζονται όλες οι περίοδοι ασφάλισης.

4) Η αξιοποίηση των περιόδων ασφάλισης δεν προϋποθέτει την ενεργοποίηση κάποιας διαδικασίας αναγνώρισης αλλά θα γίνει στο τέλος, κατά τη συνταξιοδότηση.