Το πολιτικό σκηνικό αναδιατάσσεται για άλλη μία φορά έπειτα από την εποχή των συντριπτικών καταγμάτων που υπέστη στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων. Δύο νέα κόμματα εμφανίστηκαν, ίσως υπάρξει και ένα ακόμα, και τέσσερα, κοινοβουλευτικά σήμερα, κόμματα φαίνεται, σύμφωνα με το πρόσφατο κύμα δημοσκοπήσεων, ότι μένουν εκτός Βουλής – ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, Νίκη και «Σπαρτιάτες».
Μεγάλο ενδιαφέρον έχουν και οι μετακινήσεις των ψηφοφόρων σε αυτή την πρώιμη φάση των ερευνών της κοινής γνώμης, γιατί δείχνουν ότι η έλευση των νέων κομμάτων επηρεάζει όλα τα σημερινά κόμματα, της ΝΔ συμπεριλαμβανομένης, παρά την εκτίμηση κυβερνητικών παραγόντων ότι οι αλλαγές αφορούν μόνο την αντιπολίτευση και όχι την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τη Metron Analysis, το 22% των ψηφοφόρων του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού, Ελπίδα για τη Δημοκρατία, προέρχεται από τη ΝΔ και αποτελεί προς το παρόν τη μεγαλύτερη δεξαμενή του. Το κόμμα αυτό καταγράφει πρόθεση ψήφου 8,3% και στην αναγωγή 10,4%. Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα έχει εισροές κυρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ σε ποσοστό 58%, επίσης 10% από τη ΝΔ και 9% από το ΠαΣοΚ, και καταγράφει πρόθεση ψήφου 12,1% ενώ στην αναγωγή επί των εγκύρων κινείται στο 15,2%.

Αυτά τα δύο κόμματα αθροίζουν ποσοστό πάνω από 25%, που δεν είναι καθόλου αμελητέο, αλλά η σύνθεση της εκλογικής τους βάσης προκαλεί ερωτήματα για το πώς θα εξελιχθούν. Η βάση της ΕΛΑΣ είναι πιο συμπαγής και έχει συγκεκριμένη ταυτότητα, η οποία ορίζεται και από τη λέξη «Αριστερά» στον τίτλο του κόμματος, αλλά ταυτόχρονα είναι πιο περιχαρακωμένη. Το στοίχημα του πρώην πρωθυπουργού είναι να διευρύνει το ακροατήριό του, γιατί το σημερινό προφίλ του κόμματός του έχει ένα ταβάνι που φτάνει το 19% το ανώτερο.
Η ΝΔ βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τα άλλα κόμματα, ωστόσο οι δημοσκοπικές απώλειες της σε σύγκριση με το 2023 είναι σημαντικές, περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες, η συσπείρωσή της παραμένει χαμηλή (63,3%) και το δημογραφικό προφίλ της συνεχίζει να είναι ανισοβαρές
Η απήχηση του Αλέξη Τσίπρα στον χώρο της Αριστεράς ήταν αναμενόμενη. Η Μαρία Καρυστιανού, από την άλλη πλευρά, ήταν άγραφο χαρτί, κανένας δεν ήξερε αν το κόμμα της θα είχε μεγαλύτερη διείσδυση στα αριστερά ή στα δεξιά. Τελικά φαίνεται ότι η δύναμή της βρίσκεται στο Κέντρο. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα από την ΕΛΑΣ αλλά εμφανίζεται πιο πολυσυλλεκτική. Εκτός από ποσοστό που αντλεί από τη ΝΔ, παίρνει άλλο ένα 20% από «άλλα κόμματα» και ένα επιπλέον 20% από την «γκρίζα ψήφο» (άκυρο/λευκό/δεν ψήφισαν).
Είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές, μια συναισθηματική ψήφος, το κόμμα δεν έχει ακόμα μια σχηματοποιημένη ταυτότητα και γι’ αυτό είναι πιο ευάλωτο σε πιέσεις και μεταβολές της εκλογικής του βάσης. Επιπλέον, η δημοφιλία της Μαρίας Καρυστιανού στον χώρο της Κεντροαριστεράς και του Κέντρου, που βρίσκεται η δύναμή της, ήταν τον Απρίλιο 55% και σήμερα έχει πέσει στο 39%. Αντιστοίχως του Αλέξη Τσίπρα στους ίδιους χώρους είναι σήμερα 55% και 29%.
Από τα υπόλοιπα κόμματα, η ΝΔ βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τα άλλα και στην αναγωγή επί των εγκύρων κινείται στο 28,5%, χωρίς μεταβολή από την προηγούμενη μέτρηση. Ωστόσο, βρίσκεται μακριά από τον στόχο της αυτοδυναμίας, οι δημοσκοπικές απώλειές της σε σύγκριση με το 2023 είναι σημαντικές, περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες, η συσπείρωσή της παραμένει χαμηλή (63,3%) και το δημογραφικό προφίλ της συνεχίζει να είναι ανισοβαρές (στην ηλικιακή ομάδα 65+ έχει εκτίμηση ψήφου 40% ενώ σε όλες τις άλλες κάτω από το 30%). Ισχυρό χαρτί παραμένει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος θεωρείται καταλληλότερος για Πρωθυπουργός από το 28% των ερωτηθέντων.
Το ΠαΣοΚ εμφανίζεται με ποσοστό μειωμένο κατά 4 μονάδες, που με την αναγωγή επιστρέφει στο ποσοστό των προηγούμενων βουλευτικών εκλογών (11,2% έναντι εκλογικού ποσοστού 11,8%). Χάνει δηλαδή ό,τι επιπλέον δυνάμεις κατάφερε να συγκεντρώσει το προηγούμενο διάστημα. Αυτό, όμως, είναι μικρότερο πρόβλημα σε σύγκριση με αυτά που αναδεικνύονται από τα ποιοτικά στοιχεία, τα οποία θέτουν επιτακτικά ζητήματα στην ηγετική ομάδα. Για παράδειγμα, στο θέμα των κυβερνητικών συνεργασιών η εκλογική βάση του κόμματος είναι διχασμένη. Το 53% προτιμά κυβερνήσεις συνεργασίας και το 46% αυτοδύναμες κυβερνήσεις – την ίδια εικόνα παρουσιάζει και η Ελληνική Λύση, που το 47% τίθεται υπέρ των κυβερνήσεων συνεργασίας και το 48% κατά.
Στο ερώτημα για τις πρόωρες εκλογές, το 52% απαντά θετικά, το 48% όμως θέλει να εξαντλήσει η κυβέρνηση την τετραετία. Μόνο στο αίτημα για πολιτική αλλαγή συντάσσεται πλειοψηφικά το 69% πίσω από την κεντρική γραμμή της ηγεσίας, η οποία από ό,τι φαίνεται χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία. Επιπλέον και τα δύο νέα κόμματα πιέζουν το ΠαΣοΚ, καθώς η ΕΛΑΣ καταγράφει στην Κεντροαριστερά πρόθεση ψήφου 32,4% έναντι 19% του ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία σημειώνει στο Κέντρο το υψηλότερο ποσοστό της με πρόθεση ψήφου 13%, έναντι 15,9% του ΠαΣοΚ. Ο ΣΥΡΙΖΑ κινείται για πρώτη φορά την τελευταία εικοσαετία σε ποσοστό κάτω του ορίου εισόδου στη Βουλή με 2,3% και η Νέα Αριστερά καταγράφει επίδοση κάτω του 1% (0,9%).
Η Πλεύση Ελευθερίας επίσης βλέπει σημαντική μείωση των ποσοστών της από το 10,4% του Απριλίου στο 6,8% τώρα. Ωστόσο, συνεχίζει να κινείται πάνω από το εκλογικό ποσοστό της του 2023, που ήταν 3,2%. Μεγάλες απώλειες συγκριτικά με τη δημοσκόπηση του Απριλίου υπάρχουν και για την Ελληνική Λύση, η οποία από 10,2% πέφτει στο 6%. Ωστόσο και αυτή κινείται ελαφρώς υψηλότερα από το εκλογικό της ποσοστό του 2023, που ήταν 4,4%.
Ακόμα και το ΚΚΕ συμπιέζεται, κυρίως από την ΕΛΑΣ, καθώς τον Απρίλιο κατέγραφε πρόθεση ψήφου 32,1% και τώρα βρίσκεται στο 19,3%. Εχει ενδιαφέρον αν αυτή η εν θερμώ καταγραφή των τάσεων της κοινής γνώμης διατηρηθεί ή μεταβληθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο, καθώς το καλοκαίρι θα είναι περίοδος διεργασιών, περιοδειών και εντατικοποίησης ρυθμών από τα κόμματα και τις ηγεσίες τους.



