Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Τα Ποσειδώνια 2026, με συμμετέχοντες από 138 χώρες και 32.527 επισκέπτες, έχουν μάλλον υπερβεί τους στόχους των διοργανωτών σε μια πτυχή τους, στον απρόσμενο παιδευτικό χαρακτήρα που απέκτησαν. Αν και αφορούν κατά κύριο λόγο τον χώρο της ναυτιλίας, στις συζητήσεις που διοργανώθηκαν συμμετείχαν επιχειρηματίες και από άλλους κλάδους. Ορισμένοι από όσους παρακολούθησαν συστηματικά τον διάλογο που αναπτύχθηκε την προηγούμενη εβδομάδα μετέφεραν, και δεν ήταν άνθρωποι εκτός πιάτσας, την εντύπωση που τους δημιούργησαν κάποιοι έλληνες επιχειρηματίες υψηλής εμβέλειας αλλά χαμηλών τόνων, οι οποίοι γνώριζαν κάθε λεπτομέρεια της δουλειάς τους, εξωστρεφείς, πολίτες του κόσμου, που νοιάζονται να είναι ανταγωνιστικοί, να επενδύουν και όχι να ξοδεύουν προβάλλοντας έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Είναι η πρώτη φορά που τους ακούν; Πιθανότατα όχι, αλλά ίσως ωριμάζει μια άλλη αντίληψη για το επιχειρείν που για δεκαετίες ήταν συνυφασμένο στο μυαλό της πλειοψηφίας του κόσμου με αρνητικές έννοιες και πρακτικές.
Η μετάβαση από αυτόν τον κόσμο στην εσωτερική πολιτική πραγματικότητα, ήταν, όπως έλεγε ένας από αυτούς, «σαν να βγαίνεις από το bullet train και να παίρνεις τον Μουτζούρη». Προφανώς κανένας δεν εξεπλάγη, αλλά η σύγκριση ήταν (ξανά) καταλυτική. Το σημερινό κομματικό σύστημα, κατακερματισμένο, αδύναμο, εσωστρεφές και αυτοαναφορικό, δεν μπορεί και δεν θέλει να υποστηρίξει την υγιή επιχειρηματικότητα, την έρευνα, την καινοτομία. Η σημερινή κυβέρνηση αυτά υποσχέθηκε το 2019, φέρνοντας έναν πιο τεχνοκρατικό αέρα στην πολιτική. Επτά χρόνια μετά ο αέρας έγινε άπνοια. Η Δικαιοσύνη προσπαθεί, αλλά ακόμα απέχει από το να είναι γρήγορη και αποτελεσματική και η αξιοπιστία της έχει πέσει πολύ χαμηλά. Η έρευνα παρέμεινε αποπαίδι, όσοι ήρθαν από τα πανεπιστήμια του εξωτερικού για να στηρίξουν, όπως πίστεψαν, τη νέα προσπάθεια, έφυγαν απογοητευμένοι καταγγέλλοντας την αδιαφορία της κυβέρνησης.
Από την εποχή του Μεσοπολέμου ο Ξενοφών Ζολώτας μιλούσε για την ανάγκη εκβιομηχάνισης της χώρας αμφισβητώντας την πρωταρχική σημασία της γεωργίας. Τόσα χρόνια μετά εκβιομηχάνιση δεν υπάρχει, απλά τη θέση της γεωργίας πήρε ο τουρισμός. Τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού γίνονται προεκλογικές παροχές και τα ευρωπαϊκά κονδύλια κατασπαταλώνται από επιτήδειους και από τα «δικά μας παιδιά». Κυβερνήσεις ανεβαίνουν και κατεβαίνουν και τα προβλήματα της χώρας μένουν ίδια. Οι αιτίες είναι γνωστές και χιλιοαναλυμένες, ούτε η οικονομική κρίση δεν έγινε μάθημα για κανέναν. Αντιθέτως, μόλις ανάσανε λίγο η χώρα εξαπλώθηκε πάλι η οσμή της διαφθοράς. Γι’ αυτό ένα ποσοστό κοντά στο 70% πιστεύει ότι η χώρα πάει στη λάθος κατεύθυνση. Ειδικά σε ό,τι αφορά τη σημερινή κυβέρνηση, οι χειρότερες επιδόσεις της καταγράφονται στα θέματα θεσμών, λογοδοσίας και διαφάνειας με 78% και στην οικονομία με 78% αρνητικές γνώμες αντιστοίχως.
Αυτές τις ημέρες το οικονομικό επιτελείο θα αρχίσει να προετοιμάζει το λεγόμενο «καλάθι της ΔΕΘ». Ηδη έχουν γίνει οι πρώτες συζητήσεις στο Μέγαρο Μαξίμου και από τα λίγα που έχουν διαρρεύσει κεντρικό θέμα θα είναι η 13η σύνταξη. Αν ισχύει, για μια ακόμα φορά, μια ακόμα κυβέρνηση θα νομοθετήσει για το παρελθόν. Για να ικανοποιήσει τους σίγουρους ψηφοφόρους, αυτούς που θα σηκωθούν να πάνε στις κάλπες και που την ανεβάζουν εκλογικά, καθώς στην ηλικιακή ομάδα 65+ η εκτίμηση ψήφου για τη ΝΔ σκαρφαλώνει στο 40%, ενώ σε όλες τις άλλες ομάδες βρίσκεται κάτω από το 30%. Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση «επενδύει» σε επιδόματα σε μισθούς και συντάξεις, άλλες κυβερνήσεις επενδύουν στην έρευνα, στην καινοτομία, στην τεχνητή νοημοσύνη, δηλαδή στην ανάπτυξη και στο μέλλον.
Αραγε τα νέα κόμματα θα φέρουν νέο αέρα στην πολιτική ζωή; Εκτός από τη Μαρία Καρυστιανού, όλοι οι άλλοι πρωταγωνιστές είναι παλαιοί και γνωστοί παίκτες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Αλέξης Τσίπρας κουβαλούν επιπλέον τα καλά και τα κακά της κυβερνητικής τους θητείας.
Ενα στοιχείο που απαντά στο ερώτημα υπάρχει στη διαχρονική μέτρηση του δείκτη πολιτικής εμπιστοσύνης από τη Metron Analysis, ο οποίος βρίσκεται σταθερά στο χαμηλό επίπεδο του 3,2-3,4 με ταβάνι μέτρησης στην κλίμακα το 10. Για λόγους σύγκρισης η κοινωνική εμπιστοσύνη φθάνει στο 5,5. Η χαμηλή εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα καταγράφεται σε όλες τις επαγγελματικές ομάδες, τις κοινωνικές τάξεις και τις ηλικιακές ομάδες, πλην όσων συγκαταλέγονται στην ομάδα 81+, στην οποία το 41% εκφράζει υψηλή εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα.
Η δημοσκοπική πρωτιά της ΝΔ στηρίζεται στο επιχείρημα περί σταθερότητας, η οποία όμως εξελίσσεται σε στασιμότητα, ενώ η μάχη για τη δεύτερη θέση είναι μια μάχη τακτικής, που δεν θα φέρει σημαντική ποιοτική μεταβολή. Τα ποσοστά του ΠαΣοΚ και της ΕΛΑΣ δεν μπορούν να αθροιστούν και άλλωστε πριν από τις εκλογές δεν το θέλει κανένα από τα δύο κόμματα. Την Παρασκευή στο Πολιτικό Συμβούλιο του ΠαΣοΚ έπειτα από καιρό υπήρξε σύμπνοια απόψεων για την αυτόνομη πορεία του κόμματος ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης τόνισε ότι η κοινωνία αναζητεί πολιτικές λύσεις, όχι πολιτικά προξενιά. Απαντώντας στον Χάρη Δούκα, ο οποίος επέμεινε ότι το ΠαΣοΚ θα αποτελέσει τον νέο κυρίαρχο πόλο μόνο αν εγγυηθεί την προοδευτική πορεία της χώρας και ανοίξει πρώτο τον διάλογο για πολιτικές συνεργασίες, σημείωσε ότι με την ενισχυμένη αναλογική δεν βγαίνουν τα νούμερα για να κάνει κυβέρνηση ο δεύτερος και ο τρίτος. «Σενάριο μειοψηφικής κυβέρνησης δεν υπάρχει» είπε. Το ΠαΣοΚ καθυστέρησε να κατοχυρώσει τη θέση του ως αδιαμφισβήτητο δεύτερο κόμμα, φαίνεται όμως ότι εξαιτίας της πίεσης που υφίσταται θα μπει πιο δυναμικά και ενωμένο στο παιχνίδι που θα παιχτεί μέχρι τον Σεπτέμβριο. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τίποτε δεν έχει κριθεί οριστικά, «εμείς έχουμε αντοχές» λένε στη Χαριλάου Τρικούπη, και το καλοκαίρι αναμένεται ιδιαίτερα θερμό, γιατί και ο Αλέξης Τσίπρας, του οποίου το κόμμα είναι ανοιχτό στις συνεργασίες, και η Μαρία Καρυστιανού θα παλέψουν για να κατοχυρώσουν τη θέση τους στο νέο σκηνικό.
Σε αυτό το κλίμα, με τις πληγές του παρελθόντος ακόμα ανοιχτές, η συζήτηση για τις συνεργασίες είναι μια απαγορευμένη συζήτηση, ακόμα και αν τη χρειάζεται η χώρα.
