Πριν από περίπου έναν χρόνο, το μήνυμα από πολλά ηγετικά στελέχη επιχειρήσεων ήταν ότι η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) θα εξαλείψει θέσεις εργασίας. Τον τελευταίο μήνα, διευθύνοντες σύμβουλοι εταιρειών του τεχνολογικού κλάδου υιοθετούν πιο αισιόδοξη στάση.
Στα τέλη Μαΐου, ο CEO της OpenAI, Σαμ Αλτμαν, ο οποίος εδώ και καιρό προέβλεπε ότι η AI θα οδηγήσει σε σεισμικές αλλαγές τον κόσμο της εργασίας, δήλωσε κατά τη διάρκεια ενός συνεδρίου ότι «σε γενικές γραμμές υπήρξαμε σωστοί στις τεχνολογικές μας προβλέψεις και αρκετά λάθος στις προβλέψεις αναφορικά με τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις». Λίγο αργότερα δήλωσε στο CNBC: «Ο κλάδος μας υποτίμησε το πόσο θα είμαστε σε θέση να κρατήσουμε τους ανθρώπους στο επίκεντρο των πάντων».
Ο CEO της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, ο οποίος είχε προειδοποιήσει τον Μάιο του 2025 ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να εξαλείψει τις μισές θέσεις χαμηλότερων στην ιεραρχία εργαζομένων, έναν χρόνο αργότερα μίλησε για πιο θετικά σενάρια αναφορικά με τις επιχειρήσεις που υιοθετούν την Τεχνητή Νοημοσύνη: «Μπορούν να κάνουν το ίδιο πράγμα με λιγότερους πόρους, και αυτό οδηγεί σε εξελίξεις όπως οι απολύσεις, ή μπορούν να κάνουν περισσότερα με τους ίδιους πόρους. Αλλά αυτό απαιτεί δημιουργικότητα».
Σε έκθεση που συνέταξε τον Ιούνιο, το στέλεχος έγραψε ότι όταν προειδοποιούσε για απώλεια θέσεων εργασίας, ήθελε οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και ο ιδιωτικός τομέας να έχουν καλύτερες πιθανότητες προσαρμογής και δεν προσπαθούσε να γίνει «προφήτης της καταστροφής». Αξίζει να σημειωθεί ότι στην ίδια έκθεση έγραψε επίσης πως η πιθανότητα «διαρκούς απώλειας θέσεων εργασίας» εξακολουθεί να υφίσταται.
Και νέες θέσεις
Είναι άραγε αυτή η πιο ρόδινη πρόβλεψη μια κίνηση που κάνουν τώρα οι εταιρείες για να ξανακερδίσουν πελάτες και κοινό που δυσανασχετούν με την προοπτική των ριζικών ανατροπών της Τεχνητής Νοημοσύνης; Ή μήπως πλέον κατανοούμε καλύτερα τον ρόλο της στους εργασιακούς χώρους;
Ορισμένα από τα σχόλια σχετικά με τη δυνατότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να δημιουργήσει θέσεις εργασίας έρχονται εν μέσω απολύσεων που στοχεύουν ακριβώς στο να διοχετεύσουν περισσότερα χρήματα σε δαπάνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο CEO της Meta Platforms, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, δήλωσε πρόσφατα σε συνέντευξή του στο Complex ότι αν οι επιχειρήσεις επικεντρωθούν στο να αυξήσουν την ανθρώπινη παραγωγικότητα με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι επικεντρώνονται στην αυτοματοποίηση, «θεωρητικά θα πρέπει να υπάρξουν περισσότερες θέσεις εργασίας στο μέλλον, όχι λιγότερες». Τον Μάιο, η εταιρεία ξεκίνησε την απόλυση 8.000 εργαζομένων, προχωρώντας σε «επιπέδωση» της δομής των ομάδων της, δηλαδή μειώνοντας τον αριθμό των εργαζομένων στις ενδιάμεσες βαθμίδες.
Τον Φεβρουάριο, ο CEO της Amazon.com, Αντι Τζάσι, σε συνέντευξή του στο CNBC μίλησε για τη δυνατότητα που δίνει η Τεχνητή Νοημοσύνη να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Πριν από έναν χρόνο, είχε ανακοινώσει ότι η εταιρεία θα μείωνε το προσωπικό τα επόμενα χρόνια εξαιτίας της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η Amazon έχει ανακοινώσει ότι οι απολύσεις 16.000 εργαζομένων που ακολούθησαν δεν σχετίζονταν με την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά με τη συνεχιζόμενη προσπάθεια μείωσης των ιεραρχικών βαθμίδων και αναζωογόνησης της εταιρικής κουλτούρας.
Παραγωγικότητα
Συλλογικά, το αφήγημα έχει μετατοπιστεί από τα σενάρια καταστροφής με ένα μέλλον χωρίς εργαζομένους, σε εκείνα όπου οι υπάλληλοι διατηρούν τις δουλειές τους λαμβάνοντας μάλιστα ώθηση σε ό,τι αφορά την παραγωγικότητα.
Αυτή η αλλαγή κλίματος δεν περιορίζεται στα ηγετικά στελέχη του τεχνολογικού κλάδου: Ερευνα της EY-Parthenon διαπίστωσε ότι το ποσοστό των CEOs που πιστεύουν ότι οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα οδηγήσουν σε σημαντικές μειώσεις προσωπικού υποχώρησε από περίπου 46% τον Ιανουάριο του 2025 σε 20% φέτος τον Μάιο.
«Ισως να παρατήρησαν ότι η αγορά εργασίας δεν αλλάζει πραγματικά (δηλαδή δεν καταρρέει) τόσο γρήγορα όσο περίμεναν» δήλωσε ο Ντέιβιντ Οτορ, καθηγητής Οικονομικών στο MIT. «Μπορεί και να συνειδητοποίησαν ότι, από επιχειρηματική άποψη, απλώς δεν είναι καλή ιδέα να λες ότι το σπουδαίο νέο προϊόν σου θα καταστρέψει την οικονομία».
Μια πρόσφατη μελέτη από την εταιρεία χρηματοοικονομικής τεχνολογίας Ramp και την εταιρεία ανάλυσης εργατικού δυναμικού Revelio Labs, διαπίστωσε ότι οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούσαν τις μεγαλύτερες επενδύσεις σε Τεχνητή Νοημοσύνη αύξησαν τον αριθμό του προσωπικού τους κατά περίπου 10% περισσότερο σε σχέση με παρόμοιες εταιρείες που δεν είχαν ακόμη υιοθετήσει τη νέα τεχνολογία.
«Οι εταιρείες που γνωρίζω ότι έχουν προχωρήσει περισσότερο στην υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι επίσης αυτές που κάνουν περισσότερες προσλήψεις» δήλωσε ο Αλτμαν στη συνέντευξή του στο CNBC. Μάλιστα, η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί νέα ζήτηση για ορισμένες ειδικότητες, ενώ θα δημιουργηθούν και άλλες που δεν υπάρχουν ακόμη, υποστηρίζουν ηγετικά στελέχη του τεχνολογικού κλάδου. Πολλοί από τους κορυφαίους οικονομολόγους παγκοσμίως διαφωνούν σχετικά με τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο της Τεχνητής Νοημοσύνης στις θέσεις εργασίας.
Αυτοματοποίηση
Ο CEO της Ford Motor, Τζιμ Φάρλεϊ, δήλωνε πέρυσι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει «κυριολεκτικά τους μισούς υπαλλήλους γραφείου στις ΗΠΑ». Η εταιρεία προσέλαβε πρόσφατα αρκετές εκατοντάδες μηχανικούς, αποδίδοντας την κίνηση αυτή στις ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα της εργασίας που είχε αυτοματοποιηθεί (την πληροφορία για τις συγκεκριμένες προσλήψεις μετέδωσε το πρακτορείο Bloomberg).
«Οι μηχανικοί που έχουν μεγάλη τεχνική εξειδίκευση και που ταυτόχρονα είναι σε θέση να αξιοποιούν τη δύναμη της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν έναν ισχυρό συνδυασμό που οδηγεί σε αύξηση της ποιότητας του παραγόμενου έργου στη Ford» δήλωσε εκπρόσωπος της αυτοκινητοβιομηχανίας. Στο μεταξύ, το αρνητικό αίσθημα της κοινής γνώμης για την Τεχνητή Νοημοσύνη ολοένα και εντείνεται. Περίπου το 30% των Δημοκρατικών πιστεύει ότι η Αμερική πρέπει να επιταχύνει την καινοτομία στην Τεχνητή Νοημοσύνη όσο το δυνατόν γρηγορότερα, σε σύγκριση με περίπου τους μισούς Ρεπουμπλικανούς και το 77% των ιδρυτών τεχνολογικών εταιρειών, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση που διενέργησαν ερευνητές του Πανεπιστημίου Στάνφορντ και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ.
«Το πνεύμα της συζήτησης έχει αλλάξει» δήλωσε ο Μόρις Σβάιτσερ, καθηγητής στο Wharton School του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, ο οποίος ερευνά την ηγεσία και τη λήψη αποφάσεων. «Υπήρξε πολύς πρώιμος ενθουσιασμός».
Καθώς καταβάλλουν προσπάθειες για την κατασκευή κέντρων δεδομένων και αντιμετωπίζουν την πιθανότητα επιβολής κυβερνητικών περιορισμών γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, «υπάρχει μια πολιτική διάσταση σε αυτό που προσπαθούν τώρα να κάνουν» πρόσθεσε.
Οι επιχειρήσεις
Επιπλέον, υπάρχει και το θέμα του πώς πραγματικά αποδίδει η Τεχνητή Νοημοσύνη μέσα στις επιχειρήσεις. Εταιρείες τεχνολογίας, και όχι μόνο, μαθαίνουν πόσος χρόνος μπορεί να χρειαστεί για την αποτελεσματική εφαρμογή νέων εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης και προσπαθούν να κατανοήσουν καλύτερα το πόσο καλά εκείνη διαχειρίζεται τα καθήκοντα και τις ροές εργασίας.
Οι εταιρείες δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν ποιες από τις επενδύσεις τους στην Τεχνητή Νοημοσύνη αποδίδουν, σύμφωνα με έρευνα σε εταιρικά στελέχη που διεξήγαγε η εταιρεία συμβούλων τεχνολογίας και διαχείρισης Emergn. Περίπου το 20% των ηγετικών στελεχών στις ΗΠΑ δήλωσε ότι οι αναφορές για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης που λαμβάνει παρουσιάζουν μια πιο ρόδινη εικόνα από αυτή που υποστηρίζουν τα στοιχεία, ενώ ορισμένα στελέχη αναφέρουν «στρογγυλεμένα» δυσάρεστα νέα και (εκ μέρους του προσωπικού) αποσιώπηση των αποτυχιών.
Μπορεί να ακούγεται ωραίο κατά τη διάρκεια μιας τηλεδιάσκεψης για τα οικονομικά αποτελέσματα όταν ένας CEO περιγράφει τι είναι ικανή να κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη και το είδος των αποδόσεων που αναμένονται, σύμφωνα με τον Στίβεν Ενρίκες, ανώτερο ερευνητή στο Chief Executive Leadership Institute του Πανεπιστημίου Yale. «Το πώς όμως αυτό διαχέεται πραγματικά σε ολόκληρη την οικονομία είναι μια εντελώς διαφορετική ιστορία» λέει.
Ο ιδρυτής της Amazon, Τζεφ Μπέζος, υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Τον Ιούνιο έφτασε στο σημείο να πει ότι θα μπορούσε να οδηγήσει και σε ελλείψεις εργατικών χεριών. Οταν τον Μάιο ρωτήθηκε στο CNBC σχετικά με τον φόβο των ανθρώπων ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα τους πάρει τις δουλειές, απάντησε ότι ο λόγος που φοβούνται είναι επειδή «όλοι αυτοί οι έξυπνοι άνθρωποι το λένε συνέχεια αυτό». Πλέον, είναι όλο και λιγότεροι.





