Νέες Εποχές

Σήμερα τη νύχτα ήρθαν στον ύπνο μου και με επισκέφθηκαν τα παλιά μου σπίτια. Ναι, ονειρεύτηκα σπίτια που νόμιζα πως είχα ξεχάσει τη μορφή τους. Κάπου κρυμμένα στον νου μου εμφανίστηκαν να μου θυμίσουν την παρουσία τους. Παρ’ όλο που τα τελευταία 42 χρόνια ζω στο ίδιο σπίτι, πριν από αυτό είχα αλλάξει πολλά. Οταν […]

To 2019, μόλις έναν χρόνο πριν από την έναρξη της πανδημίας COVID-19, ο ΠΟΥ ανακήρυξε τη «διστακτικότητα απέναντι στον εμβολιασμό» (vaccine hesitancy) ως μία από τις δέκα μεγαλύτερες απειλές για την παγκόσμια υγεία. Σήμερα η δραματική αυτή βεβαιότητα έχει ενισχυθεί περαιτέρω, χωρίς να μπορεί να γίνει επιστημονικά στέρεος διαχωρισμός και διαφοροποίηση στην άμορφη μάζα των […]

Η μεγάλη πρόκληση και το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) μπορεί να εξελιχθεί σε υπερδύναμη με τις αναγκαίες στρατιωτικές δυνάμεις, ευρωπαϊκό στρατό. Το ερώτημα επανήλθε επιτακτικά στην ατζέντα της ΕΕ  μετά την ταπεινωτική ήττα Δύσης και Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) στο Αφγανιστάν και κυρίως μετά την απόφαση της Ουάσιγκτον να αποχωρήσει εσπευσμένα (και […]

Πολλά τα παραδείγματα βιασμού της λέξης «δημοκρατία» και κυρίως του επιθέτου «δημοκρατικός». Για λόγους χώρου, θα περιοριστώ εδώ σε τρεις περιπτώσεις. Πρώτη: Ο όρος «δημοκρατική παράταξη» χρησιμοποιείται συχνά για να υποδηλώσει τα κόμματα του Κέντρου ή/και της Κεντροαριστεράς και γενικότερα τις εκβλαστήσεις της βενιζελικής παράταξης. Οι ρίζες του όρου βρίσκονται στην περίοδο του Διχασμού και […]

Γη ει και εις γην απελεύση – αλλά είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα δίπλα στον πατέρα, τη μητέρα, τον αδελφό, με τους παππούδες και τις γιαγιάδες παραπέρα. Χθόνιες επιθυμίες – και ήθελε, λέει, στον τάφο του να γραφεί «Πολέμησε τον Δεκέμβρη», όπως ο Αισχύλος ήθελε το τετράστιχο επιτύμβιό του να λέει ότι […]

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Από τον «Monde» για «Το Βήμα» Το κείμενο αυτό του Ζιλ Κεπέλ δημοσιεύθηκε προ ημερών στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde» και με την άδεια του ιδίου δημοσιεύεται στην Ελλάδα αποκλειστικά στο «Βήμα». Το νέο του βιβλίο στα ελληνικά με τίτλο «Συμμαχίες και ρήξεις – Από τη Μέση Ανατολή έως τις ευρωπαϊκές συνοικίες» κυκλοφορεί (ενημερωμένο […]

Η τρομοκρατική επίθεση στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης την 11η Σεπτεμβρίου 2001 άλλαξε ριζικά ολόκληρο τον Δυτικό Κόσμο. Οσο δε και να φαίνεται περίεργο, άλλαξε πολύ περισσότερο την Ευρώπη. Αυτή η επίθεση δεν ήταν μόνο κατά των ΗΠΑ, αλλά και κατά του τρόπου που λειτουργούσαν ως εκείνη την ημέρα οι φιλελεύθερες δημοκρατίες. Δεν ξέρουμε […]

Το καλοκαίρι του 2001, όπως μας πληροφορεί πρόσφατο δημοσίευμα του «Guardian», διεξήχθη μια δημοσκόπηση στις ΗΠΑ, όπου στο ερώτημα «τι φοβούνται περισσότερο οι Αμερικανοί» οι πιο πολλοί απάντησαν: «Τα φίδια». Μία εβδομάδα μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου και στο Πεντάγωνο, σε παρόμοια δημοσκόπηση, σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες απάντησαν πως φοβούνταν […]

O παππούς των ενενήντα δύο χρόνων στο ορεινό χωριό της Νάξου λέει πως δεν έχει φύγει ούτε μια μέρα από το νησί και δεν έχει μπει ποτέ του στη θάλασσα. Και οι μέρες που πήγε σε κάποιο άλλο μέρος του νησιού, πέρα από το χωριό, μετρημένες στα δάχτυλα. Μπορεί να λέει αλήθεια, μπορεί όχι. Για […]

Πριν από μερικές μέρες ήμουν στον προθάλαμο ενός γιατρού, ο οποίος τυχαίνει να είναι και φίλος. Οσο περίμενα τη σειρά μου, τον άκουσα στο τηλέφωνο να μιλάει με κάποιον γνωστό του. Από τα συμφραζόμενα κατάλαβα ότι ο γνωστός ήταν αντιεμβολιαστής και ο φίλος μου γιατρός προσπαθούσε να τον πείσει να κάνει το εμβόλιο. Τα επιχειρήματά […]

Εχουν περάσει σχεδόν 40 χρόνια από την ημέρα που συνάντησα για πρώτη φορά τον Μίκη Θεοδωράκη. Και σχεδόν 20 από την ημέρα που εκδόθηκε για πρώτη φορά το «Αξιος Εστί». Το έργο στο οποίο είχα τη μοναδική τιμή να μου αφηγηθεί τη ζωή του και να μου μιλήσει για την ελληνική και τη διεθνή ιστορία […]

«Ο Θεοδωράκης ασχολήθηκε πράγματι και με το θέατρο, αφήνοντας κάποιες μεγάλες μουσικές όπως στο έργο “Ενας όμηρος” ή στη “Γειτονιά των Αγγέλων”, αλλά και στο αρχαίο δράμα. Για μένα το πιο σημαντικό ήταν η προσωπική επαφή που είχα μαζί του, όταν πήγαινα να τον δω σπίτι του – κάτι που δεν συνέβαινε πια τα τελευταία χρόνια. […]

«Αλέξης Ζορμπάς» και «Ζ»: Ο Μίκης Θεοδωράκης ντύνει με τη μουσική του δύο από τις πιο χαρακτηριστικές και αντιπροσωπευτικές για τη χώρα μας ταινίες και το περίφημο συρτάκι με τον Αντονι Κουίν παραμένει το διασημότερο μουσικό κομμάτι του παγκοσμίως

Θέλω αυτή τη στιγμή να μιλήσω για τον πολιτικό Μίκη – επειδή αυτό τον έκαιγε ως την τελευταία του στιγμή περισσότερο ακόμα κι από τη μουσική – και δεν προτίθεμαι, προσώρας, να συμμετάσχω στις κοινοτοπίες περί μεγάλου, μοναδικού κ.λπ. – κι όχι γιατί δεν τα πιστεύω αλλά γιατί αυτά θα τα πουν κυρίως εκείνοι που τον λοιδόρησαν με […]

Αποχαιρετώ με βαθύ πόνο τον αξεπέραστο Μίκη Θεοδωράκη, που με το έργο και την παρουσία του συνέχισε και διεύρυνε τον αιωνόβιο Ελληνικό Πολιτισμό. Ο Μίκης όλων μας, ήταν όλα όσα θα θέλαμε να εκπροσωπεί ο Ελληνας: λεβέντης, υπερήφανος, εμπνευσμένος, φλεγόμενος από πάθος, αστείρευτα δημιουργικός, και πάνω απ’ όλα εκφραστής της ελληνικότητας με κάθε του σκέψη […]

Τον Μίκη Θεοδωράκη δεν τον είχα γνωρίσει προσωπικά. Φυσικά έχει σφραγίσει τη ζωή μου μέσα από τη δύναμη της μουσικής του, όπως και τη ζωή όλων των Ελλήνων, ιδιαίτερα τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, γεμάτες ελπίδα μέσα απ’ την ορμή της νεότητάς μας. Ο Μίκης με τα τραγούδια του, είτε στη συναυλία είτε […]

«Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι σηµαντικό κεφάλαιο της σύγχρονης ιστορίας μας. Δεν θέλω να πω τίποτα για τον Θεοδωράκη ως μουσικό. Τα τραγούδια του είναι στο στόμα όλων των Ελλήνων και η αναγνώρισή του παγκόσμια. Θέλω να πω δυο λόγια για τον πολιτικό Θεοδωράκη. Ο Μίκης ήταν ταγμένος στην Αριστερά. Κι όπως έγραψε στον Δ. Κουτσούμπα, […]

Η σχέση του Μίκη Θεοδωράκη με την πολιτική και την Αριστερά δύσκολα μπορεί να διαχωριστεί από την καλλιτεχνική του διάσταση. Με το ίδιο πάθος και αφοσίωση ήταν δοσμένος και στα δύο, η δε ανυπότακτη πολιτική του στάση διαπερνούσε το μουσικό του έργο και το αντίστροφο. Ηταν αυτό που στην Αριστερά αποκαλούσαν «στρατευμένος καλλιτέχνης». Και όντως, […]

1960. Επιστρέφω από τις σπουδές µου στη Γερµανία. Μετά έξι χρόνια έχω αποξενωθεί. Οµως τυχαίνει τη δεύτερη(;) µέρα να βάλω το ραδιόφωνο και να ακούσω τον «Επιτάφιο» µε τον Γρηγόρη Μπιθικώτση. Δεν γνωρίζω κανέναν: ούτε τον Ρίτσο ούτε τον Θεοδωράκη ούτε τον Μπιθικώτση. Αλλά το έργο µε συγκλονίζει. Είναι η πρώτη µου επαφή µε αυτούς […]