Ενενήντα χρόνια μετά την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936, το podcast «Το Βήμα στην Ιστορία» εξετάζει την πορεία του Ιωάννη Μεταξά από το στρατιωτικό επιτελείο και το περιβάλλον της μοναρχίας έως την κατάλυση του κοινοβουλευτισμού και την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου.
Ο Γιάννης Θ. Διαμαντής, υπεύθυνος του Ιστορικού Αρχείου «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ», συζητά με τον Σωτήρη Ριζά, διευθυντή ερευνών του Κέντρου Έρευνας Ιστορίας Νεώτερου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, για τη στρατιωτική και πολιτική διαδρομή του Μεταξά, τις αυταρχικές αντιλήψεις, τη σχέση του με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον ρόλο του στον Εθνικό Διχασμό.
Από την αντίθεσή του στη συμμετοχή της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία, την αποτυχία του κινήματος του 1923 και τη συντριπτική εκλογική ήττα του 1928, έως την επιστροφή του στο πολιτικό προσκήνιο και την ανάληψη της πρωθυπουργίας το 1936.
Ποιες ήταν οι συνθήκες που επέτρεψαν την κατάλυση του κοινοβουλευτισμού; Πώς επιβλήθηκε η δικτατορία της 4ης Αυγούστου; Ποιους έθεσε στο στόχαστρο και με ποιους τρόπους επιχείρησε να ελέγξει την ελληνική κοινωνία; Και πώς η 28η Οκτωβρίου επηρέασε τη μεταπολεμική μνήμη και την ιστορική αποτίμηση του Μεταξά;
Οι εφημερίδες «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ», παρακολούθησαν καθεμιά από αυτές τις συνταρακτικές εξελίξεις και συνέβαλαν καθοριστικά στην καταγραφή τους στην ιστορία της χώρας.
Το αρχείο τους γίνεται τώρα πολύτιμο εργαλείο για τη βαθύτερη διερεύνησή τους, τόσο για τους ερευνητές όσο και για τους πολίτες που έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με πρωτογενείς πηγές και μαρτυρίες της εποχής.
Στο επεισόδιο «Η ιστορία του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά» συζητιούνται μεταξύ άλλων:
- Τα πρώτα βήματα του Ιωάννη Μεταξά στον στρατό και η σταδιακή ένταξή του στο περιβάλλον των ανακτόρων.
- Ο Μεταξάς ως στρατιωτικός και ο ρόλος του στους Βαλκανικούς Πολέμους.
- Η σχέση του με τον Ελευθέριο Βενιζέλο -από την αρχική συνεργασία και την αμοιβαία αναγνώριση των ικανοτήτων τους έως τη βαθιά σύγκρουση για τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
- Ο Εθνικός Διχασμός και η συμβολή του Μεταξά στην οργάνωση των Επιστράτων.
- Η αντίθεσή του στη Μικρασιατική Εκστρατεία
- Η είσοδος στην πολιτική με την ίδρυση του Κόμματος των Ελευθεροφρόνων και η προσπάθειά του να ηγηθεί του αντιβενιζελικού χώρου.
- Η απομάκρυνση από τον κοινοβουλευτισμό.
- Η αποκατάσταση των σχέσεών του με τον Γεώργιο Β΄ και τα σχέδια για τη δημιουργία μιας ισχυρής, αυταρχικής εκτελεστικής εξουσίας.
- Η επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, με τη συνεργασία βασιλιά και πρωθυπουργού.
- Η καταστολή του ΚΚΕ, οι διώξεις πολιτικών αντιπάλων, η λογοκρισία και οι μηχανισμοί επιτήρησης του καθεστώτος.
- Η κοινωνική πολιτική του καθεστώτος – η εφαρμογή της κοινωνικής ασφάλισης, ο ρόλος της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας και η προσπάθεια διαμόρφωσης ενός νέου κοινωνικού προτύπου.
- Ο θάνατος του Ιωάννη Μεταξά και οι θεωρίες συνωμοσίας που αναπτύχθηκαν γύρω από αυτόν.
- Το μεταξικό κράτος κατά την Κατοχή και η σχέση μεταξικών παραγόντων με τον δωσιλογισμό.
- Οι συνέπειες της δικτατορίας, η μεταπολεμική αντιμετώπισή της και ο τρόπος με τον οποίο η 28η Οκτωβρίου επηρέασε τη δημόσια μνήμη για τον Μεταξά.
Kάνε εγγραφή στο Podcast Το Βήμα στην Ιστορία στο Spotify, και τα Apple Podcasts και ενεργοποίησε τις ειδοποιήσεις για να ακούς πρώτος/η τα νέα επεισόδια.




