Η νέα «κούρσα για τη Σελήνη» δεν αφορά πλέον μόνο στην τοποθέτηση μιας σημαίας. Το διακύβευμα είναι η δημιουργία υποδομών για συστήματα επικοινωνίας και πλοήγησης, εξόρυξη πόρων, επιστημονικές βάσεις και στρατηγικό έλεγχο ιδίως του σεληνιακού νότιου πόλου.
Για τις ΗΠΑ κρίσιμη είναι η αποστολή Artemis III της NASA, ένα από τα πιο περίπλοκα σχέδια στην ιστορία της κατάκτησης του διαστήματος, το οποίο φιλοδοξεί να φέρει τους αστροναύτες πάλι πίσω στην επιφάνεια της Σελήνης. Πρόκειται για δοκιμή για το διαστημόπλοιο Orion, το οποίο θα πραγματοποιήσει επιχειρήσεις μαζί με δύο εμπορικά διαστημόπλοια, το Blue Moon της Blue Origin και το Starship της SpaceX. To Orion θα μεταφέρει τετραμελές πλήρωμα σε τροχιά γύρω από τη Γη και εντός δύο εβδομάδων θα υπάρξει ξεχωριστή συνάντηση με τα άλλα δύο σκάφη.
Η Σελήνη ως μεταβατικός στόχος με το βλέμμα στον Άρη
Η επιτυχία της αποστολής θα είναι κρίσιμη, ώστε να προχωρήσει η αποστολή Artemis IV, η οποία αναμένεται να πραγματοποιήσει επανδρωμένη προσεδάφιση στον νότιο πόλο της Σελήνης, που έχει προγραμματιστεί για το 2028 και σχεδιάζεται να αποτελέσει την πρώτη επιστροφή αστροναυτών στη Σελήνη μετά από πάνω από έναν αιώνα. Το εγχείρημα θεωρείται ως μια υπερβολικά απαιτητική χορογραφία, καθώς πρόκειται για μια σπανιότατη φορά που ένα διαστημόπλοιο θα φέρει αστροναύτες σε πολλαπλές συναντήσεις με πληρώματα άλλων διαστημοπλοίων. Κάτι παρόμοιο είχε συμβεί μόνο το 1986 με το σοβιετικό Soyuz T-15. Η διαφορά με ό,τι συνέβαινε σε προηγούμενες δεκαετίες είναι ότι τώρα η NASA δεν θεωρεί τη Σελήνη ως ένα συμβολικό τρόπαιο, αλλά σκοπός είναι μια παρουσία του ανθρώπου στη Σελήνη, η οποία θα διαρκέσει, με τον δορυφόρο της Γης να αποτελεί έναν μεταβατικό στόχο και την απώτατη φιλοδοξία να αφορά σε αποστολές στον Άρη.
Η Σελήνη σε ρόλο Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού
Η αμερικανική NASA, όμως, δεν είναι η μόνη που σχεδιάζει μια επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη. Την ίδια φιλοδοξία έχει και η Κίνα, μόνο που οι σχεδιασμοί της είναι για λίγο αργότερα, το 2030. Τα μόλις δύο χρόνια διαφοράς στον προγραμματισμό σημαίνουν ότι οι ΗΠΑ νιώθουν την «καυτή ανάσα» της Κίνας στον σβέρκο τους, καθώς η ασιατική δύναμη έχει ήδη πραγματοποιήσει με επιτυχία ρομποτικές σεληνιακές αποστολές. Αυτή τη φορά, όμως, η NASA δεν ενδιαφέρεται μόνο να κερδίσει έναν θεαματικό διαστημικό αγώνα δρόμου, όπως επί Ψυχρού Πολέμου με τη Σοβιετική Ένωση, αλλά να οικοδομήσει μια μακροπρόθεσμη κυριαρχία στη Σελήνη. Ο απώτερος στόχος είναι οι ΗΠΑ να αφήσουν στη Σελήνη όχι μόνο μια σημαία, αλλά μια βάση που να λειτουργεί με τρόπο ώστε η Σελήνη να παίζει στο μέλλον τον ρόλο που παίζει σήμερα ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός. Το διακύβευμα είναι οι μελλοντικές αποστολές έξω από την τροχιά της γης και για τον λόγο αυτό χρειάζονται πολύπλευρες μελέτες στην υγεία των αστροναυτών.
Στόχος της Κίνας η πρώτη επανδρωμένη αποστολή ως το 2030
Η Κίνα προς το παρόν έχει στείλει μόνο ρομπότ στη Σελήνη και για αυτό η αποστολή μιας πρώτης επανδρωμένης αποστολής αποτελεί ένα ιερό δισκοπότηρο. Δοκιμές έχουν γίνει στην επαρχία Χεμπέι σε τοποθεσία που προσομοιάζει στο έδαφος της Σελήνης, συμπεριλαμβανομένης της σεληνιακής ανακλασιμότητας. Σκοπός της Κίνας είναι να δημιουργήσει έναν χώρο διαβίωσης με κέντρο πληροφοριών στη Σελήνη με απώτερο στόχο έναν Διεθνή Σεληνιακό Ερευνητικό Σταθμό από το 2035, ο οποίος θα περιλαμβάνει επιστημονικές εγκαταστάσεις και έναν πυρηνικό αντιδραστήρα ως ενεργειακή πηγή. Ορίζοντας είναι και για την Κίνα μια αποστολή στον Άρη και ο σταθμός στη Σελήνη θα έχει ως σκοπό τη διεξαγωγή πειραματικής έρευνας εν όψει του σχεδίου αυτού.
Υπενθυμίζεται ότι η Κίνα είναι η μοναδική χώρα που έχει λάβει σεληνιακά δείγματα τόσο από την κοντινή όσο και από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης και μάλιστα από τον νότιο πόλο της το 2024. Η επανδρωμένη αποστολή του 2030 θα βασίζεται στις πληροφορίες που συνέλεξαν οι μη επανδρωμένες ρομποτικές αποστολές. Μέχρι το 2030 αναμένεται να μεσολαβήσουν άλλες δύο μη επανδρωμένες αποστολές για συγκέντρωση πληροφοριών που θα μπορούσαν να επιβοηθήσουν μια μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη. Κύριο μέριμνα των αναζητήσεων της Κίνας στον νότιο πόλο είναι η εύρεση νερού.
Συνεργασία Κίνας και Ρωσίας στη Σελήνη
Ο Διεθνής Σεληνιακός Σταθμός θα εμπλέξει και τη Ρωσία, καθώς και άλλες χώρες σε βάση κοντά στον σεληνιακό νότιο πόλο, στη συγκρότηση της οποίας θα συνδράμουν εξελιγμένα ρομπότ. Οι κινεζικές αποστολές επικεντρώνουν στην περιοχή του κρατήρα του Shackleton στο πλαίσιο της διερώτησης για το ποια είναι η καταλληλότερη τοποθεσία για τον σεληνιακό σταθμό, σε σχέση πάντα με την εύρεση αποθεμάτων νερού. Λόγω του μνημονίου συνεργασίας με τη ρωσική Roscosmos θα χρησιμοποιηθούν ρωσικά επιστημονικά όργανα μεταξύ άλλων για την καταγραφή μικρομετεωριτών και σχετικά με το πλάσμα χαμηλής ενέργειας κοντά στην επιφάνεια της Σελήνης. Ο κρατήρας του Shackleton διαθέτει κορυφές που είναι διαρκώς εκτεθειμένες στο φως του ήλιου, αλλά και ένα εσωτερικό που βρίσκεται, αντιθέτως, σε μόνιμη σκιά. Η ύπαρξη νερού στους πόλους της σελήνης έχει αναδειχθεί σε μείζονα αναζήτηση των επιστημόνων που ειδικεύονται στη Σελήνη, καθώς συνδέεται με τη δυνατότητα εκτεταμένης παραμονής αστροναυτών.
Σκοπός του διαστημικού σταθμού θα είναι να παρέχει ενέργεια για τον εαυτό του και να έχει τη δυνατότητα τηλεπικοινωνιών, ώστε να είναι δυνατή αφενός η μακροπρόθεσμη μη επανδρωμένη εξερεύνηση και αφετέρου η βραχυπρόθεσμη ανθρώπινη παρουσία. Ως κύριο διακύβευμα του ανταγωνισμού παραμένει το ποια δύναμη θα κατορθώσει να προετοιμαστεί καλύτερα για τις αποστολές στον Άρη με τη Σελήνη να χρησιμεύει κυρίως ως ένα ενδιάμεσο πείραμα.



