Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Σήμερα 1η Ιουλίου, η Ιρλανδία αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, παραλαμβάνοντας τη «σκυτάλη» από την Κύπρο. Παρότι η Προεδρία έχει εξαμηνιαία διάρκεια και ο ρόλος της είναι κυρίως αυτός του ουδέτερου, έντιμου μεσολαβητή, είναι αυτή που ως θεσμός καθορίζει την ατζέντα και το πρόγραμμα εργασιών στις συνεδριάσεις που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των υπουργών των χωρών της ΕΕ.
Το πρόγραμμα που δημοσιοποίησε το Δουβλίνο, περιγράφει συνοπτικά την ατζέντα που θα προωθηθεί έως το τέλος της χρονιάς και κινείται σε τρεις θεματικούς άξονες, στους οποίους θα δοθεί έμφαση: α) την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας, β) την υπεράσπιση των θεμελιωδών αξιών που διέπουν την ΕΕ ως πρότυπο, γ) την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας. Οι δράσεις εξειδικεύονται ανά θεματική ενότητα και διατρέχουν όλο το φάσμα της διακυβέρνησης.
Υπάρχει και ελληνικό ενδιαφέρον, καθώς η Ιρλανδία «ανοίγει» την τριάδα των Προεδριών και η Ελλάδα την «κλείνει», αναλαμβάνοντας καθήκοντα έναν χρόνο ακριβώς από τώρα (από 1η Ιουλίου έως 31 Δεκεμβρίου 2027). Ενδιάμεσα, καθήκοντα Προεδρίας θα ασκήσει η Λιθουανία.
Η πρέσβης της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας στην Ελλάδα Κιάρα Ο’ Φλιν μίλησε στο «Βήμα» για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ιρλανδική προεδρία σε μια κρίσιμη συγκυρία για το ευρωπαϊκό εγχείρημα, εν μέσω ισχυρών γεωπολιτικών κραδασμών από τους πολέμους σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή και την κρίση στις ευρωατλαντικές σχέσεις.
Ανταγωνιστικότητα
Στο έγγραφο προθέσεων της ιρλανδικής προεδρικής θητείας, ο οδικός χάρτης «One Europe, One Market Roadmap» (Μία Ευρώπη, Μία αγορά) έχει δεσπόζουσα θέση στην αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε., εκφρασμένης μέσα από πέντε στρατηγικούς πυλώνες (απλούστευση κανονιστικών ρυθμίσεων, ενιαία αγορά, ισχυρό εμπόριο, απανθρακοποίηση, ψηφιακός μετασχηματισμός). Η προεδρία καλείται επίσης να προετοιμάσει το έδαφος ώστε να επιτευχθεί συμφωνία με την Ευρωβουλή για την κατοχύρωση τεσσάρων νομοθετικών πακέτων, για ξεχωριστούς τομείς νομοθεσίας (περιβάλλον, αυτοκίνηση, διατροφική ασφάλεια, ψηφιακή τεχνολογία).
«Η προώθηση του οδικού χάρτη συνιστά κορυφαία προτεραιότητα για εμάς. H απλοποίηση των ρυθμιστικών κανόνων, η εξασφάλιση της πρόσβασης σε προσιτή στέγη που ως ζήτημα απασχολεί όλα τα κράτη-μέλη, η ενίσχυση των υποδομών και της ενιαίας αγοράς, η ψηφιακή μεταμόρφωση και το ψηφιακό ευρώ – για το οποίο ο έλληνας υπουργός Οικονομικών δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον- είναι μερικά μόνο από τα θέματα που εντάσσονται στο θεματικό πακέτο της ανταγωνιστικότητας. Για αυτά θα δουλέψουμε, φροντίζοντας να προχωρήσουν με τη δέουσα προσοχή και ταχύτητα. Σε συνεργασία ασφαλώς με τους υπάρχοντες θεσμούς, την Ευρωβουλή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, την Επιτροπή» τονίζει η ιρλανδή πρέσβης αναφερόμενη στο «στοίχημα» της ανταγωνιστικότητας.
Αξίες
«Οι δημοκρατικές αξίες της Ένωσης είναι ο θεμέλιος λίθος της Ευρώπης, την καθιστούν ιδανικό τόπο ζωής και εργασίας», αναφέρεται στο ίδιο προγραμματικό έγγραφο. Σε αυτό το πλαίσιο, η προώθηση της ειρήνης στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, με ιδιαίτερη έμφαση στην εξομάλυνση των ακραίων συνθηκών σε Λωρίδα της Γάζας και Δυτική Όχθη και η επίτευξη μιας δίκαιης ειρήνης στην Ουκρανία, καταγράφονται ψηλά στις προτεραιότητες του Δουβλίνου.
«Η θέση της Ιρλανδίας για την ανάγκη ειρήνευσης στη Μέση Ανατολή διατρέχει ως κοινή αρχή όλο το πολιτικό φάσμα και τη μεγάλη πλειοψηφία της κοινής γνώμης. Το ίδιο συμβαίνει με την υποστήριξή μας στον λαό της Παλαιστίνης και τη λύση των δύο κρατών. Θέλουμε εγγυημένη την ασφάλεια παλαιστινίων και ισραηλινών. Πέρα από το πόσο είναι εφικτό αυτό στην παρούσα συγκυρία, εμείς θα συνεχίσουμε να λειτουργούμε ως έντιμος διαμεσολαβητής υπέρ των λαών της περιοχής και ως εκπρόσωποι των ιρλανδικών και ευρωπαϊκών αξιών. Και η βελτίωση της ανθρωπιστικής κατάστασης σε Γάζα και Δυτική Όχθη αποτελεί προτεραιότητα για εμάς, όπως και η στήριξη της Ουκρανίας ενάντια στη ρωσική επιθετικότητα» διευκρινίζει η Ο’ Φλιν.
Ασφάλεια και άμυνα
Σε ό,τι αφορά το πεδίο της ασφάλειας, αποτελεί διακηρυγμένο στόχο η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ, με την παρούσα προεδρία να συμπίπτει με την αφετηρία της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Ασφαλείας, που, μεταξύ άλλων, φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτηση των κρατών-μελών από εξωτερικούς παράγοντες, να προωθήσει κοινές πρακτικές για την προστασία των συνόρων και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών αλλά και να τονώσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Μιλώντας για ευρωπαϊκή ασφάλεια, η επικεφαλής της ιρλανδικής διπλωματίας στην Ελλάδα, αναφέρεται στη διαδικασία της διεύρυνσης, η οποία στο προγραμματικό κείμενο αναφέρεται ως «επένδυση ασφάλειας και σταθερότητας». «Στην Ιρλανδία έχουμε εμπειρία μεταμόρφωσης λόγω της ένταξής μας στην ΕΕ, η διεύρυνση σήμανε για εμάς πολλές αλλαγές σε κάθε επίπεδο, από την κοινωνία και την εκπαίδευση έως την οικονομία» τονίζει και προσθέτει: «Φυσικά το ζήτημα δεν είναι αποκλειστικά γεωγραφικό, πρέπει να πληρούνται μια σειρά από προϋποθέσεις. Ελπίζουμε κατά τη διάρκεια της προεδρίας μας να ολοκληρώσουμε τις συνομιλίες με το Μαυροβούνιο και να σημειώσουμε κάποια πρόοδο στις συνομιλίες με Αλβανία, Μολδαβία και Ουκρανία».
Κρίσιμη είναι και η παράμετρος του Οδικού Χάρτη Αμυντικής Ετοιμότητας ως το 2030, που συνδέει αμυντικά προγράμματα ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αεράμυνας με τους κλάδους της ενέργειας και του εφοδιασμού. «Η επίτευξη των στόχων είναι εφικτή έως το 2030 και σωστά πρέπει να αντιμετωπίζουμε πια ην αμυντική ετοιμότητα ολιστικά, ως ζήτημα συνολικής ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής υποδομής. Νομίζω όμως ότι αν διατηρήσουμε το μομέντουμ δεν έχουνε φοβηθούμε τίποτα» σημειώνει η ιρλανδή πρέσβης.
Ιρλανδική ιδιαιτερότητα
Αν τα καθήκοντα της προεδρίας του Συμβουλίου είναι λίγο-πολύ καθορισμένα εντός των ορίων της διαμεσολάβησης, ποιο είναι το στοιχείο που διαφοροποιεί το Δουβλίνο, θέτοντας το μέτρο σύγκρισης για τις επόμενες ηγεσίες της τριάδας; «Υπάρχει φυσικά μια αίσθηση συνέχειας ανάμεσα στις προεδρίες και είναι φυσικό. Η δουλειά μας καθορίζεται από το πρόγραμμα της Κομισιόν και τους αντικειμενικούς στόχους των κρατών-μελών, δεν αναμένεται επομένως κάποια αισθητή διαφοροποίηση. Αυτό που μπορούμε να περιμένουμε είναι ένα αποτύπωμα και το δικό μας έγκειται στην έμφαση που δίνουμε στις αξίες της Ένωσης» τονίζει η Ο’ Φλιν.
Και καταλήγει συμπληρώνοντας: «Είναι ένα κομμάτι που εκφράζεται από όλες τις χώρες της ΕΕ η πίστη στις δημοκρατικές αξίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα, απλά νομίζω ότι για ένα κράτος με το μέγεθος της Ιρλανδίας η έμφαση στις κοινές μας αξίες αποτελεί ταυτόχρονα μια υπενθύμιση ότι όλοι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Και μάλιστα ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε με ειρηνικό, εποικοδομητικό τρόπο, αν αναλογιστούμε πως η ένταξη μας στην ΕΕ βοήθησε καθοριστικά στη συνεργασία με την τότε βρετανική κυβέρνηση και στη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, που έθεσε τέρμα σε πολυετείς συγκρούσεις . Υπό αυτή την έννοια η Ιρλανδία στην παρούσα δύσκολη συγκυρία φέρνει στην επιφάνεια αισιοδοξία και εκφράζει μια στέρεη ιστορία επιτυχίας».
