Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Δεν έχει τέλος ο οικονομικός πόλεμος των ΗΠΑ στην Κούβα, καθώς στο «στόχαστρο» μπαίνουν εκτός από την πολιτική ηγεσία της χώρας, ολόκληροι κλάδοι της οικονομίας, σε μια προσπάθεια η παρατεταμένη και εντεινόμενη οικονομική κρίση να μεταφραστεί σε συνθηκολόγηση ή κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Τελεσίγραφα
Οι τελευταίες κυρώσεις έγιναν γνωστές την Πέμπτη (04/06) στρέφονται μεταξύ άλλων κατά του προέδρου της νησιωτικής χώρας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, της συζύγου και του θετού γιου του, αλλά και του Αλεχάνδρο Κάστρο-Εσπίν, γιου του 95χρονου πρώην προέδρου Ραούλ Κάστρο, ο οποίος υπήρξε παράγοντας-κλειδί στις μυστικές διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Κούβα και στις ΗΠΑ που είχαν καρπό την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων των δυο χωρών το 2015.
Δεν πρόκειται για κεραυνό εν αιθρία, αφού το εν λόγω πακέτο μέτρων είχε ήδη προαναγγελθεί τον Μάιο εν είδει τελεσιγράφου, το οποίο έληγε την Παρασκευή (05/06). Προηγουμένως, το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης έδωσε δείγμα γραφής των προθέσεών του, με την άσκηση ποινικής δίωξης κατά του γηραιού Κάστρο για την κατάρριψη δύο αεροσκαφών της οργάνωσης κουβανών εξορίστων Brothers to the Rescue το 1996, όταν κουβανικά μαχητικά αεροσκάφη κατέρριψαν δύο άοπλα πολιτικά αεροσκάφη, με αποτέλεσμα τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων.
Η ειδοποιός διαφορά εδώ όμως έγκειται στις δευτερογενείς κυρώσεις -ακριβέστερα στην απειλή επιβολής τους- που προορίζονται για όποιες εταιρίες εξακολουθούσαν μετά την 5η Ιουνίου να έχουν δοσοληψίες με την GAESA, τον κρατικό φορέα που ελέγχεται από τις κουβανικές ένοπλες δυνάμεις και ελέγχει ποσοστό που εκτιμάται από 40% έως 70% της κουβανικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων των πιο προσοδοφόρων τομέων όπως ο τουρισμός και το λιανικό εμπόριο. Πρακτικά, μία εφαρμογή των κυρώσεων θα σήμαινε πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απώλεια της δυνατότητας διεξαγωγής εμπορικών συναλλαγών με αμερικανικές τράπεζες.
Κάτι τέτοιο απευφεύχθη, αλλά με οδυνηρό τρόπο για την Αβάνα, καθώς υπήρξε μαζική συμμόρφωση των ξένων επιχειρήσεων προς τις αμερικανικές επιθυμίες. Ενδεικτικά, η ισπανική ξενοδοχειακή αλυσίδα Meliá Hotels International, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο ξένο ξενοδοχειακό όμιλο στο νησί, γνωστοποίησε ότι διακόπτει άμεσα τη διαχείριση και εμπορική εκμετάλλευση 15 ξενοδοχείων που ανήκουν στην GAESA. Μόλις μία ημέρα πριν προηγήθηκε αντίστοιχη κίνηση της Iberostar, η οποία γνωστοποίησε ότι αποχωρεί από τη διαχείριση των 12 από τα συνολικά 18 ξενοδοχεία που λειτουργούσε στην Κούβα.
Πιστώσεις και μεταφορές
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της νησιωτικής χώρας δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν τις κάρτες Visa και Mastercard για συναλλαγές που διεκπεραιώνονται μέσω του κουβανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κεντρικής Τράπεζας, οι συναλλαγές θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται μέσω των εθνικών καρτών πληρωμών, αλλά και μέσω της κινεζικής UnionPay και της ρωσικής Mir. Πρόκειται όμως για λύσεις ανάγκης, καθώς η πλειονότητα των ανθρώπων που μέχρι πρόσφατα επισκέπτονταν το νησιωτικό κράτος της Καραΐβικής προέρχονται από τον Καναδά, την Ισπανία και τις ΗΠΑ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη από τις αρχές Μαΐου ο γαλλικός όμιλος CMA CGM, ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους παγκοσμίως στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας έχει αναστείλει λόγω της ευρύτερης οικονομικής κατάστασης τη λειτουργία του. Παρομοίως είχε πράξει η γερμανική εταιρία διεθνών ναυτιλιακών μεταφορών και διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων Hapag-Lloyd. Συνδυαστικά οι δύο εταιρίες αριθμούσαν το 60% της κίνησης ναυτιλιακών προϊόντων προς το νησί.
Σχέδια και διαπιστώσεις
Το που αποσκοπεί μια τέτοια κίνηση δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί. «Η κυβέρνηση Τραμπ δεν θα ανεχτεί πλέον ριζοσπαστικά μαρξιστικά καθεστώτα στο ημισφαίριό μας, καθεστώτα που απειλούν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, επιδιώκοντας να εξαγάγουν τη δηλητηριώδη και κακή ”επανάστασή” τους», τόνιζε μέσω ανάρτησης στο Χ ο κουβανικής καταγωγής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο.
Είχε προηγηθεί δημόσια τοποθέτηση του ίδιου του Τραμπ. Από τον Λευκό Οίκο, ο αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Πέμπτη ότι θέλει η Κούβα να αποκτήσει «καλύτερη κυβέρνηση» και επανέλαβε πως θα «ασχοληθεί» με την χώρα αφού «τελειώσει» με το Ιράν. Δεν έκρυψε και το επιχειρηματικό του ενδιαφέρον για το νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής, λέγοντας ότι έχει «υπέροχες» τοποθεσίες στις οποίες «θα μπορούσαμε να έχουμε τρομερά τουριστικά συγκροτήματα».
Είναι αμφίβολο αν πίσω από τα λόγια του Τραμπ κρύβεται κάποιου είδους οικονομικό σχέδιο την επαύριο μιας φιλελευθεροποίησης της κουβανικής οικονομίας, που από το 1959 και έπειτα βαδίζει σταθερά σύμφωνα με τις αρχές του κεντρικού σχεδιασμού. Aυτό που είναι σίγουρο πάλι είναι ότι η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτόγνωρες καταστάσεις. Η άφιξη τουριστών στην Κούβα κατέγραψε πτώση σχεδόν 50% το πρώτο τρίμηνο του 2026, σε έναν κλάδο που ήδη από την εποχή της πανδημίας του κορονοϊού (το διάστημα μεταξύ 2019 και 2025) κατέγραφε πτώση της τάξης του 70%.
Εκτιμήσεις
«Η εμβέλεια αυτών των κυρώσεων ήταν πολύ ευρύτερη και ισχυρότερη, ειδικά μεταξύ των ξενοδοχειακών αλυσίδων», δήλωσε μιλώντας στου New York Times ο Πάολο Σμπαντόνι, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Augusta στη Τζόρτζια, ο οποίος μελετά την τουριστική βιομηχανία της Κούβας. Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι δεν λειτουργούν όλα τα ξενοδοχεία της Κούβας υπό τον στρατιωτικό όμιλο κι ότι οι ισπανικές ξενοδοχειακές εταιρείες συνεχίζουν να λειτουργούν ξενοδοχεία που δεν συνδέονται με την GAESA και δεν στοχοποιούνται από κυρώσεις.
Πιο γλαφυρός στην περιγραφή του υπήρξε ο πρόεδρος του Εμπορικού Συμβουλίου ΗΠΑ-Κούβας, Τζον Κάβουλιτς. «Τις τελευταίες 30 ημέρες, υπήρξε περισσότερη εμπορική, οικονομική και χρηματοοικονομική καταστροφή στην Κούβα από ό,τι σε οποιαδήποτε περίοδο από το 1959», δήλωσε στο πλαίσιο του ίδιου ρεπορτάζ, και πρόσθεσε εμφατικά ότι «η κυβέρνηση των ΗΠΑ, πέτυχε τόσα πολλά χωρίς να ρίξει ούτε έναν πυροβολισμό».
Σε παρόμοιο ύφος, ο επικεφαλής της Γερμανικής Αντιπροσωπείας για την Προώθηση του Εμπορίου και των Επενδύσεων στην Κούβα, Ντάνιελ Μπέρμπενκ, μιλώντας στο Politico εκτιμά ότι αρκετές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα «θα σβήσουν από τον χάρτη».
