Σε τροχιά κορύφωσης βρίσκονται οι μυστικές διαβουλεύσεις της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη, καθώς οι ειδικοί απεσταλμένοι του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, πραγματοποίησαν μια άκρως απόρρητη επίσκεψη στο Εθνικό Εργαστήριο του Όακ Ριντζ στο Τενεσί, προκειμένου να προετοιμάσουν το έδαφος για τις επικείμενες πυρηνικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να καταλήξει σε ένα Μνημόνιο Συναντίληψης (MOU) με το Ιράν που θα βάλει τέλος στον πόλεμο και θα ανοίξει τον δρόμο για εις βάθος πυρηνικές συνομιλίες, επιθυμώντας να έχει σε πλήρη ετοιμότητα τους κορυφαίους τεχνικούς εμπειρογνώμονες της χώρας.
Παρά τη σοβαρότητα των στιγμών, οι ΗΠΑ και το Ιράν εξακολουθούν να διαφωνούν σε αρκετές λεπτομέρειες του προσχεδίου. Πηγές από την περιοχή και Αμερικανοί αξιωματούχοι που εμπλέκονται στη διαμεσολάβηση χαρακτηρίζουν τις διαπραγματεύσεις ως «τελική ευθεία». Ξεκαθαρίζουν ωστόσο ότι δεν είναι ακόμα βέβαιο αν θα επιτευχθεί τελική συμφωνία. Όπως επισήμανε χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος, η συνάντηση στο Τενεσί δεν προεξοφλεί το deal, αλλά αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα ότι οι συνομιλίες έχουν περάσει σε μια εξαιρετικά κρίσιμη φάση.
Το παρασκήνιο της επίσκεψης αποκαλύφθηκε όταν το Axios εντόπισε το απροειδοποίητο ταξίδι του Γουίτκοφ στο ανατολικό Τενεσί, το οποίο επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια από επίσημες πηγές, οι οποίες ανέφεραν ότι μαζί με τον Κούσνερ επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις του Υπουργείου Ενέργειας.
Στο Όακ Ριντζ και το Συγκρότημα Εθνικής Ασφάλειας Y-12 εδρεύουν ορισμένοι από τους σημαντικότερους επιστήμονες στον κόσμο σε θέματα επεξεργασίας ουρανίου και τεχνολογίας φυγοκεντρητών, μια τοποθεσία με βαρύ ιστορικό, καθώς από εκεί έχουν περάσει στο παρελθόν πυρηνικά υλικά από το Καζακστάν και τη Λιβύη.
Αν και ο Λευκός Οίκος και η Εθνική Υπηρεσία Πυρηνικής Ασφάλειας αρνήθηκαν να σχολιάσουν, έγινε γνωστό ότι πρόσφατα συγκροτήθηκε μια ομάδα περίπου 100 ειδικών, με τους οποίους συναντήθηκαν οι δύο απεσταλμένοι για να σχεδιάσουν την πιθανή εφαρμογή μιας μελλοντικής συμφωνίας.
Τα αγκάθια της συμφωνίας, το παζάρι για τα δισεκατομμύρια
Η δυναμική των εξελίξεων δείχνει ότι την προηγούμενη εβδομάδα, Γουίτκοφ και Κούσνερ είχαν συμφωνήσει με τους Ιρανούς ομολόγους τους στους βασικούς όρους ενός 60ήμερου Μνημονίου που προβλέπει την παράταση της κατάπαυσης του πυρός, το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την άδεια στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο και την έναρξη συνομιλιών για το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας.
Ωστόσο, ο Τραμπ ζήτησε δύο τροπολογίες στο κείμενο, με τους Ιρανούς να απαντούν ότι θα ζητήσουν και αυτοί τις δικές τους διορθώσεις. Αν και οι διαφορές θεωρούνται σχετικά μικρές, παραμένουν υπαρκτές. Για παράδειγμα, ο Τραμπ ζήτησε η τελική συμφωνία να θέτει προθεσμία 60 ημερών για την απομείωση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη πιέζει για 90 ημέρες.
Παράλληλα, αγκάθι αποτελεί το πότε και πόσα από τα δεσμευμένα δισεκατομμύρια του Ιράν θα αποδεσμευτούν. Η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι η ροή των χρημάτων θα ξεκινήσει μόνο μετά την υπογραφή της τελικής συμφωνίας και την εφαρμογή συγκεκριμένων βημάτων, ενώ οι Ιρανοί απαιτούν άμεση αποδέσμευση μέρους των κονδυλίων, με σύμβουλο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν να δηλώνει στο CNN ότι οι συνομιλίες έχουν κολλήσει σε αυτό το σημείο και πως «η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Τραμπ».
Η αφρόκρεμα των πυρηνικών επιστημόνων
Αν οι διαπραγματεύσεις περάσουν στη δεύτερη φάση, η ομάδα των ειδικών του Όακ Ριντζ θα κληθεί να αναπτύξει ένα λεπτομερές σχέδιο για τη διαχείριση του πυρηνικού υλικού του Ιράν, τον περαιτέρω περιορισμό του εξοπλιστικού του προγράμματος και την επαλήθευση της συμμόρφωσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένοι από αυτούς τους επιστήμονες είχαν συμμετάσχει πριν από λίγες εβδομάδες στην επιχείρηση ανάκτησης εμπλουτισμένου ουρανίου από τη Βενεζουέλα -υλικό που έφτασε τον περασμένο μήνα στη Νότια Καρολίνα για επεξεργασία- ενώ είχαν συνοδεύσει τους Κούσνερ και Γουίτκοφ και στο Ομάν για τις προκαταρκτικές συνομιλίες πριν από το ξέσπασμα του πολέμου. Πρόκειται για την «αφρόκρεμα» των πυρηνικών επιστημόνων των ΗΠΑ που κατέχουν την τεχνογνωσία για τις περίπλοκες τεχνικές διαδικασίες που απαιτεί μια τέτοια συμφωνία.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι η επόμενη ημέρα. Ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι ο Λευκός Οίκος λαμβάνει θετικά μηνύματα από τους Ιρανούς διαπραγματευτές, εκτιμούν ταυτόχρονα ότι στην Τεχεράνη υπάρχουν βαθιές εσωτερικές διαιρέσεις για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να χειριστούν την κατάσταση.





