Οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνεται να είναι κοντά σε μια προσωρινή συμφωνία για την παύση των πολεμικών συγκρούσεων. Η πρόταση που υπάρχει στο τραπέζι φαίνεται ότι αποφεύγει να αγγίξει τα ακανθώδη ζητήματα της διένεξης.
Εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα σχετικά με το προσχέδιο που διαμορφώνεται. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, το σχέδιο επικεντρώνεται σε ένα βραχυπρόθεσμο μνημόνιο συνεργασίας και όχι σε μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία, γεγονός που υπογραμμίζει τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των δύο πλευρών.
Οι ελπίδες ότι ακόμη και μια μερική συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ έχουν ήδη επηρεάσει τις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν νέα πτώση, λόγω των προσδοκιών ότι θα μετριαστούν οι διαταραχές στον εφοδιασμό.
Περιορισμένες φιλοδοξίες
Τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσιγκτον έχουν περιορίσει τις φιλοδοξίες τους για μια οριστική διευθέτηση. Οι βασικές διαφορές παραμένουν αγεφύρωτες, ιδίως όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Σε αυτό συμπεριλαμβάνεται τόσο η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και του ακριβούς χρονικού διαστήματος αναστολής των πυρηνικών δραστηριοτήτων.
Αντ’ αυτού, οι δύο πλευρές εργάζονται προς την κατεύθυνση μιας προσωρινής ρύθμισης, η οποία περιγράφεται σε ένα σύντομο μνημόνιο. Στόχος είναι η αποτροπή μιας νέας ανάφλεξης και η σταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας στο στενό. «Προτεραιότητά μας είναι να ανακοινωθεί η μόνιμη λήξη του πολέμου. Τα υπόλοιπα ζητήματα μπορούν να συζητηθούν διεξοδικά μόλις αποκατασταθούν οι άμεσες συνομιλίες», δήλωσε στο Reuters υψηλόβαθμος Πακιστανός αξιωματούχος που συμμετέχει στη διαμεσολάβηση.
Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει τρία στάδια:
- Επίσημο τερματισμό του πολέμου.
- Επίλυση της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ.
- Έναρξη περιόδου 30 ημερών για διαπραγματεύσεις επί μιας ευρύτερης συμφωνίας.
Η στάση του Τραμπ και συνεχιζόμενη ένταση
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, είχε την Πέμπτη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πακιστανό ομόλογό του, Ισαάκ Νταρ, καθώς το Πακιστάν έχει αναλάβει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο. Ο εκπρόσωπος του πακιστανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Ταχίρ Αντράμπι, εμφανίστηκε αισιόδοξος δηλώνοντας πως αναμένεται συμφωνία «το συντομότερο δυνατόν».
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ υιοθέτησε επίσης αισιόδοξο τόνο. «Θέλουν να καταλήξουν σε συμφωνία… είναι πολύ πιθανό», δήλωσε στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι «θα τελειώσει γρήγορα».
Παρά την αισιοδοξία, το Ιράν παραμένει σκεπτικό. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ, φάνηκε να χλευάζει τις αναφορές περί επικείμενης συμφωνίας. Μάλιστα, χαρακτήρισε τις συνομιλίες ως «αμερικανική προπαγάνδα» μετά την αποτυχία των ΗΠΑ να ανοίξουν ξανά το στενό.
Ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, η πίεση παραμένει ασφυκτική. Οι ΗΠΑ επέβαλαν νέες κυρώσεις σε Ιρακινούς αξιωματούχους και ηγέτες πολιτοφυλακών για υποστήριξη προς το Ιράν. Παράλληλα, το Ισραήλ ανακοίνωσε την εξόντωση διοικητή της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό. Αυτή, ήταν η πρώτη του επίθεση στην πρωτεύουσα του Λιβάνου μετά την κατάπαυση του πυρός του περασμένου μήνα. Η παύση των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο αποτελεί βασικό αίτημα της Τεχεράνης στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.
Η ανάσα στην τιμή του πετρελαίου και τα βασικά σημεία που παραμένουν εκτός κάδρου
Οι ειδήσεις για την πιθανή συμφωνία οδήγησαν την τιμή του πετρελαίου Brent σε πτώση 3%, στα 98 δολάρια το βαρέλι. Οι διεθνείς αγορές μετοχών αντέδρασαν θετικά, καθώς οι επενδυτές προσδοκούν τον τερματισμό ενός πολέμου που έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων, το τρέχον μνημόνιο δεν περιλαμβάνει κρίσιμες απαιτήσεις που είχε θέσει παλαιότερα η Ουάσιγκτον, όπως ο περιορισμός του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και ο τερματισμός της στήριξης προς παραστρατιωτικές ομάδες στη Μέση Ανατολή. Επίσης, δεν υπάρχει αναφορά στα αποθέματα ουρανίου του Ιράν —που υπερβαίνουν τα 400 κιλά και προσεγγίζουν το επίπεδο οπλικής καθαρότητας (weapons-grade)— γεγονός που αποτελεί μία από τις κυριότερες πηγές ανησυχίας για τη διεθνή ασφάλεια.
