Η ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους, που εκφώνησε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Κογκρέσο την Τρίτη (24/2) το βράδυ, είναι εκείνη που προσελκύει το μεγαλύτερο κοινό κάθε χρόνο και φέτος είναι εκλογικός χρόνος λόγω των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Γι’ αυτό ο αμερικανός πρόεδρος απευθύνθηκε στο κοινό του, με στόχο να ανατρέψει τα ποσοστά αποδοχής του που υποχωρούν και την αυξανόμενη δυσαρέσκεια για τις πολιτικές του, ειδικά όσον αφορά την οικονομία και τη μετανάστευση. Παρουσίασε μια ρόδινη εικόνα της πραγματικότητας στις ΗΠΑ – χρησιμοποιώντας υπερβολές, ανακρίβειες και ψέματα – και περιέγραψε μια χώρα που ευημερεί, είναι ασφαλής και “κερδίζει”.

Διχαστικός Τραμπ – Δεν μίλησε στο έθνος, μίλησε στη βάση του

Δεν έκανε καμία προσπάθεια να φανεί ενωτικός, να πλασαριστεί σαν ο πρόεδρος “όλων των Αμερικανών”. Μάλιστα χαρακτήρισε “τρελούς” τους Δημοκρατικούς. Αν και επικαλέστηκε πολλές φορές τον λαό και τον απλό κόσμο, λέγοντας ακόμη και ότι “η κυβέρνηση λογοδοτεί στον λαό, όχι στους ισχυρούς”, στην πραγματικότητα ήταν διχαστικός και απευθύνθηκε αποκλειστικά στη βάση του, την οποία βλέπει να συρρικνώνεται.

Επίσης δεν έκανε καμία αναφορά στους φίλους και στους συμμάχους των ΗΠΑ, παρόλο που αποκάλεσε “νέο φίλο και εταίρο” τη Βενεζουέλα με την οποία μέχρι πρότινος η Ουάσιγκτον δεν είχε διπλωματικές σχέσεις.

Τον χειροκρότησαν 114 φορές – Πολύ θέαμα, ελάχιστη ουσία

Αν και η ομιλία του έσπασε ρεκόρ σε διάρκεια, το μεγαλύτερο μέρος ήταν χειροκροτήματα και όχι ουσία. Ο ίδιος ο πρόεδρος σταματούσε την ομιλία του σχεδόν κάθε δυο φράσεις, αναμένοντας χειροκρότημα – το οποίο μάλιστα μια φορά ζήτησε ευθέως, απαιτώντας να σηκωθεί να χειροκροτήσει όποιος “βάζει πρώτα τους Αμερικανούς”.

Μετρήσαμε ότι οι Ρεπουμπλικανοί του Κογκρέσου σηκώθηκαν όρθιοι και χειροκρότησαν τον Τραμπ 114 (!) φορές στη διάρκεια της σχεδόν δίωρης ομιλίας.

Η ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους έμοιαζε περισσότερο με τηλεοπτικό σόου παρά με πολιτικό λόγο.

Ο Τραμπ διάνθισε τα πολωτικά λόγια του με την απονομή μεταλλίων και την απόδοση τιμών σε επιλεγμένες προσωπικότητες που κάθονταν στα θεωρεία του κοινού, από την ομάδα χόκεϊ των ΗΠΑ που πήρε χρυσό μετάλλιο στους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες μέχρι έναν βετεράνο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και των πολέμων της Κορέας και του Βιετνάμ, ο οποίος θα κλείσει τα 100 χρόνια του φέτος στις 4 Ιουλίου, όταν οι ΗΠΑ θα κλείνουν τα 250 χρόνια από την απόκτηση της ανεξαρτησίας τους.

«Αλεχάντρα, έλα να δεις τον θείο σου» – Η στρατηγική πίσω από το σόου

Το “σόου” περιλάμβανε ακόμα και την άφιξη-έκπληξη ενός Βενεζουελάνου που απελευθερώθηκε από φυλακή του Καράκας, μετά την αμερικανική επέμβαση και την σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο.

Ο ίδιος ο Τραμπ τον ανήγγειλε κι εκείνος μπήκε στο Κογκρέσο και έπεσε στην αγκαλιά της ανιψιάς του, που δεν τον περίμενε – σαν τηλεοπτικό σόου όπου ανοίγει η κουρτίνα και εμφανίζεται ο αγαπημένος θείος που είχαν χρόνια να δουν οι συγγενείς του. “Αλεχάντρα Γκονζάλεζ, φέραμε τον θείο σου”, είπε ο Τραμπ στην ανηψιά από το βήμα. “Χαιρόμαστε που σε έχουμε μαζί μας Ενρίκε”, είπε στον θείο.

Η ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους δεν προσέφερε τίποτα καινούργιο από άποψη πολιτικών που θα εφαρμοστούν – ούτε καν για το Ιράν το οποίο περίμενε όλη η υφήλιος -, εκτός από την αναγγελία ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα ηγηθεί του “πολέμου κατά της διαφθοράς”.

Πολύ σχολιάστηκε η ειρωνεία ότι ο πρόεδρος του οποίου η οικογένεια έχει ωφεληθεί περισσότερο από την θητεία του στον Λευκό Οίκο σε σχέση με όλους τους προκατόχους του παρουσιάζεται σαν πολέμιος της διαφθοράς στο Κογκρέσο, κατεβάζοντας νομοσχέδιο που θα εμποδίζει τα μέλη του να επωφελούνται από εσωτερική πληροφόρηση για να πλουτίζουν – αν και οι επικριτές του λένε ότι είναι γεμάτο “παραθυράκια”.

Παρ’ ότι υπολειπόταν σε ουσία, η ομιλία ήταν γεμάτη πιασάρικα συνθήματα: αυτή είναι “η χρυσή εποχή της Αμερικής”, είμαστε “η πιο καυτή χώρα”, είμαστε “μια ομάδα νικητών”, “αγαπώ τους Αμερικανούς”, “θέλουμε σπίτια για τον λαό, όχι για τις επιχειρήσεις”.

Ισχυρίστηκε ότι θα επαναφέρει τους δασμούς, που απαγόρευσε το Ανώτατο Δικαστήριο, οι οποίοι θα αποφέρουν τόσα χρήματα που “οι δασμοί θα αντικαταστήσουν τους φόρους” για “τον λαό που αγαπώ”.

Από το gaslighting στη συσπείρωση της βάσης

Ο Τραμπ εμφανίστηκε βαθιά λαϊκιστής και έκανε αυτό που οι Αμερικανοί ονομάζουν gaslighting, δηλαδή παρουσίασε το μαύρο άσπρο.

“Στην Πενσιλβάνια ζει μια μάνα που διδάσκει κατ’ οίκον τα παιδιά της και δουλεύει σερβιτόρα. Βρίσκεται εδώ σήμερα για να σας πει πόσο πλουσιότερη έχει γίνει (σ.σ. στον ένα χρόνο διακυβέρνησης Τραμπ!) χάρη στις περικοπές των φόρων. Μέγκαν, σήκω σε παρακαλώ. Για σένα αγωνιζόμαστε”, είπε απευθυνόμενος στη γυναίκα που βρισκόταν στο θεωρείο. Τη συμβούλευσε, όπως και άλλους Αμερικανούς, “να μπει στο trumpaccounts.gov” – “δεν τους ονόμασα εγώ Λογαριασμούς Τραμπ, άλλοι το έκαναν”, διεκρίνισε – για να επωφεληθεί από τα 1.000 δολάρια που θα καταθέσει το υπουργείο Οικονομικών σε επενδυτικούς λογαριασμούς για κάθε νεογέννητο στη διάρκεια της τετραετούς θητείας του.

Όταν αναφέρθηκε στη μείωση των τιμών των φαρμάκων που ισχυρίζεται ότι πέτυχε – “από τις υψηλότερες τιμές φαρμάκων στον κόσμο σήμερα έχουμε τις χαμηλότερες” – απευθύνθηκε σε μια άλλη γυναίκα που καθόταν στο θεωρείο: “Η Κάθριν Ράινερ πλήρωσε λιγότερα από 500 δολάρια για εξωσωματική γονιμοποίηση ενώ θα πλήρωνε 4.000 δολάρια. Κάθριν σήκω! Καλή εγκυμοσύνη”.

Η «σταρ» Μελάνια και οι 8(;) πόλεμοι

Ο Τραμπ χαρακτήρισε την Μελάνια Τραμπ, που καθόταν στο θεωρείο, “σταρ του σινεμά” λόγω ενός ντοκιμαντέρ για τη ζωή της που χρηματοδότησε η Amazon του Τζεφ Μπέζος, και τον Τσάρλι Κερκ, που δολοφονήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, “μάρτυρα”. “Έρικα, σήκω σε παρακαλώ” είπε στη χήρα του.

Τέλος ανέβασε τον αριθμό των πολέμων που ισχυρίζεται ότι σταμάτησε από επτά σε οκτώ, αλλά παραδέχτηκε ότι “είναι δύσκολο να βάλω τέλος στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας”.