Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» που θα διευθετούσε το ζήτημα της Γροιλανδίας μετά από εβδομάδες κλιμακούμενων απειλών, αντιμετωπίστηκε με βαθύ σκεπτικισμό από τους κατοίκους της Αρκτικής, ακόμη και όταν οι χρηματοπιστωτικές αγορές ανέκαμψαν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες χαιρέτισαν την αναστολή επιβολής περαιτέρω δασμών.

Λίγες ώρες μετά την ομιλία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, στην οποία επέμεινε ότι ήθελε τη Γροιλανδία, «συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων, των τίτλων και της ιδιοκτησίας», ο Τραμπ απέσυρε τις  απειλές για στρατιωτική επέμβαση, αργότερα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης,  ανακοίνωσε «το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας σχετικά με τη Γροιλανδία» ενώ απέσυρε την απειλή επιβολής δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες.

Αργότερα, στο δίκτυο CNBC αμέσως μετά το κλείσιμο της Wall Street, το χαρακτήρισε ως «ένα σχέδιο συμφωνίας».

Ασφάφειες και ανάμεικτα συναισθήματα

«Η μέρα τελείωσε καλύτερα από ό,τι ξεκίνησε», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν. «Τώρα, ας καθίσουμε και ας βρούμε πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια στην Αρκτική, σεβόμενοι παράλληλα τα όρια του Βασιλείου της Δανίας», πρόσθεσε.

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, χαιρέτισε επίσης την απόφαση του Τραμπ, αλλά ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία της Τετάρτης με τον Τραμπ, εξέδωσε μια προειδοποίηση, λέγοντας ότι «απομένει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει».

Όταν ρωτήθηκε από το Fox News αν η Γροιλανδία θα παραμείνει μέρος του Βασιλείου της Δανίας στο πλαίσιο της συμφωνίας, ο Rutte απάντησε ότι το θέμα δεν είχε τεθεί και δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη συμφωνία. Ένας εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ δήλωσε αργότερα ότι ο Rutte δεν πρότεινε κανένα συμβιβασμό σχετικά με την κυριαρχία της Γροιλανδίας κατά τη διάρκεια των συνομιλιών του με τον Trump.

Ο ίδιος ο Τραμπ δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη συμφωνία, αλλά ανέφερε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες για την αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα, η οποία θα βασίζεται εν μέρει στη Γροιλανδία.

«Δεν πρόκειται για πραγματικές διαπραγματεύσεις»

Ωστόσο, ορισμένοι Δανοί βουλευτές, μεταξύ των οποίων και ο Sascha Faxe, εξέφρασαν την οργή τους για τον αποκλεισμό της Γροιλανδίας από τις διαπραγματεύσεις της Τετάρτης.

«Δεν πρόκειται για πραγματικές διαπραγματεύσεις, αλλά για μια συζήτηση μεταξύ δύο ανδρών», δήλωσε στο Sky News. «Δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία χωρίς τη συμμετοχή της Γροιλανδίας στις διαπραγματεύσεις».

Γροιλανδία όπως Κύπρος

Σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, η συμβιβαστική συμφωνία θα μπορούσε να δώσει στις ΗΠΑ κυριαρχία επί μικρών τμημάτων της Γροιλανδίας όπου βρίσκονται στρατιωτικές βάσεις, με ανώνυμους αξιωματούχους να τη συγκρίνουν την πρόταση με τις στρατιωτικές βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο, οι οποίες θεωρούνται βρετανικό έδαφος.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη εκτεταμένη πρόσβαση στο έδαφος και, σύμφωνα με τους όρους πολλαπλών συμφωνιών – μερικές από τις οποίες χρονολογούνται από δεκαετίες πριν – έχουν τη δυνατότητα να διευρύνουν την πρόσβαση αυτή με την κατασκευή βάσεων και τη διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων.

Απαράδεκτη η πρόσβαση στα ορυκτά

Σύμφωνα με την εφημερίδα Telegraph, το πλαίσιο αυτό θα επιτρέψει ενδεχομένως στις ΗΠΑ να εξορύξουν ορυκτά σπάνιων γαιών, χωρίς να ζητήσουν άδεια από τη Δανία.

Δεν είναι ακόμη σαφές αν η Δανία έχει υπογράψει τη συμφωνία, αλλά την Τετάρτη το βράδυ η Aaja Chemnitz Larsen, μέλος του δανικού κοινοβουλίου από τη Γροιλανδία, δήλωσε ότι η ιδέα ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει να έχει λόγο σχετικά με την κυριαρχία ή τα ορυκτά του εδάφους είναι «εντελώς απαράδεκτη».

Μετά από ημέρες εντεινόμενων εντάσεων που σηματοδότησαν τη βαθύτερη ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις των τελευταίων δεκαετιών – και οδήγησαν τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνι να εκφωνήσει την Τρίτη μια συγκινητική επικήδειο για την τάξη που βασίζεται σε κανόνες – οι λόγοι για τους οποίους ο Τραμπ φαίνεται να υποχωρεί παραμένουν ασαφείς.

Σημάδια αποκλιμάκωσης;

Η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Μαρία Στενεργκάρντ, δήλωσε ότι το έργο των συμμάχων της Ευρώπης «είχε αποτέλεσμα» και επανέλαβε ότι δεν θα «εκβιαστούν».

Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας, Ντικ Σουφ, χαρακτήρισε την απόφαση του Τραμπ να αποσύρει την απειλή επιβολής δασμών στους ευρωπαίους συμμάχους ως σημάδι «αποκλιμάκωσης». Ο Τραμπ είχε απειλήσει τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Κάτω Χώρες και τη Φινλανδία με δασμούς 10% από την 1η Φεβρουαρίου, λόγω της αντίθεσής τους στην εξαγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.

Ανακούφιση στις αγορές

Άλλοι επισήμαναν τις διακυμάνσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αφού οι πιο επιθετικές δηλώσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία την Τρίτη οδήγησαν σε απότομη πτώση των αμερικανικών χρηματιστηριακών αγορών. Οι παγκόσμιες αγορές ανέκαμψαν την Τετάρτη, αφού ο Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία-πλαίσιο και ανακάλεσε την απειλή του για την επιβολή δασμών.

«Η αγορά ανέκαμψε όταν είπε ότι δεν θα χρησιμοποιήσουμε βία», δήλωσε ο Mark Hackett, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής αγοράς της Nationwide στη Βοστώνη, ενώ ο οικονομικός αναλυτής Matthew Smart είπε ότι «η αβεβαιότητα απλώς αποτιμήθηκε».

Financial Times: «Ο Τραμπ πάντα δειλιάζει»

Άλλοι σημείωσαν ότι ο Τραμπ έχει ιστορικό να προβαίνει σε κλιμακούμενες απειλές, για να υποχωρήσει τελικά όταν οι χρηματοπιστωτικές αγορές αρχίζουν να πέφτουν. Αφού συγκράτησε τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο τον Απρίλιο του περασμένου έτους, μετά από μια καταστροφή στις αγορές, οι Financial Times επινόησε το ακρωνύμιο «Taco» – «Trump Always Chickens Out» (Ο Τραμπ πάντα δειλιάζει) – για να περιγράψει το φαινόμενο.

Η αμερικανική έκδοση Semafor ανέφερε ότι ο Τραμπ φάνηκε απογοητευμένος από την τροπή των αγορών αυτή την εβδομάδα και σημείωσε ότι η εχθρότητα του προς τους ευρωπαίους συμμάχους ενέχει τεράστιους κινδύνους.

«Χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και η Γαλλία κατέχουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, όπως κρατικά ομόλογα. Αν αποφασίσουν να τα πουλήσουν, τα επιτόκια θα εκτοξευθούν στα ύψη», ανέφερε η Semafor.

Σοβαρός σκεπτικισμός στη Γροιλανδία

Στη Γροιλανδία, ωστόσο, η ανακοίνωση του Τραμπ αντιμετωπίστηκε με σοβαρό σκεπτικισμό.

«Λέει ψέματα», δήλωσε ένας κάτοικος της πρωτεύουσας Νουούκ, ο οποίος έδωσε συνέντευξη στο πρακτορείο ειδήσεων AFP.

Το ίδιο συναίσθημα μοιράστηκε και μία Γροιλανδή πολίτης που φροντίζει άτομα που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, η Anak, η οποία δήλωσε στο AFP: «Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς».