Λογοτεχνία και κλίμα

Από την πρώτη διεθνή διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή στο Ρίο της Βραζιλίας το 1992 έχουν περάσει περισσότερα από 20 χρόνια.

Λογοτεχνία και κλίμα | tovima.gr
Από την πρώτη διεθνή διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή στο Ρίο της Βραζιλίας το 1992 έχουν περάσει περισσότερα από 20 χρόνια. Τα αποτελέσματα της αντιμετώπισης της υπερθέρμανσης του πλανήτη μπορεί κανείς να τα κρίνει ως ενθαρρυντικά, μέτρια ή ανεπαρκή, ανάλογα με τα επιστημονικά μοντέλα τα οποία τον πείθουν, το αναμφισβήτητο γεγονός όμως είναι ότι η συνείδηση του φαινομένου έχει οπωσδήποτε εγκατασταθεί στη σύγχρονη κουλτούρα. Απόδειξη, έγραφε στον «New Statesman» στις 28 Νοεμβρίου η Αντελίν Τζονς-Πάτρα, η διακριτή παρουσία της στην τρέχουσα λογοτεχνία.
Κατά μία έννοια, σημειώνει η Τζονς-Πάτρα η μυθοπλασία για τα κλιματικά φαινόμενα ανάγεται στην εποχή της βιβλικής αφήγησης του κατακλυσμού και του «Επους του Γιλγαμές». Μιλώντας όμως για το ζήτημα όπως το γνωρίζουμε την τελευταία δεκαπενταετία εντοπίζει περίπου 150 τίτλους της αγγλόφωνης λογοτεχνίας που μπορούν θεωρηθούν εκπρόσωποι της λεγόμενης «κλιματικής φαντασίας». Η πλοκή και οι στυλιστικές συμβάσεις που χαρακτηρίζουν τα είδη δεν είναι ακόμη σαφείς, τονίζει, ωστόσο διακρίνει κανείς την τάση διακλάδωσης από τον κορμό της επιστημονικής φαντασίας. Εξ ου και γνωστά ονόματα της Ε.Φ. όπως ο Μάικλ Κράιτον και ο Κιμ Στάνλεϊ Ρόμπινσον έχουν δώσει από νωρίς παρόμοια μυθιστορήματα.
Το ενδιαφέρον, θα μπορούσε να προσθέσει κάποιος, είναι ότι σημαντικοί σύγχρονοι βραβευμένοι συγγραφείς έχουν πράξει το ίδιο. Ο Ιαν Μακ Γιούαν στο «Solar» (εκδ. Πατάκη) εμφανίζει ως πρωταγωνιστή έναν πρώην κορυφαίο, αλαζόνα φυσικό που κλέβει μια πιθανή λύση του προβλήματος της κλιματικής αλλαγής προκειμένου να τη μετατρέψει σε προσωπική μηχανή καπιταλιστικού κέρδους και πνευματικής υστεροφημίας. Η Μάργκαρετ Ατγουντ χρησιμοποίησε στο «Ορυξ και Κρέικ» (εκδ. Ψυχογιός) μια οικολογική καταστροφή που ερημώνει τον πλανήτη ως όχημα διερεύνησης ενός μετααποκαλυψιακού τοπίου όπου διάσπαρτα άτομα αναζητούν νόημα και λόγο ύπαρξης. Η Μπάρμπαρα Κινγκσόλβερ, με τη σειρά της, στο «Flight Behavior» (εκδ. HarperCollins) δημιουργεί μια επικείμενη ατμόσφαιρα παγκόσμιας κλιματικής μεταστροφής με φόντο τη μετανάστευση ενός κοινού είδους πεταλούδας από το Μεξικό στις ΗΠΑ.
Εχει αξία αυτή η λογοτεχνία πέραν της ψυχαγωγικής της λειτουργίας; Η Αντελίν Τζονς-Πάτρα υποστηρίζει ότι, παρά το γεγονός πως πολλοί συγγραφείς εκλαϊκεύουν αποτελεσματικά επιστημονικές γνώσεις και σέβονται τη διάκριση μυθοπλασίας και προπαγάνδας, προσπαθούν σε υπερβολικό βαθμό να επηρεάσουν τα πράγματα. Για την ίδια, η αναγνωστική επίσκεψη σε έναν κόσμο κατεστραμμένο από την κλιματική αλλαγή, χωρίς άλλη έμφαση, μιλά από μόνη της.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk