Με μαχητικά τζετ, πυραύλους που εκτοξεύονται από πολεμικά πλοία στην Κασπία, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τελευταίας τεχνολογίας συστήματα παρακολούθησης και ηλεκτρονικού πολέμου, η Ρωσία κλιμακώνει τις επιθέσεις της κατά ισλαμιστικών –και όχι μόνο –στόχων στη Συρία, στην πρώτη ρωσική πολεμική επιχείρηση εκτός των συνόρων της πρώην Σοβιετικής Ενωσης στη μεταψυχροπολεμική εποχή. Πρόκειται για μια ξεκάθαρη και ηχηρή επίδειξη δύναμης, με αποδέκτη τη Δύση. Εκεί που η αμερικανική στρατηγική παραπαίει, αναλαμβάνει ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Παρότι οι κίνδυνοι για τη Ρωσία από την ανάμειξή της στη Συρία είναι ορατοί, το Κρεμλίνο δείχνει να πετυχαίνει τους βραχυπρόθεσμους στόχους του: αφενός να υποστηρίξει στρατιωτικά το καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ και αφετέρου να υπενθυμίσει στη Δύση ότι, παρά τις κυρώσεις και την απομόνωση, η ρωσική αρκούδα βρυχάται ακόμη.
Τα ρωσικά βομβαρδιστικά συνεχίζουν τις επιδρομές τους σε νευραλγικές περιοχές-περάσματα προς τη Δαμασκό, στην Κεντρική και Βορειοδυτική Συρία, και η στρατηγική της Μόσχας στην περιοχή αρχίζει να ξεκαθαρίζει. Με τα ρωσικά κατασκοπευτικά IL-20, τα οποία διαθέτουν υψηλής τεχνολογίας συστήματα παρακολούθησης, ο Πούτιν θέλει να διασφαλίσει ότι δεν θα εξαρτάται από τις δυνάμεις του Μπασάρ αλ Ασαντ στη συλλογή πληροφοριών, ενώ παράλληλα προετοιμάζει το έδαφος για τις ρωσικές χερσαίες δυνάμεις, που, σύμφωνα με ειδικούς, ήδη επιχειρούν συγκεκαλυμμένα στη χώρα. Τα αεροπορικά χτυπήματα συμπληρώνουν επιθέσεις με πυραύλους από ρωσικά πολεμικά πλοία στην Κασπία Θάλασσα, σε απόσταση 1.500 χιλιομέτρων από τη Συρία. Την περασμένη εβδομάδα ο ρώσος υπουργός Αμυνας, Σεργκέι Σοϊγκού, δήλωσε ότι τέσσερα πολεμικά πλοία εκτόξευσαν 26 πυραύλους θαλάσσης – εδάφους ενάντια σε 11 στόχους, καταστρέφοντάς τους χωρίς παράπλευρες απώλειες.
Αν και η ρωσική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στοχεύει θέσεις του Ισλαμικού Κράτους και του μετώπου Αλ Νούσρα, κάποια χτυπήματα φαίνεται να πλήττουν ομάδες ανταρτών που υποστηρίζονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους. Βασικός στόχος του Πούτιν είναι να ελαφρύνει την πίεση προς τις συριακές κυβερνητικές δυνάμεις, ώστε ο Ασαντ να μην έχει την ίδια τύχη με άλλους δικτάτορες της περιοχής. Η Μόσχα στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα: σε μια περιοχή όπου οι Αμερικανοί έπειτα από 7.000 αεροπορικά χτυπήματα κατά του Ισλαμικού Κράτους έχουν επιτύχει σχεδόν το απόλυτο μηδέν, η Ρωσία δεν διστάζει να επέμβει για να υπερασπιστεί τόσο τους παραδοσιακούς συμμάχους της όσο και τα συμφέροντά της.
«Ενώ ο Πούτιν μπορεί να αποτρέψει την ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ, δεν είναι βέβαιο ότι θα καταφέρει να εκπληρώσει τους υπόλοιπους στόχους του. Η ρωσική ανάμειξη στη Συρία δεν θα οδηγήσει στον τερματισμό των δυτικών κυρώσεων για την Ουκρανία, δεν θα βάλει τέλος στα οικονομικά προβλήματα της Ρωσίας και δεν θα βελτιώσει την εικόνα της ως μεγάλης δύναμης αν οι ρωσικές δυνάμεις κολλήσουν στον βάλτο της Συρίας. Ο Πούτιν βρίσκεται στη Συρία όχι για να κατατροπώσει το Ισλαμικό Κράτος αλλά για να προστατεύσει τον Ασαντ. Η Ουάσιγκτον και πολλοί από τους δυτικούς και τους άραβες συμμάχους της, αντίθετα, εκτιμούν ότι η κτηνωδία του καθεστώτος Ασαντ συμβάλλει στην ενίσχυση του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία. Και ενώ ο Ομπάμα μπορεί να εμφανίζεται αδύναμος εκεί, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Πούτιν είναι ισχυρός» κατέληξε ο καθηγητής Κατζ.
Μάικλ Κόφμαν, αναλυτής στο Κέντρο Γούντροου Γουίλσον στις ΗΠΑ
«Μόσχα και Τεχεράνη ποντάρουν σε έναν ενισχυμένο Ασαντ»
«Με την ανάμειξή της στη Συρία η Ρωσία βάζει ένα de facto τέλος στην πολιτική της απομόνωση από τη Δύση» είπε μιλώντας στο «Βήμα» ο Μάικλ Κόφμαν, αναλυτής στο Ινστιτούτο Κέναν του Κέντρου Γούντροου Γουίλσον στις ΗΠΑ και ειδικός σε ζητήματα ρωσικής εξωτερικής πολιτικής.
ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ
Οι τέσσερις στόχοι του Πούτιν
«Ο Πούτιν στη Συρία επιδιώκει, πρώτον, να προστατεύσει τον τελευταίο σύμμαχό του στον αραβικό κόσμο, δεύτερον, να αποσπάσει την προσοχή της Δύσης από την Ουκρανία, τρίτον, να αποσπάσει την προσοχή της ρωσικής κοινής γνώμης από τις δυσκολίες στην οικονομία εξαιτίας των δυτικών κυρώσεων και, τέλος, να παρουσιάσει τη Ρωσία ως μεγάλη δύναμη» μας είπε ο Μαρκ Κατζ, καθηγητής στη Σχολή Ρωσικών και Ευρασιατικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο George Mason στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, αν και τα άμεσα αποτελέσματα της στρατηγικής του δείχνουν να τον δικαιώνουν, είναι αμφίβολο αν η Ρωσία διαθέτει τα μέσα για να επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους της.
Οι τέσσερις στόχοι του Πούτιν
«Ο Πούτιν στη Συρία επιδιώκει, πρώτον, να προστατεύσει τον τελευταίο σύμμαχό του στον αραβικό κόσμο, δεύτερον, να αποσπάσει την προσοχή της Δύσης από την Ουκρανία, τρίτον, να αποσπάσει την προσοχή της ρωσικής κοινής γνώμης από τις δυσκολίες στην οικονομία εξαιτίας των δυτικών κυρώσεων και, τέλος, να παρουσιάσει τη Ρωσία ως μεγάλη δύναμη» μας είπε ο Μαρκ Κατζ, καθηγητής στη Σχολή Ρωσικών και Ευρασιατικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο George Mason στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, αν και τα άμεσα αποτελέσματα της στρατηγικής του δείχνουν να τον δικαιώνουν, είναι αμφίβολο αν η Ρωσία διαθέτει τα μέσα για να επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους της.
«Ενώ ο Πούτιν μπορεί να αποτρέψει την ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ, δεν είναι βέβαιο ότι θα καταφέρει να εκπληρώσει τους υπόλοιπους στόχους του. Η ρωσική ανάμειξη στη Συρία δεν θα οδηγήσει στον τερματισμό των δυτικών κυρώσεων για την Ουκρανία, δεν θα βάλει τέλος στα οικονομικά προβλήματα της Ρωσίας και δεν θα βελτιώσει την εικόνα της ως μεγάλης δύναμης αν οι ρωσικές δυνάμεις κολλήσουν στον βάλτο της Συρίας. Ο Πούτιν βρίσκεται στη Συρία όχι για να κατατροπώσει το Ισλαμικό Κράτος αλλά για να προστατεύσει τον Ασαντ. Η Ουάσιγκτον και πολλοί από τους δυτικούς και τους άραβες συμμάχους της, αντίθετα, εκτιμούν ότι η κτηνωδία του καθεστώτος Ασαντ συμβάλλει στην ενίσχυση του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία. Και ενώ ο Ομπάμα μπορεί να εμφανίζεται αδύναμος εκεί, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Πούτιν είναι ισχυρός» κατέληξε ο καθηγητής Κατζ.
Μάικλ Κόφμαν, αναλυτής στο Κέντρο Γούντροου Γουίλσον στις ΗΠΑ
«Μόσχα και Τεχεράνη ποντάρουν σε έναν ενισχυμένο Ασαντ»
«Με την ανάμειξή της στη Συρία η Ρωσία βάζει ένα de facto τέλος στην πολιτική της απομόνωση από τη Δύση» είπε μιλώντας στο «Βήμα» ο Μάικλ Κόφμαν, αναλυτής στο Ινστιτούτο Κέναν του Κέντρου Γούντροου Γουίλσον στις ΗΠΑ και ειδικός σε ζητήματα ρωσικής εξωτερικής πολιτικής.
Ποιοι είναι οι πολιτικοί και στρατηγικοί στόχοι του ρώσου προέδρου στη Συρία;
«Ο άμεσος στόχος του Πούτιν είναι να σώσει τον συριακό στρατό και το καθεστώς Ασαντ ώστε να συνεχίσουν να αποτελούν βιώσιμους δρώντες στη Συρία. Το σχέδιο περιλαμβάνει μια κοινή επιχείρηση με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ για την επανάκτηση περιοχών-“κλειδιά”, τις οποίες η Συρία έχασε από τον Στρατό της Κατάκτησης, μια οργάνωση ισλαμιστών μαχητών που συνδέεται με το μέτωπο Αλ Νούσρα. Η Μόσχα και η Τεχεράνη ελπίζουν ότι ύστερα από μια επιτυχημένη αντεπίθεση θα μπορέσουν να υποστηρίξουν τις διαπραγματεύσεις ποντάροντας σε έναν ενισχυμένο Ασαντ. Επιπλέον προσπαθούν να δείξουν ότι ο Ασαντ δεν θα πέσει τόσο εύκολα, αλλά ακόμη και αν πέσει οι ΗΠΑ πρέπει να συνδιαλεχθούν με τη Ρωσία ως ισότιμο μέλος στη διαδικασία για να καθοριστεί το μέλλον της Συρίας.
Επίσης η Ρωσία, αν επιτύχει, θα ξεκαθαρίσει τη σύγκρουση, νικώντας δυνάμεις που είτε οι ΗΠΑ είτε οι σύμμαχοί τους υποστήριξαν. Τότε ως εναλλακτική στον Ασαντ θα έχει παραμείνει μόνο το Ισλαμικό Κράτος ή το μέτωπο Αλ Νούσρα. Στην πραγματικότητα ο αμερικανός πρόεδρος ποτέ δεν συμπάθησε τις οργανώσεις που η Αμερική υποστηρίζει και όλο το σχέδιο αφορά μια προσέγγιση “να κάνουμε κάτι” στη Συρία γιατί πρέπει. Ωστόσο η Ρωσία δεν διαθέτει κάποια υψηλή στρατηγική στη Μέση Ανατολή. Δρα από ανάγκη και ευκαιριακά και είναι ευχαριστημένη με το να έχει κάποιον ρόλο. Μακροπρόθεσμα η Ρωσία θέλει να αποδείξει ότι είναι ακόμη ικανός παίκτης στην παγκόσμια σκηνή και ένας άξιος σύμμαχος, ενώ την ίδια στιγμή βάζει de facto τέλος στην πολιτική της απομόνωση από τη Δύση».
Πρόκειται για μια επίδειξη δύναμης της Ρωσίας, εκεί που οι ΗΠΑ δείχνουν να αποτυγχάνουν;
«Η Μόσχα πέτυχε την αποκατάσταση κάποιων στρατιωτικών επαφών, μία προεδρική συνάντηση, αλλά φαίνεται ότι προσπαθεί πολύ για να διαχωρίσει τους ευρωπαίους ηγέτες και να τους δελεάσει με το ενδεχόμενο να αποτελέσουν μια θετική δύναμη στην επίλυση της κρίσης. Οι ΗΠΑ τώρα θα εξαπολύσουν μια ξεχωριστή επιχείρηση κατά του Ισλαμικού Κράτους, η οποία στην πραγματικότητα θα είναι τιμής ένεκεν και ένα σενάριο αμοιβαίου κέρδους για τη Ρωσία».
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ



