«Στρεβλή» η απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου

Μέτρα αντίστοιχα με αυτά που προβλέπει το Μνημόνιο για την αγορά ηλεκτρισμού με στόχο τον περιορισμό του μονοπωλιακού ρόλου της ΔΕΗ

Μέτρα αντίστοιχα με αυτά που προβλέπει το Μνημόνιο για την αγορά ηλεκτρισμού με στόχο τον περιορισμό του μονοπωλιακού ρόλου της ΔΕΗ ζητούν οι επιχειρηματικοί φορείς και για την αγορά φυσικού αερίου προκειμένου να ολοκληρωθεί η απελευθέρωσή της.
Στο σύνολο των ενεργειακών μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνει το Μνημόνιο με βασικό σκοπό την κατάργηση των μονοπωλίων και το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας προεξάρχοντα ρόλο κατέχει η απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου προκειμένου να μπορέσει να δημιουργηθεί ο υγιής ανταγωνισμός που θα φέρει οφέλη τόσο σε επιχειρήσεις όσο και σε οικιακούς καταναλωτές.
Να υπάρξει, δηλαδή, σταδιακά πληθώρα προμηθευτών, πέραν του μονοπωλίου της ΔΕΠΑ και των ΕΠΑ, που θα επιτρέπει στους καταναλωτές να επιλέξουν και να αναζητήσουν εναλλακτικούς προμηθευτές.
Το τρίτο Μνημόνιο συγκεκριμένα προβλέπει άνοιγμα της λιανικής αγοράς φυσικού αερίου καθώς αίρεται σταδιακά το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης του δικτύου λιανικής πώλησης αερίου που διαθέτουν οι τρεις ΕΠΑ (Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας). Αυτό, με λίγα λόγια, σημαίνει ότι δυνητικά μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στο δίκτυο και άλλοι προμηθευτές, αν το θελήσουν, και να προσεγγίσουν δυνητικούς πελάτες προσφέροντάς τους ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.
Στα «χαρτιά» η αλλαγή αυτή όντως θα είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα, στην πράξη όμως η ελληνική αγορά φυσικού αερίου παραμένει μια βασικά μονοπωλιακή αγορά, παρά αυτές τις διαφοροποιήσεις στη δομή της, δεδομένου ότι διατηρούνται στρεβλώσεις. Χρειάζονται και περαιτέρω δραστικές αλλαγές οι οποίες θα απελευθερώσουν και το κομμάτι της προμήθειας και της χονδρικής. Για να υπάρξει πραγματικός ανταγωνισμός είναι ανάγκη να δημιουργηθεί στην αγορά και ο «χώρος» για να μπουν και νέοι προμηθευτές στη χονδρική. Η εγκαθίδρυση δημοπρασιών φυσικού αερίου από τη ΔΕΠΑ δεν δύναται να καλύψει την ανάγκη αυτή.
Οι ΕΠΑ, με ιδιοκτησιακό καθεστώς 51% ΔΕΠΑ, συνεχίζουν να προμηθεύονται από τη ΔΕΠΑ και μάλιστα με προνομιακές τιμές, καθώς τώρα μπορούν να συμμετέχουν και στις δημοπρασίες που προκηρύσσει η ΔΕΠΑ χρησιμοποιώντας το ευρύ χαρτοφυλάκιο πελατών που έχουν αποκτήσει. Αρα δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος που διατηρεί το μονοπώλιο της ΔΕΠΑ και φέρει μια επίφαση απελευθέρωσης.
Βήμα-βήμα


Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία απελευθέρωσης χρειάζεται να συμπεριληφθούν μέτρα αντίστοιχα με αυτά που προβλέπει το Μνημόνιο για την αγορά ηλεκτρισμού με στόχο τον περιορισμό του μονοπωλιακού ρόλου της ΔΕΗ. Δηλαδή να υπάρξει πρόβλεψη για επιβολή ανώτατου ποσοστού μεριδίου αγοράς σε όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά αερίου τόσο χονδρικής όσο και λιανικής μέχρι 50% με στόχο να αποφευχθεί δημιουργία δεσπόζουσας θέσης, όπως συμβαίνει τώρα με τη ΔΕΠΑ.
Ενα βήμα που μπορεί να γίνει προς την κατεύθυνση αυτή είναι να διευκολυνθεί η εισαγωγή φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) και από άλλους χρήστες πέραν της ΔΕΠΑ, έχοντας ως στόχο πάντα την αύξηση της ρευστότητας της αγοράς.
Για τον σκοπό αυτόν χρειάζεται να εφαρμοστούν κανόνες και διαδικασίες «συν-διαχείρισης» της χωρητικότητας των δεξαμενών υγροποιημένου αερίου στον σταθμό αεριοποίησης της Ρεβυθούσας ώστε να καταστεί υποχρεωτική η όποια εφικτή συναλλαγή (swap) μεταξύ των χρηστών.


Μελέτη ΙΟΒΕ
Ανυπέρβλητο εμπόδιο ο υψηλός ΕΦΚ

Το θέμα του κόστους του φυσικού αερίου είναι ακανθώδες στο σύνολό του για την αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η επιβάρυνση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο φυσικό αέριο για τη βιομηχανία, που σύμφωνα και με μελέτη που έχει γίνει από το ΙΟΒΕ δείχνει ότι «ο συντελεστής ΕΦΚ φυσικού αερίου για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι στην πραγματικότητα ο υψηλότερος στην Ευρώπη».
Οπως σχολιάζουν παράγοντες της αγοράς είναι ένα θέμα κρίσιμο για την επιβίωση της χώρας, η οποία περνά μέσα από τη στήριξη και των υγιών επιχειρήσεων που δίνουν χιλιάδες θέσεις εργασίας και συνεχίζουν να στηρίζουν την ελληνική οικονομία, παρά τις δυσκολίες. Τελευταία μελέτη του ΙΟΒΕ δείχνει πόσο ευεργετική θα ήταν για την οικονομία η μείωση του ΕΦΚ για την ελληνική βιομηχανία:
  • Θα μειώνονταν οι στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.
  • Θα έπεφτε σημαντικά η τιμή της ενέργειας και συνακόλουθα η τιμή των βιομηχανικών προϊόντων.
  • Θα γίνονταν ανταγωνιστικά τα ενεργειακά προϊόντα.
  • Θα ενισχυόταν η ανταγωνιστικότητα των βιομηχανικών επιχειρήσεων δημιουργώντας 12.500 νέες θέσεις εργασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας έρευνας, όλα τα παραπάνω θα είχαν άμεση συνεισφορά στο ΑΕΠ κατά 754 εκατ. ευρώ.
Η λύση είναι προφανής και άμεση. Το πρόβλημα όμως εντοπίζεται στο γεγονός ότι ούτε και στις προγραμματικές δηλώσεις του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Πάνου Σκουρλέτη υπήρξε έστω μία αναφορά για το πώς θα στηριχθεί η βιομηχανία, πέρα από τη γενικόλογη φράση για το «πόσο υψηλό είναι το κόστος ενέργειας».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk