Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Ο Αλαν Τέιλορ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, έχει διακριθεί για τη συμβολή του στη μικροϊστορία και την αφηγηματική ιστορία, με ερευνητική επικέντρωση στις δεκαετίες μετά την Αμερικανική Επανάσταση.
Το έργο του «Η πόλη του Γουίλιαμ Κούπερ: Ισχύς και Πειθώ στα σύνορα της πρώιμης Αμερικανικής Δημοκρατίας» (Βραβείο Πούλιτζερ 1996) έκανε πρωτοποριακή χρήση νομικών εγγράφων, επιστολών και ημερολογίων προκειμένου να αποκατασταθεί η ιστορία των αποικισμών μετά την Αμερικανική Επανάσταση μέσα από την προσωπική ιστορία του πατέρα του Κούπερ, Τζέιμς Φένιμορ Κούπερ, συγγραφέως του μυθιστορήματος «Ο Τελευταίος των Μοϊκανών».
Το έργο του «Ο Εσωτερικός Εχθρός: Δουλεία και Πόλεμος στη Βιρτζίνια 1772-1832» (Βραβείο Πούλιτζερ 2014) διαύγασε ζητήματα δουλείας, χειραφέτησης και αφροαμερικανικής ταυτότητας.
Θα ξεχωρίζατε από την έρευνά σας ιστορίες οι οποίες είναι ιδιαιτέρως αποκαλυπτικές για το τι έφερε η Αμερικανική Επανάσταση, αλλά και για το πώς ήταν οι σχέσεις των αμερικανών πολιτών με τους αυτόχθονες;
«Η Αμερικανική Επανάσταση είχε τρία σημαντικότατα πολιτικά και θεσμικά αποτελέσματα: ανεξαρτησία, δημοκρατία και ένωση των Πολιτειών. Εγκαθίσταται, δηλαδή, μια ανεξάρτητη δημοκρατική μορφή διακυβέρνησης, με αναγνώριση ότι η κυριαρχία δεν ανήκει σε κάποιον βασιλιά αλλά στον λαό, με ένωση Πολιτειών, όχι αποικιών. Από τη στιγμή αυτή ανακύπτει η δυνατότητα εξάπλωσης της ένωσης στα δυτικά, πέρα από τα Απαλάχια Ορη. Ηδη κατά την Επανάσταση αρχίζει αποικισμός στο Κεντάκι και το Τενεσί, που σήμανε όμως εισβολή σε χώρα Ινδιάνων και πυροδότηση συγκρούσεων με τους αυτόχθονες.
Ιδιαιτέρως χαρακτηριστική είναι η ιστορία της εξερευνητικής αποστολής από τους στρατιωτικούς αξιωματικούς Μεριγουέδερ Λιούις και Γουίλιαμ Κλαρκ την πρώτη δεκαετία του 19ου αιώνα, με εντολή του προέδρου Τόμας Τζέφερσον. Οι Λιούις και Κλαρκ αναπλέουν τον ποταμό Μιζούρι κατά μήκος των Μεγάλων Πεδιάδων, διασχίζουν τα Βραχώδη Ορη, φτάνουν στον Ειρηνικό Ωκεανό και επιστρέφουν. Γίνονται έτσι οι πρώτοι πολίτες των ΗΠΑ που διέσχισαν το σύνολο της ενδοχώρας.
Οι περισσότεροι Ινδιάνοι υπήρξαν εχθρικοί. Ομως βρίσκουν μια φιλική ομάδα αυτοχθόνων, τους Μαντάν, που τους καλωσορίζουν και τους φιλοξενούν τον πρώτο χειμώνα. Μεταξύ των Μαντάν συναντούν μια 16χρονη γυναίκα ονόματι Σακατζαγουία, η οποία ήταν όμηρος αυτοχθόνων που ζούσαν δίπλα στους Μαντάν, ενώ η ίδια προερχόταν από Ινδιάνους που ζούσαν δυτικότερα, στα Βραχώδη Ορη. Η Σακατζαγουία ενώνεται με την αποστολή και αποτελεί πλέον τον σημαντικότερο οδηγό και διερμηνέα της. Αμέσως οι αυτόχθονες που συναντούν στο εξής είναι φιλικότεροι, καθώς η παρουσία μιας αυτόχθονης γυναίκας μεταξύ τους στέλνει σήμα φιλικών διαθέσεων. Χάρη στην Ινδιάνα διασχίζουν τα Βραχώδη Ορη και βρίσκουν τον λαό Σοσόνι, στον οποίο ηγέτης της φυλής είναι ο αδελφός της Σακατζαγουία. Η ιστορία δείχνει ότι, εν μέσω πολλαπλών συγκρούσεων με τους αυτόχθονες, λόγω της αφοσίωσης των ΗΠΑ στο πρόγραμμα της επέκτασης στα δυτικά, υπήρχαν και ευκαιρίες για ειρηνικές ανταλλαγές και αμοιβαία κατανόηση».
Θα αναδεικνύατε ανάλογες ιστορίες που να είναι χαρακτηριστικές ως προς ζητήματα δουλείας και χειραφέτησης;
«Η Αμερικανική Επανάσταση εξασφάλισε πολιτική ανεξαρτησία, όχι όμως οικονομική. Εξακολουθεί να υπάρχει εξάρτηση από το διατλαντικό εμπόριο σε εποχή όπου οι ΗΠΑ διαθέτουν μικρό Ναυτικό σε αντίθεση με τον ισχυρότατο βρετανικό στόλο. Ενώ οι ΗΠΑ προσπαθούσαν να μείνουν ουδέτερες στον πόλεμο μεταξύ Βρετανών και Ναπολέοντα, δεν επετεύχθη συμβιβασμός, με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να εισβάλουν στον βρετανικό Καναδά.
Οι Βρετανοί επιτίθενται με το Ναυτικό τους στον κόλπο του Τσέσαπικ, όπου είναι η Βιρτζίνια και το Μέριλαντ. Τότε οι σκλάβοι δραπετεύουν από τους αμερικανούς αφέντες τους, μεταβαίνουν στα βρετανικά πολεμικά πλοία και προσφέρονται να καταταγούν στις βρετανικές ένοπλες δυνάμεις. Προσφέρουν μάλιστα αποφασιστικές υπηρεσίες στην επίθεση με την οποία καταλαμβάνεται η Ουάσιγκτον τον Αύγουστο του 1814, οπότε και πυρπολούνται ο Λευκός Οίκος και το Καπιτώλιο.
Εκτοτε ο όρος “εσωτερικός εχθρός” χρησιμοποιείται από τους ιδιοκτήτες σκλάβων στον αμερικανικό Νότο, προκειμένου να δηλωθεί η δυνατότητα οι δούλοι να εξεγερθούν και να διαφύγουν ή και να βοηθήσουν εξωτερικό εισβολέα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1812, όντως πολλές χιλιάδες σκλάβων δραπέτευσαν και συνέδραμαν τους Βρετανούς εναντίον των ΗΠΑ. Κέρδισαν έτσι την ελευθερία τους και μετά τον πόλεμο, εγκαταστάθηκαν ως ελεύθεροι σε βρετανικές αποικίες, είτε βόρεια στη Νέα Σκοτία, στον Καναδά, είτε στην Τρινιντάντ στην Καραϊβική».
Διακόσια πενήντα χρόνια μετά την Αμερικανική Επανάσταση, τι θεωρείτε ως το ενοποιό αμερικανικό αφήγημα και ποιες ως τις μεγαλύτερες προκλήσεις σήμερα;
«Στην αρχή της Αμερικανικής Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας υπάρχουν ορισμένες από τις διασημότερες φράσεις στην ιστορία της ανθρωπότητας για το ότι οι άνθρωποι έχουν δημιουργηθεί ίσοι, όντας προικισμένοι από τον δημιουργό με αναφαίρετα δικαιώματα. Η ιστορία των ΗΠΑ εκκινείται, λοιπόν, από τη θεμελιώδη διακήρυξη της ισότητας όλων των ανθρώπων ανεξαιρέτως. Εκτοτε οι ΗΠΑ αγωνίστηκαν να πραγματώσουν την πλήρη δυναμική της αφετηριακής επαγγελίας.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι ΗΠΑ πλησίασαν αποφασιστικά στην πραγμάτωση της εναρκτήριας υπόσχεσης. Λ.χ. στη δεκαετία του 1860 με την απελευθέρωση των σκλάβων και τη χορήγηση πολιτικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ψήφου. Ενίοτε τα σκιρτήματα επαναστατικής προόδου ακολουθήθηκαν από επώδυνες παλινδρομήσεις, όπως στις δεκαετίες του 1870 και του 1880 με την αφαίρεση των πολιτικών δικαιωμάτων των Αφροαμερικανών στις νότιες Πολιτείες, που έγινε ανεκτή και στις βόρειες.
Υπήρξε, επομένως, ένα εκκρεμές ανάμεσα στις στιγμές επιβεβαίωσης της ισότητας και σε αυτές της συρρίκνωσης των δικαιωμάτων. Ομως οι ΗΠΑ προχώρησαν στην επιβεβαίωση των δικαιωμάτων όλων των πολιτών, καλωσορίζοντας μάλιστα μετανάστες από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης κατ’ εξοχήν της Ελλάδας.
Η μετανάστευση δήλωνε ότι πολλοί άνθρωποι αναγνώρισαν πως οι ΗΠΑ είναι μια χώρα ισότητας ευκαιριών πολύ περισσότερο από τις χώρες προέλευσης. Χρειάζεται να θυμόμαστε αυτό το μήνυμα σήμερα, όταν η επίσημη πολιτική των ΗΠΑ είναι η αποθάρρυνση της μετανάστευσης ή και η απέλαση μεταναστών. Γνώμονάς μας δέον να είναι η διαχρονική συνέπεια με τους σκοπούς της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, και μάλιστα με την ισότητα. Συμπληρωματική διάσταση είναι η εμπλοκή των ΗΠΑ στο εξωτερικό, που εντάθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το σημαντικό είναι η συνεργασία με χώρες που μοιράζονται με τις ΗΠΑ τις ίδιες θεμελιώδεις αξίες, όπως η Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή υπάρχει κίνδυνος οι ΗΠΑ να δίνουν την εντύπωση ότι λειτουργούν με μονομέρεια στην εξωτερική πολιτική, τονίζοντας περισσότερο τη στρατιωτική δύναμη παρά τις κοινές αξίες. Χρειαζόμαστε, όμως, θεσμική σταθερότητα στην υπεράσπιση αξιών μαζί με τους συμμάχους μας. Αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ βρίσκονται σε σημείο καμπής και ο αμερικανικός λαός θα αποφασίσει αν προτιμά τη μονομέρεια ή τη συνεργασία με βάση αξίες».
