«Είμαι τόσο ευγνώμων για τον ήλιο» ψιθύρισε μια γυναίκα στη φίλη της καθώς περπατούσαν στην Αθηναϊκή Ριβιέρα κατά τη διάρκεια των διακοπών του Πάσχα. Τα κύματα της θάλασσας που έσκαγαν ρυθμικά στην ακτή και ο ήλιος των πρώτων ζεστών ημερών του χρόνου επάνω στο δέρμα συνέθεταν ένα σχεδόν κινηματογραφικό σκηνικό. «Μόλις βγει, νιώθω πως αποκτώ ξανά ελπίδα για τη ζωή» συνέχισε η ίδια γυναίκα χαμογελώντας. «Φυσικά», της απάντησε η φίλη της, «η ομορφιά είναι το αντίδοτο για όλα». Αυτή η φράση – «η ομορφιά ως αντίδοτο» – αντηχούσε στο μυαλό μου για μέρες, σαν ένας άγραφος κανόνας που χαρακτηρίζει την ελληνική κουλτούρα, μια φιλοσοφία βαθιά ριζωμένη στο φως του ήλιου, στη θαλασσινή αύρα και στην ανθεκτικότητα.
Hταν επίσης η ίδια ακριβώς συναισθηματική συχνότητα που συνάντησα λίγο αργότερα, κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης με τον Εντγκάρδο Οσόριο, ιδρυτή και δημιουργική δύναμη πίσω από τον παγκοσμίου φήμης οίκο πολυτελείας Aquazzura. Εχοντας ήδη κατακτήσει τον κόσμο του A-list dressing, ο σχεδιαστής στρέφεται τώρα σε ένα project με εντελώς διαφορετική στόχευση. Και ενώ η συζήτησή µας κινήθηκε γύρω από τη βαθιά συγκινητική συνεργασία του Aquazzura µε το Σωµατείο «ΕΛΠΙΔΑ» – Σύλλογος Φίλων Παιδιών µε καρκίνο, αυτό που προέκυψε ήταν ένας στοχασμός επάνω στην ίδια τη δύναμη της ομορφιάς και στο πώς η μόδα μπορεί να μετουσιώσει την επιρροή της σε κάτι που πραγματικά διαμορφώνει τον κόσμο – μια απτή, βαθιά ανθρώπινη πράξη φροντίδας.
Η συναισθηματική γλώσσα της Μεσογείου
Φυσικά, ο Εντγκάρδο Οσόριο δεν είναι ξένος προς το ελληνικό φως και την εκλεπτυσμένη απλότητα της χώρας. «Επισκέπτομαι την Ελλάδα κάθε καλοκαίρι εδώ και είκοσι χρόνια και, με τον καιρό, έχει γίνει ένας τόπος με τον οποίο νιώθω βαθιά συνδεδεμένος» μου είπε καθώς ξεκινούσε η συζήτησή μας. «Πάντα αγαπούσα αυτή τη χώρα. Υπάρχει κάτι στο φως, στη θάλασσα, στο λιτό ύφος και στην ήρεμη κομψότητα της νησιωτικής ζωής που με εμπνέει ασταμάτητα. Κάθε φορά που βρίσκομαι εδώ, νιώθω αναζωογονημένος, τόσο συναισθηματικά όσο και δημιουργικά».
Ο τρόπος με τον οποίο μιλούσε για την Ελλάδα έμοιαζε απροσδόκητα προσωπικός και σχεδόν φιλοσοφικός. «Αυτό που αγαπώ περισσότερο είναι η ισορροπία ανάμεσα στην ομορφιά και την ανεπιτήδευτη άνεση» συνέχισε. «Τίποτα δεν μοιάζει εξεζητημένο. Υπάρχει αισθησιασμός, ιστορία, φύση και φινέτσα, όμως όλα συνυπάρχουν με έναν απολύτως φυσικό τρόπο». Ακούγοντάς τον να περιγράφει τα ελληνικά νησιά, έγινε αμέσως προφανές γιατί παραμένει τόσο δεμένος μαζί τους έπειτα από δύο δεκαετίες. «Εχουν αυτή τη διαχρονική ατμόσφαιρα», συνέχισε, «που σου υπενθυμίζει πως η κομψότητα μπορεί να είναι απροσποίητη, βαθιά συναισθηματική και απόλυτα συνδεδεμένη με έναν τόπο. Εχω επίσης πολλούς έλληνες φίλους».
Το έργο του Σωματείου «ΕΛΠΙΔΑ»
Μία από τις φίλες στις οποίες αναφέρθηκε ο Οσόριο είναι, φυσικά, η Μαριάννα Λαιμού – η γυναίκα που θα έδινε μια μέρα την ευκαιρία στη μακροχρόνια σύνδεσή του με την Ελλάδα να εξελιχθεί σε κάτι εξαιρετικά ουσιαστικό. Μέσα από εκείνη ο σχεδιαστής ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή µε την «ΕΛΠΙΔΑ» και τη σπουδαία κληρονοµιά που άφησε πίσω της η γιαγιά της, η αείµνηστη Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη, µια λαµπρή προσωπικότητα διεθνούς κύρους µε τεράστιο κοινωνικό έργο, η οποία ίδρυσε το Σωµατείο πριν από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. «Η Μαριάννα μου μίλησε για την “ΕΛΠΙΔΑ” ενώ συζητούσαμε για το έργο που κάνουν η ίδια και η µητέρα της, Χριστιάννα Β. Βαρδινογιάννη, για τη στήριξη των παιδιών που νοσούν από καρκίνο και των οικογενειών τους» εξήγησε. «Η ιδέα μιας συνεργασίας με τόσο σημαντικό σκοπό και σε μια χώρα που αγαπώ τόσο πολύ ήρθε πολύ φυσικά».
Καθώς ο Οσόριο μιλούσε για την «ΕΛΠΙΔΑ», γινόταν αμέσως σαφές το γιατί συνδέθηκε τόσο βαθιά με το έργο του Σωματείου. «Αυτό που με συγκίνησε αμέσως ήταν πως δεν πρόκειται απλώς για έναν οργανισμό που προσφέρει στήριξη με έναν αφηρημένο τρόπο» σημείωσε. «Αλλάζει ζωές με την πιο άμεση, ανθρώπινη έννοια. Οταν βλέπεις το βάθος της φροντίδας, την αφοσίωση προς τα παιδιά και τη διαχρονική διαφορά που έχει κάνει η “ΕΛΠΙΔΑ” στην Ελλάδα, καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για κάτι πραγματικά ξεχωριστό».
Credits: Photo Studio Panoulis
Εξετάζοντας βαθύτερα το έργο του Σωματείου «ΕΛΠΙΔΑ», γίνεται εύκολα κατανοητό γιατί αυτή η πρωτοβουλία επηρέασε τον Οσόριο τόσο έντονα. Σύμφωνα με το Σωματείο, στην Ελλάδα διαγιγνώσκονται με καρκίνο περίπου 350 παιδιά και έφηβοι κάθε χρόνο και ένα συντριπτικό 85% εξ αυτών οδηγείται στην Ογκολογική Μονάδα Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – ΕΛΠΙΔΑ» για θεραπεία. Εκεί, κάθε παιδί – ακόμη και όσα είναι πλήρως ανασφάλιστα – νοσηλεύεται και λαμβάνει φροντίδα εντελώς δωρεάν, ενώ τρία στα τέσσερα παιδιά θεραπεύονται. Η συναισθηματική βαρύτητα αυτού του έργου άγγιξε βαθιά τον Οσόριο. «Είναι πραγματικά μεγάλη μου τιμή που με προσκάλεσαν να γίνω μέρος αυτής της δέσμευσης» παραδέχθηκε. «Πρόκειται για μια κληρονομιά χτισμένη όχι μόνο πάνω σε ένα όραμα, αλλά πάνω στην αφοσίωση, τη συνέπεια και την αγάπη δεκαετιών». Αυτό που φάνηκε να τον συγκινεί περισσότερο ήταν η αίσθηση συνέχειας που χαρακτηρίζει το έργο της «ΕΛΠΙΔΑΣ». «Η Χριστιάννα συνεχίζει μια κληρονομιά συμπόνιας με κομψότητα, ευφυΐα και πραγματική αφοσίωση» ανέφερε.
Credits: Photo Studio Panoulis
Η συλλογή Aquazzura x ELPIDA
Ο Οσόριο αποφάσισε τελικά να συνεισφέρει με τον τρόπο που ο ίδιος γνωρίζει καλύτερα, χρησιμοποιώντας τη δημιουργική του γλώσσα. Για έναν σχεδιαστή το σύμπαν του οποίου περιστρέφεται εδώ και χρόνια γύρω από την ομορφιά και τη συναισθηματική απόδραση, η συλλογή Aquazzura x ELPIDA, τα έσοδα της οποίας στηρίζουν το έργο του Σωματείου, έμελλε να γίνει μια γέφυρα ανάμεσα στην αισθητική και την ευθύνη – κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια συνηθισμένη συνεργασία μόδας. «Ο στόχος του οίκου Aquazzura ήταν ανέκαθεν να δημιουργεί ομορφιά που φέρνει χαρά, αυτοπεποίθηση και συναίσθημα στη ζωή των ανθρώπων» εξήγησε. «Η “ΕΛΠΙΔΑ” μάς έδωσε την ευκαιρία να συνδέσουμε τον κόσμο της ομορφιάς με κάτι βαθύτερο – τη συμπόνια και την αλληλεγγύη. Μου φάνηκε απολύτως φυσικό να γίνω μέρος αυτής της ιστορίας, γιατί όταν πιστεύεις στο να γιορτάζεις τη ζωή, οφείλεις επίσης να στηρίζεις τους ανθρώπους και τα ιδρύματα που την προστατεύουν στις πιο εύθραυστες στιγμές της».
Αναρωτήθηκα τι σήμαινε για αυτόν αυτή η συνεργασία σε σύγκριση με άλλες που έχουμε δει στο παρελθόν από τον οίκο Aquazzura. «Σημαίνει τα πάντα. Μια παραδοσιακή συνεργασία αφορά συνήθως τη δημιουργικότητα, την προβολή ή την εξερεύνηση ενός νέου κόσμου. Αυτό είναι κάτι το εντελώς διαφορετικό. Εδώ, συμβάλλεις σε κάτι που αγγίζει οικογένειες στην πιο ευάλωτη στιγμή της ζωής τους, και αυτό έχει βαθύ συναισθηματικό φορτίο».
Καθώς μιλούσε, δεν μπορούσα να σταματήσω να σκέφτομαι το όνομα του ίδιου του Συλλόγου και τη σημασία του στα ελληνικά. Αλήθεια, πώς χαρακτηρίζει την έννοια της ελπίδας ένας άνθρωπος που έχει χτίσει μια αυτοκρατορία γύρω από το συναίσθημα; «Ελπίδα είναι η ικανότητα να φαντάζεσαι το φως ακόμα και στις πιο σκοτεινές στιγμές» απάντησε. «Είναι μια δύναμη που βοηθά τους ανθρώπους να συνεχίζουν, να ξαναχτίζουν, να πιστεύουν και να αγαπούν. Στο πλαίσιο του Σωματείου “ΕΛΠΙΔΑ”, η ελπίδα είναι φυσικά η θεραπεία, η επιστημονική πρόοδος και το όνειρο ενός μέλλοντος για κάθε παιδί. Αλλά σε ένα ευρύτερο επίπεδο, είναι επίσης η αξιοπρέπεια, η τρυφερότητα και η αίσθηση ότι κανείς δεν είναι μόνος».
Ο Οσόριο περιβάλλεται συνεχώς από τους πιο ενδιαφέροντες ανθρώπους στο κόσμο, οπότε αναρωτήθηκα πού βρίσκει ο ίδιος την ελπίδα σήμερα. «Οι άνθρωποι μου δίνουν ελπίδα. Εκείνοι που αφιερώνουν τη ζωή τους στη φροντίδα των άλλων. Οι οικογένειες οι οποίες ανακαλύπτουν τη δύναμη που δεν ήξεραν ότι είχαν. Τη βρίσκω στους γιατρούς, στους νοσηλευτές, στους ερευνητές, στα ιδρύματα – σε όλους εκείνους που συνεχίζουν να πιστεύουν στην αξία κάθε ανθρώπινης ζωής. Βρίσκω επίσης ελπίδα στην ομορφιά, στη δημιουργικότητα, στη φύση, στη θάλασσα, στον ήλιο, σε όλα εκείνα τα πράγματα που μας υπενθυμίζουν πως η ζωή ανανεώνεται συνεχώς».
PHOTO BY DYLAN DON
Φυσικά, η συνεργασία δεν θα μπορούσε να βασιστεί μόνο στα συναισθήματα. Ο Aquazzura είναι, άλλωστε, ένας οίκος που έχει χτιστεί επάνω στη μεταμορφωτική δύναμη των πιο καλαίσθητων δημιουργιών. Βλέποντας τη συλλογή, η οποία αποτελείται από βενετσιάνικου τύπου slippers για άνδρες και γυναίκες, καθώς και ένα καλοκαιρινό pouch σχεδιασμένο για ανέμελες ημέρες κάτω από τον ήλιο, ρώτησα πώς ο Οσόριο κατάφερε να μεταφράσει όλα αυτά τα συναισθήματα σε αντικείμενα τα οποία εξακολουθούν να κουβαλούν την ξεχωριστή ελαφρότητα και τον «escapist» χαρακτήρα που διαμορφώνουν την ταυτότητα του οίκου. «Η συλλογή γεννήθηκε από μια πολύ απλή αλλά δυνατή ιδέα: να μεταφράσουμε το συναίσθημα της Μεσογείου σε κάτι φωτεινό, ανάλαφρο και γεμάτο ζεστασιά – εμπνευσμένο από τον ήλιο και τη θάλασσα» εξήγησε. «Δουλέψαμε με μια παλέτα εμπνευσμένη από τον ήλιο και τη θάλασσα, αλλά και με το Mini Palm μοτίβο μας. Οι φοίνικες παραπέμπουν αμέσως στη ζεστασιά, τον ήλιο, τα ταξίδια και την αισιοδοξία» συμπλήρωσε, αναλύοντας το μοτίβο που επαναλαμβάνεται σε ολόκληρη τη συλλογή. Η παλέτα του ναυτικού μπλε και του πράσινου χακί επιλέχθηκε επίσης για την ήρεμη και γειωμένη αίσθηση που αποπνέει.
Ακούγοντάς τον να περιγράφει τη δημιουργική διαδικασία, γινόταν όλο και πιο προφανές ότι η συλλογή επηρεάστηκε βαθιά από την αβίαστη κομψότητα που χαρακτηρίζει την Ελλάδα. «Η μεσογειακή ομορφιά μάς αγγίζει τόσο βαθιά γιατί συνδέεται με το συναίσθημα, τη μνήμη και την ατμόσφαιρα» εξήγησε ο Οσόριο. «Ο ήλιος, η θάλασσα, η καθαρότητα του φωτός – όλα αυτά σε κάνουν αμέσως να νιώθεις ήρεμος, ανοιχτός και αναζωογονημένος. Σε δύσκολες στιγμές, αυτή η μορφή ομορφιάς αποκτά ακόμη μεγαλύτερη δύναμη, γιατί μας υπενθυμίζει πως η ζωή περιέχει επίσης τρυφερότητα, ζεστασιά και αναγέννηση». Στον πυρήνα της, ωστόσο, η συλλογή σχεδιάστηκε για να μεταφέρει κάτι βαθύτερο από την ίδια την αισθητική. «Ήθελα τα κομμάτια να εκπέμπουν φως, να είναι κομψά και άνετα, ενώ παράλληλα διατηρούν ένα συναισθηματικό νόημα» μου είπε. Αναρωτήθηκα τι ελπίζει τελικά να νιώσουν οι άνθρωποι όταν φορούν τη συλλογή έξω στον κόσμο. Η απάντησή του αποτύπωσε ολόκληρη τη φιλοσοφία πίσω από τη συνεργασία με εκπληκτική σαφήνεια. «Ελπίζω να νιώθουν ότι φορούν κάτι με ουσία – κάτι χαρούμενο και κομψό, αλλά ταυτόχρονα συνδεδεμένο με μια ευρύτερη πράξη φροντίδας».
Η αυθεντική πολυτέλεια
Φυσικά, τίποτα δεν αποτυπώνει καλύτερα την πραγματική δύναμη μιας τέτοιας συνεργασίας από τις ζωές που τελικά αγγίζει. Με την επίσημη παρουσίαση της συλλογής να είναι προγραμματισμένη για τις αρχές Ιουνίου στο πλαίσιο ενός γεύματος στην Αθηναϊκή Ριβιέρα και µια προσωπική επίσκεψη του Οσόριο στην Ογκολογική Μονάδα Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – ΕΛΠΙΔΑ» να ακολουθεί, η συνεργασία µεταφέρεται πλέον από το sketchbook στην πραγµατικότητα της ίδιας της αποστολής του Σωµατείου. «Νιώθω μεγάλη τιμή που θα έχω την ευκαιρία να επισκεφτώ την Ογκολογική Μονάδα της “ΕΛΠΙΔΑΣ” στην Αθήνα, να ακούσω, να μάθω και να περάσω χρόνο με τα παιδιά και τις οικογένειές τους» ανέφερε ο Οσόριο, αναμένοντας τη στιγμή που, αναμφίβολα, θα αφαιρέσει τη λάμψη της υψηλής μόδας για να αποκαλύψει κάτι πιο ουσιαστικό. «Θα ήταν πολύ σημαντικό για εμένα αν μπορέσω να προσφέρω έστω και μια μικρή στιγμή ζεστασιάς ή χαράς μέσα από αυτή την επίσκεψη».
Photo by Daniele Cifalà / NurPhoto via AFP
Είναι μια στάση που συνοψίζει ιδανικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται πλέον και την ίδια τη βιομηχανία στη διαμόρφωση της οποίας συνέβαλε εδώ και δεκαετίες, υποδηλώνοντας ότι η πραγματική πολυτέλεια ορίζεται τελικά από την ψυχή. «Η ομορφιά βρισκόταν πάντα στο επίκεντρο της δουλειάς μου, αλλά αυτή η συνεργασία μού υπενθύμισε πως η ομορφιά δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε. Είναι και αυτό που προσφέρουμε, αυτό που κάνουμε δυνατό για τους άλλους» εξήγησε. «Σήμερα η πραγματική πολυτέλεια έχει την ευθύνη να συνδέεται πιο ουσιαστικά με την ανθρωπότητα. Να χρησιμοποιεί την πολιτιστική και συναισθηματική της επιρροή για να δημιουργεί μια κληρονομιά που δεν γεννά μόνο επιθυμία, αλλά μεταφράζεται επίσης σε γενναιοδωρία, αλληλεγγύη και φροντίδα».
REUTERS/Manami Yamada
Οταν η συζήτησή μας έφθασε στο τέλος της, βρέθηκα να συλλογίζομαι για μέρες όλα όσα είχαμε πει. Ισως τελικά η ομορφιά να είναι πράγματι το αντίδοτο για τα πάντα – όχι μόνο γιατί μας απομακρύνει από το σκοτάδι, αλλά επειδή, στα σωστά χέρια, μπορεί να μετατραπεί σε όχημα ανθρωπιάς, ανθεκτικότητας και ελπίδας.
