Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η εφηβεία είναι από τις πιο σημαντικές περιόδους στη ζωή του ανθρώπου. Ούτε παιδί ούτε ενήλικας. Μια περίοδος αλλαγών, ανακαλύψεων, αντιφάσεων και δυνατών συναισθημάτων. Σε μια προσπάθεια να διερευνηθεί κατά πόσο ο τόπος, η κοινωνία και η οικογένεια επηρεάζει τα συναισθήματα που διαμορφώνονται στην εφηβεία καταγράφηκαν, μέσα από μια ανώνυμη έρευνα, οι απόψεις της μαθητικής κοινότητας από τρία διαφορετικά σχολεία: του ελληνικού σχολείου στο Λουμπουμπάσι, του Λυκείου Βραχατίου και του ΕΠΑΛ Μύρινας.
Σε Λουμπουμπάσι, Λήμνο και Βραχάτι, οι ζωές των εφήβων κυλούν διαφορετικά. Παρόλα αυτά όμως υπάρχει κάτι κοινό, η αγωνία και η ανάγκη για αναζήτηση της ατομικής του ταυτότητας.
Λουμπουμπάσι: Ασφάλεια και ρουτίνα
Στο Λουμπουμπάσι των αντιθέσεων η εφηβεία βιώνεται αντίστοιχα. Από τη μία, η καθημερινότητα έχει απλότητα, ασφάλεια και έναν ρυθμό που βοηθά τα παιδιά να επικεντρωθούν στα μαθήματά τους. Από την άλλη, καθημερινή ρουτίνα επηρεάζει αρνητικά έναν/μια έφηβο/η. «Η ζωή στο Λουμπουμπάσι για έναν έφηβο δεν είναι εύκολη… Είμαι σε μια κλειστή κοινωνία όπου κάθε μέρα μοιάζει ίδια», λέει ένα αγόρι 14 ετών. Η ρουτίνα, η δυσκολία στις μετακινήσεις, η αίσθηση ότι «ο κόσμος έξω είναι μακριά», αποτελούν συχνές σκέψεις.
Πολλοί μαθητές περιγράφουν ότι το σχολείο είναι η «δεύτερη οικογένεια» τους: «Στο σχολείο αισθάνομαι ασφάλεια, αποδοχή και ζεστασιά.
Είναι ένας χώρος όπου μπορώ να είμαι ο εαυτός μου, χωρίς φόβο», γράφει μια μαθήτρια 16 ετών.
Παράλληλα, η πραγματικότητα της σύγχρονης ζωής, σε κάθε γωνιά του πλανήτη κάνει πολλούς εφήβους να βλέπουν τη ζωή με πιο ώριμο βλέμμα: «Στεναχωριέμαι κάθε φορά που ακούω για πολέμους, φτώχεια, δυστυχία σε πολλά μέρη του κόσμου», σημειώνει μια μαθήτρια 16 ετών.
Κι όμως, μέσα στις δυσκολίες, η φιλία και η καθημερινή επαφή δίνουν κουράγιο. «Έχουμε δεθεί τόσο πολύ που νιώθω σαν να είμαστε μια μεγάλη οικογένεια», λέει μια μαθήτρια 17 ετών.
Βραχάτι: Αναζήτηση ταυτότητας
Στο Βραχάτι η εφηβεία μοιάζει με «ανάμειξη συναισθημάτων», όπως γράφουν πολλά παιδιά. Από τη μια, υπάρχουν φίλοι, βόλτες και ανησυχία για το σχολείο. Από την άλλη, άγχος, ντροπή, ανασφάλεια και συνεχείς αλλαγές.
Ένα παιδί γράφει χαρακτηριστικά: «Η εφηβεία είναι μια περίοδος μετάβασης… με πολλά νεύρα αλλά και αδρεναλίνη. Ανησυχώ για τα μαθήματά μου και για την κοινωνική μου ζωή».
Άλλο παιδί εξομολογείται μια πιο βαθιά ανησυχία: «Τίποτα δεν είναι σίγουρο· κάθε μέρα έχει τις εκπλήξεις της… Καμιά φορά σκέφτομαι, αν τώρα δυσκολευόμαστε, πώς θα αντεπεξέλθουμε στην έξω ζωή;»
Η πίεση για τα σωστά και λάθος, για τις επιλογές, για το μέλλον, είναι έντονη: «Προσπαθώ να είμαι δίκαιος και σωστός, θέτοντας τις βάσεις για μια μελλοντική θετική εξέλιξη», γράφει ένας μαθητής.
Για πολλούς εφήβους του Βραχατίου η εφηβεία είναι μια εσωτερική μάχη: «Κάποιες φορές κάνω πράγματα για τα οποία ντρέπομαι ή μετανιώνω. Προσπαθώ όμως να μην αφήσω μια ανασφάλεια να με επηρεάσει».
Λήμνος: Εφηβεία με ηρεμία
Στη Λήμνο η εφηβεία έχει έναν πιο ήρεμο ρυθμό. Τα παιδιά περιγράφουν μια κοινωνία με ασφάλεια και ελευθερία, όπου «όλοι γνωρίζονται». «Είναι ωραίο να ζεις στη Λήμνο γιατί όλοι σχεδόν γνωριζόμαστε και έχουμε παρέα», λέει ένας μαθητής. Ωστόσο, αρκετά παιδιά επισημαίνουν ότι το νησί δεν έχει επιλογές: «Δεν έχει πολλά πράγματα να κάνουμε και είναι βαρετό», γράφει μια έφηβη. Άλλος μαθητής προσθέτει: «Υπάρχουν δραστηριότητες για την ηλικία μου, αλλά όταν μεγαλώσω δεν θα έχει κάτι ενδιαφέρον να κάνω».
Η μεγαλύτερη αγωνία, σχεδόν κοινή σε όλους, είναι το μέλλον: «Ο προβληματισμός μου είναι το τι θα κάνω στο μέλλον… τα όρια εδώ είναι στενά». Κι όμως, η Λήμνος μπορεί και να θεραπεύει. Ένα παιδί που μεγάλωσε σε μεγάλη πόλη γράφει: «Από τότε που ήρθα στη Λήμνο, όλα άλλαξαν σαν να είναι ανατροπή ματς. Η ψυχολογία μου ανέβηκε. Τώρα καταλαβαίνω γιατί κάποιοι δεν θέλουν να φύγουν από εδώ».
Έντονα συναισθήματα
Τι ενώνει έναν έφηβο στο Λουμπουμπάσι, έναν στο Βραχάτι και έναν στη Λήμνο; Περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε. Όλοι αναζητούν ελευθερία και επιλογές σε δραστηριότητες. Όλοι προσπαθούν να χτίσουν μια ταυτότητα μέσα από τις παρέες τους. Όλοι βιώνουν ανασφάλειες άγχος και έντονα συναισθήματα. Ένας μαθητής από το Βραχάτι καταφέρνει να το αποτυπώνει με έναν τρόπο μοναδικό αλλά αληθινό: «Ξέρω ότι αυτά που γράφω είναι μπερδεμένα… αλλά αυτό επικρατεί στο μυαλό του εφήβου».
Και ίσως – μέσα σε αυτή την πρόταση – βρίσκεται η πιο αληθινή περιγραφή της εφηβείας που γράφτηκε ποτέ.
