Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η ελληνική παρουσία στο Λουμπουμπάσι της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό έχει βαθιές ρίζες και μια ιστορία ενότητας και προσφοράς για την πατρίδα. Κεντρικό σημείο αναφοράς για όλους τους Έλληνες της πόλης είναι το Ελληνικό Σχολείο. Από τα θρανία του έχουν περάσει πολλές γενιές. Ανάμεσά τους και ο σημερινός πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας, Γιώργος Ψαρομμάτης, ο οποίος μιλά στο «Βήμα του Λουμπουμπάσι» για την ιστορία, το έργο, και το μέλλον της Κοινότητας, αλλά και για τη σημασία της παιδείας ως θεμέλιο της ελληνικότητας μακριά από την Ελλάδα.
Η ελληνική κοινότητά έχει μακρά ιστορία. Πότε και πώς ξεκίνησε η παρουσία των Ελλήνων στο Λουμπουμπάσι της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό;
«Η παρουσία των Ελλήνων, ειδικά στο Λουμπουμπάσι, στο νοτιοανατολικό μέρος του Κονγκό, ξεκίνησε περίπου στις αρχές του 1900. Τότε οι Έλληνες ήρθαν από διάφορα μέρη της Ελλάδας, για να βρουν δουλειά. Επειδή το Κονγκό εκείνη την εποχή μεγάλωνε, ανοίγονταν δρόμοι και κατασκευάζονταν σιδηροδρομικές γραμμές. Οι Έλληνες που αναζητούσαν εργασία ήρθαν προς το Λουμπουμπάσι και ξεκίνησαν να εργάζονται πιο πολύ στις σιδηροδρομικές γραμμές, ενώ πολλοί από αυτούς πήγαν και στο εσωτερικό της χώρας, όπου ασχολήθηκαν με το εμπόριο και με τα αγροτικά προϊόντα. Η ελληνική κοινότητα του Λουμπουμπάσι επίσημα ιδρύθηκε το 1923. Είναι μια κοινότητα με ιστορία εκατό χρόνων και πλέον. Πάντα δυνατή, πάντα ακμάζουσα, όλα αυτά τα χρόνια».
«Το Άλφα και το Ωμέγα αυτής της κοινότητας είναι το ελληνικό σχολείο του Λουμπουμπάσι»
Υπάρχουν ελληνικά σχολεία ή μαθήματα για τα παιδιά της κοινότητας;
«Το 1967 θεμελιώθηκε το κτίριο της Ελληνικής Κοινότητας, όπου στεγάστηκαν και λειτούργησαν από το 1968 τα ελληνικά σχολεία, νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο-λύκειο. Το 1981, με υπουργική απόφαση, αναγνωρίστηκαν ως ισότιμα της ημεδαπής και λειτουργούν σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία για τα δημόσια σχολεία της πατρίδας. Τα παιδιά μας διδάσκονται τα μαθήματα βάσει του ελληνικού προγράμματος του ελληνικού υπουργείου Παιδείας, στην ελληνική γλώσσα. Σήμερα λειτουργούν και οι δύο βαθμίδες εκπαίδευσης (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια) με πάνω από 50 μαθητές, ελληνικής και κονγκολέζικης καταγωγής. Η ίδρυση των σχολείων ήταν σταθμός για τη ζωή της παροικίας, γιατί οργάνωσε τη ζωή της, ενώ τόνωσε και ενίσχυσε την ελληνική παρουσία και την εθνική συνείδηση με πλούσιες δραστηριότητες».
Ως απόφοιτος του ελληνικού σχολείου του Λουμπουμπάσι, ποιες αναμνήσεις κρατάτε από τα μαθητικά σας χρόνια εκεί;
«Τις καλύτερες. Ένα υπέροχο σχολείο με πάρα πολλά παιδιά εκείνα τα χρόνια που φοιτούσα εγώ. Ενωμένοι όλοι μαζί, περνούσαμε πάρα πολύ όμορφα».
Το ελληνικό σχολείο αποτελεί κορμό της κοινότητας. Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του για τη συνοχή και τη συνέχεια της ελληνικής ταυτότητας στις νεότερες γενιές;
«Το άλφα και το ωμέγα αυτής της κοινότητας είναι το ελληνικό σχολείο του Λουμπουμπάσι. Χωρίς αυτό δεν υφίσταται ούτε η ελληνική κοινότητα ούτε η Ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία».
«Ο Έλληνας της Αφρικής και γενικώς ο Έλληνας του αποδήμου ελληνισμού όπου και αν βρίσκεται παράγει έργο. Αγαπάει το μέρος που βρίσκεται, αλλά αγαπάει και την Ελλάδα», σημειώνει ο Γιώργος Ψαρομμάτης.
Πόσο εύκολο είναι για τις νεότερες γενιές να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα και την ελληνική ταυτότητα;
«Όσο υπάρχει ελληνικό σχολείο ανοιχτό τόσο η ελληνική ταυτότητα όσο και η ελληνική γλώσσα θα παραμείνουν ζωντανές. Γι’ αυτό, κι εγώ ως πρόεδρος αλλά και το Συμβούλιο που εκπροσωπεί την ελληνική κοινότητα, κάνουμε τα πάντα, φέρνοντας εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα – και ευχαριστούμε πάρα πολύ το Υπουργείο Παιδείας γι’ αυτό – οι οποίοι διδάσκουν στα παιδιά μας τα ήθη και έθιμα της Ελλάδος, την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, ώστε η ταυτότητα της ελληνικής κοινότητας να συνεχίζει να υπάρχει για πάρα πάρα πολλά χρόνια».
Η ορθόδοξη πίστη έχει ισχυρή παρουσία στην αφρικανική ήπειρο. Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της Εκκλησίας για την ενότητα της κοινότητας;
«Η ορθοδοξία στην αφρικανική ήπειρο και ιδιαίτερα εδώ σε εμάς, στην επαρχία της Κατάνγκα, μέσω της Ελληνικής Ιεραποστολής, που στεγάζεται στο Κολουέζι μαζί με την ελληνική κοινότητα, είναι ένας δυνατός σύνδεσμος που βοηθάνε και αλληλοσυμπληρώνουν ο ένας τον άλλον. Χωρίς την κοινότητα η Ελληνική Ορθόδοξη Ιεραποστολή δεν θα είχε τη βοήθεια που της παρέχεται σήμερα, αλλά και χωρίς την Ελληνική Ιεραποστολή ο ελληνισμός που ζει στην επαρχία Κατάνγκα και στην πόλη Λουμπουμπάσι δεν θα είχε το ιεραποστολικό έργο που εκτελείται από την Ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία».
Κύριε Πρόεδρε, πώς θα περιγράφετε με λίγα λόγια τη σημερινή εικόνα του ελληνισμού στην Αφρική;
«Θα έλεγα ότι ο ελληνισμός ήδη έχει μειωθεί αρκετά και συνεχίζει να μειώνεται. Σε μερικά κράτη, όπως η Αιθιοπία και το Σουδάν οι λόγοι της μείωσης είναι τα πολιτικά προβλήματα. Επίσης, στην Αφρική έχουν μείνει οι παλιές γενιές, ενώ οι νέες γενιές που έχουν φύγει προς το εξωτερικό, δυστυχώς δεν επιστρέφουν. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος μείωσης του ελληνικού πληθυσμού γενικά σε όλη την Αφρική».
«Όσο υπάρχει ελληνικό σχολείο ανοιχτό τόσο η ελληνική ταυτότητα όσο και η ελληνική γλώσσα θα παραμείνουν ζωντανές».
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στην Ελλάδα σχετικά με τη ζωή και το έργο των Ελλήνων στην Αφρική;
«Το μήνυμα είναι συγκεκριμένο. Ο Έλληνας της Αφρικής και γενικώς ο Έλληνας του αποδήμου ελληνισμού όπου και αν βρίσκεται παράγει έργο. Αγαπάει το μέρος που βρίσκεται, αλλά αγαπάει και την Ελλάδα. Νοσταλγεί την Ελλάδα, αλλά νιώθει και τη χώρα όπου βρίσκεται στην αφρικανική ήπειρο σαν δικό του σπίτι και κάνει ό,τι μπορεί καλύτερο για να προοδεύσει και να μπορέσει να προσφέρει σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Αυτός είναι ο Έλληνας. Πάντα δημιουργικός και πάντα μπροστά».
Κλείνοντας, ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους μαθητές της ελληνικής ομογένειας που συμμετέχουν σε αυτή τη σχολική εφημερίδα;
«Καταρχάς θέλω να συγχαρώ την εφημερίδα “Το Βήμα”, γι` αυτήν την όμορφη πρωτοβουλία να δημιουργήσει σχολική εφημερίδα για τα σχολεία της ομογένειας. Συγχαίρω εσάς τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς σας για την προσπάθειά σας. Σας συμπαραστέκομαι και σας παρακαλώ να συνεχίσετε αυτό που ξεκινήσατε».
