Είναι Τετάρτη πρωί σε ένα λύκειο στη Βόρεια Ζηλανδία της Δανίας. Περίπου 90 χαμογελαστοί μαθητές κάθονται στην καφετέρια του σχολείου και κοιτάζουν την οθόνη όπου παρουσιάζεται το σημερινό πρόγραμμα. Τα πρόσωπά τους είναι γεμάτα προσδοκία καθώς περιμένουν τις οδηγίες. Οι μαθητές πρόκειται να λάβουν μέρος σε ένα παιχνίδι ρόλων που προσομοιώνει τις εργασίες του Συμβουλίου υπουργών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Κάθε ομάδα μαθητών αντιπροσωπεύει μια χώρα της ΕΕ και σε κάθε μαθητή ανατίθενται διαφορετικοί ρόλοι, όπως αρχηγός κράτους, υπουργός Οικονομικών και υπεύθυνος Τύπου. Στο πλαίσιο του παιχνιδιού, οι μαθητές θα συμμετάσχουν σε διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ, καθώς και για τη στρατηγική ασφάλειας και άμυνας. Αλλοι μαθητές έχουν ρόλους εκπροσώπων διαφόρων ΜΜΕ και ομάδων συμφερόντων ώστε να δημιουργηθεί μια ρεαλιστική εικόνα των πολλών συμμετεχόντων και της πολυπλοκότητας των διαπραγματεύσεων στην ΕΕ.
Το παιχνίδι ρόλων αποτελεί μέρος της συμμετοχικής εκπαίδευσης στη Δανία, όπου οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από πρώτο χέρι όσα μαθαίνουν στην τάξη. Αυτό τους δίνει τη δυνατότητα να αποκτήσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για αρκετά περίπλοκες διαδικασίες, όπως αυτές της ΕΕ, και να τις κατανοήσουν βαθύτερα.
Σύμφωνα με τον Μίκελ, έναν 15χρονο μαθητή, η εμπειρία αυτή του έδωσε την ευκαιρία να κατανοήσει βαθύτερα την ΕΕ. Οπως λέει: «Συνήθως δεν παρακολουθώ τι συμβαίνει στην ΕΕ, τώρα όμως νιώθω ότι κατανοώ καλύτερα πώς λειτουργεί και πώς επιλύουν τα προβλήματα». Ο Μίκελ δεν είναι ο μόνος που αισθάνεται έτσι. Ο συμμαθητής του, ο Νίκολας, προσθέτει: «Στο κανονικό μάθημα μπορεί να βαρεθείς αρκετά γρήγορα. Αυτός είναι ένας διασκεδαστικός τρόπος να μαθαίνεις και να εμβαθύνεις σε ένα θέμα».
Το παιχνίδι ρόλων της ΕΕ δεν είναι η μόνη μορφή συμμετοχικής μάθησης που εφαρμόζουμε. Στο πλαίσιο του σχολείου, έχουμε συμμετάσχει σε κάθε είδους εκδηλώσεις: μια διάλεξη ενός αναπληρωτή καθηγητή διεθνούς πολιτικής και ερευνητή της Αμυντικής Ακαδημίας της Δανίας, μια λαϊκή συνέλευση για την κλιματική αλλαγή με μουσική και εργαστήρια, ενώ έχουμε παρακολουθήσει και ντοκιμαντέρ στο σινεμά με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπου στη συνέχεια συζητήσαμε με ανθρώπους που είχαν βιώσει οι ίδιοι όσα πραγματεύονταν τα ντοκιμαντέρ.
Επιπλέον, το σχολείο μας φιλοξένησε μια εκδήλωση κατά τις τελευταίες περιφερειακές εκλογές της Δανίας. Υπήρχε ζωντανή μουσική με γνωστούς τραγουδιστές, οθόνη όπου προβάλλονταν τα στατιστικά των εκλογών και καντίνα που σέρβιρε πίτσα. Ηταν μια ευκαιρία να έρθουμε ως νέοι σε επαφή με ένα επίκαιρο θέμα. Ταυτόχρονα, η συμμετοχική εκπαίδευση δημιουργεί ενότητα στο σχολείο, με έναν τρόπο ελκυστικό για τους νέους.
Μία από τις συντάκτριες του παρόντος άρθρου, η 17χρονη Αννα, πιστεύει ότι αυτού του είδους η εκπαίδευση προσφέρει στους μαθητές τη δυνατότητα για βαθύτερη κατανόηση και τους παρακινεί να μάθουν για τον κόσμο γύρω τους. «Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να μάθουμε πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της ΕΕ και ότι δεν πρόκειται απλώς για έναν μακρινό γραφειοκρατικό μηχανισμό, αλλά για έναν ισχυρό πολιτικό φορέα που επηρεάζει πολλές πτυχές της καθημερινότητάς μας» εξηγεί. Πιστεύουμε ότι η συμμετοχική εκπαίδευση, όπως το παιχνίδι ρόλων της ΕΕ, συμβάλλει στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών και της ικανότητάς τους να κατανοούν τα πολιτικά ζητήματα. Ελπίζουμε ότι θα κεντρίσει επίσης το ενδιαφέρον τους για την πολιτική της ΕΕ και θα τους παρακινήσει να εμπλακούν σε ευρωπαϊκά ζητήματα.
Στο τέλος της εκδήλωσης, το χαμόγελο στα πρόσωπα των 90 μαθητών έχει αντικατασταθεί από εκφράσεις εξάντλησης αλλά και ικανοποίησης. Οι μαθητές επιστρέφουν στο σπίτι τους έχοντας κατανοήσει βαθύτερα τι είναι πραγματικά η ΕΕ και έχοντας συνειδητοποιήσει ότι κάποια στιγμή θα είναι η δική μας γενιά εκείνη που θα κάθεται στα έδρανα της ΕΕ, έχοντας την ευθύνη να γεφυρώσει τα χάσματα μεταξύ των διαφορετικών χωρών και να διαπραγματευτεί για το μέλλον.
Anders Elnif Christiansen, Anna Norgaard Jacobsen, Maise Brede Jensen, Ida Marie Jorgensen, Δανία, Λύκειο Κρούζες (Kruses Gymnasium), Φάρουμ
