Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η μετανάστευση χιλιάδων Ελλήνων και Κυπρίων στην Αυστραλία, ειδικά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν μια μεταφορά ανθρώπων και πολιτισμού, με το φαγητό να αναδεικνύεται σε κεντρικό πυλώνα αυτής της νέας ζωής. Από τις πρώτες οικογενειακές αναμνήσεις, όταν οι μετανάστες μάθαιναν την αξία της φιλοξενίας και της οικογένειας μέσα από το μαγείρεμα, μέχρι τη σύγχρονη γαστρονομική σκηνή της Μελβούρνης, η ελληνική κουζίνα λειτουργεί ως άγκυρα ταυτότητας και γέφυρα πολιτισμών.
Στο παρακάτω κείμενο συλλέξαμε ιστορίες με κεντρικό άξονα το φαγητό. Οι Έλληνες μετανάστες πρώτης γενιάς έφεραν μαζί τους μέσα στις βαλίτσες τους και τις συνταγές τους και πλέον η σκυτάλη έχει περάσει στης νεότερες γενιές που αναδεικνύουν την ελληνική γαστρονομία μέσα από ένα πιο σύγχρονο και δημιουργικό πρίσμα. Κοινός παρονομαστής, η σύνδεση με την πατρίδα.
Αγάπη σερβιρισμένη στο τραπέζι
«Η γιαγιά μου Ανδρούλα γεννήθηκε στην Περιστερώνα της Κύπρου και ήρθε στην Αυστραλία όταν ήταν δεκαοκτώ χρονών. Μεγάλωσε σε μια μεγάλη οικογένεια με έξι αδελφές, και από μικρή βοηθούσε τη μητέρα της να μαγειρεύει για όλους.
«Όταν η γιαγιά μου μαγειρεύει φαγητά που θυμίζουν την Κύπρο, νιώθει πιο κοντά στο σπίτι της και στα παιδικά της χρόνια».
Η κυπριακή της καταγωγή την έχει επηρεάσει βαθιά, διότι της έμαθε την αξία της οικογένειας, της φιλοξενίας και του να δείχνεις αγάπη μέσα από το φαγητό. Θυμάται πως στο χωριό όλοι μοιράζονταν ό,τι είχαν και το φαγητό έφερνε τους ανθρώπους κοντά. Της αρέσει πολύ η ελληνική και κυπριακή κουζίνα γιατί είναι απλή, αλλά γεμάτη γεύση και αναμνήσεις.
Όταν μαγειρεύει φαγητά που θυμίζουν την Κύπρο, νιώθει πιο κοντά στο σπίτι της και στα παιδικά της χρόνια. Παρατήρησε ότι στην Αυστραλία πολλά ελληνικά και κυπριακά προϊόντα έχουν γίνει δημοφιλή, όπως το χαλούμι που πλέον υπάρχει σε σχεδόν όλα τα εστιατόρια και σουπερμάρκετ.
Το χαρακτηριστικό της πιάτο είναι το κοτόπουλο με πατάτες, ένα απλό αλλά παραδοσιακό φαγητό, με μυρωδικά και μπαχαρικά τα οποία χρησιμοποιεί από μικρή, όπως ρίγανη, λεμόνι και ελαιόλαδο, που της θυμίζουν πάντα την Κύπρο».
Φιλότιμο, φιλοξενία και μυρωδιά από κάρβουνο
«Η ελληνική γαστρονομική σκηνή στη Μελβούρνη έχει αναπτυχθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια, με πάνω από 3.000 ελληνικά εστιατόρια να λειτουργούν σε όλη τη Βικτώρια. Πολλά από αυτά λειτουργούν στην Οκλι, μια περιοχή γνωστή και ως “μικρή Ελλάδα”.
Ένας από τους πιο επιτυχημένους σεφ και εστιάτορες είναι ο Θωμάς Δελιόπουλος, ο οποίος άνοιξε το δικό του εστιατόριο στη Μελβούρνη το 2011 μαζί με τη σύζυγό του Σύλβια. Με καταγωγή από την Αλεξάνδρεια Αργολίδας, ο σεφ έφερε μια πιο δημιουργική προσέγγιση στο ελληνικό σουβλάκι.
«Ο Θωμάς σε πολλά πιάτα του συνδυάζει τις ελληνικές γεύσεις με αυστραλιανά προϊόντα, δείχνοντας πώς δύο κουλτούρες μπορούν να ενωθούν μέσα από το φαγητό».
Ο Θωμάς φτιάχνει το σουβλάκι όπως στην πατρίδα του: χοιρινό ψημένο στα κάρβουνα, μαριναρισμένο με ρίγανη, ελαιόλαδο και ελληνικά μπαχαρικά, τυλιγμένο σε φρέσκια πίτα, ενώ σε πολλά πιάτα του συνδυάζει τις ελληνικές γεύσεις με αυστραλιανά προϊόντα, δείχνοντας πώς δύο κουλτούρες μπορούν να ενωθούν μέσα από το φαγητό.
Η φιλοσοφία του βασίζεται σε δύο αξίες: το φιλότιμο και τη φιλοξενία. Πιστεύει ότι το φαγητό δεν είναι μόνο γεύση, αλλά ένας τρόπος επικοινωνίας και σύνδεσης ανάμεσα στους ανθρώπους.
Η πατρίδα κρυμμένη σε κάθε μπουκιά
«Όταν ήρθα στην Αυστραλία από την Ελλάδα, ήμουν ακόμα παιδί. Στην αρχή ένιωθα χαμένος· όλα μου ήταν καινούρια: η γλώσσα, οι άνθρωποι και ο τρόπος ζωής. Προσπαθούσα να βρω ποιος ήμουν ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς κόσμους. Όμως υπήρχε κάτι που με έκανε να νιώθω στο σπίτι μου: το ελληνικό φαγητό.
«Παρόλο που έξω από το σπίτι προσπαθούσα να προσαρμοστώ, να μιλήσω αγγλικά χωρίς προφορά και να ταιριάξω με τα άλλα παιδιά, μέσα στην κουζίνα μπορούσα να είμαι απλώς ο εαυτός μου — ένα παιδί από την Ελλάδα σε μια ξένη χώρα».
Όταν η μητέρα μου μαγείρευε μουσακά ή γεμιστά, όλο το σπίτι μύριζε Ελλάδα. Οι μυρωδιές αυτές με ταξίδευαν πίσω στο χωριό, στις διακοπές. Μέσα από αυτές τις γεύσεις ένιωθα ότι κρατούσα κάτι από την πατρίδα μου. Παρόλο που έξω από το σπίτι προσπαθούσα να προσαρμοστώ, να μιλήσω αγγλικά χωρίς προφορά και να ταιριάξω με τα άλλα παιδιά, μέσα στην κουζίνα μπορούσα να είμαι απλώς ο εαυτός μου — ένα παιδί από την Ελλάδα σε μια ξένη χώρα.
Το ελληνικό φαγητό δεν ήταν απλώς φαγητό για μένα. Ήταν τρόπος να θυμάμαι ποιος είμαι και από πού έρχομαι. Με βοήθησε να νιώθω πιο σίγουρος μέσα σε μια ξένη κοινωνία, χωρίς ποτέ να χάσω την ελληνική μου ταυτότητα. Υπήρχαν στιγμές που ένιωθα χωρισμένος —Έλληνας στο σπίτι και Αυστραλός στο σχολείο— όμως το φαγητό ένωνε τα δύο κομμάτια της ζωής μου. Όταν έφερνα φίλους από το σχολείο στο σπίτι και δοκίμαζαν σπιτικό παστίτσιο ή σπανακόπιτα, ήταν σαν να τους έδειχνα ένα κομμάτι του εαυτού μου.
Τώρα που μεγάλωσα, καταλαβαίνω ακόμη περισσότερο πόσο σημαντικό είναι αυτό. Κάθε φορά που τρώω ή μαγειρεύω ένα ελληνικό φαγητό, νιώθω κοντά στην Ελλάδα. Η Ελλάδα ζει μέσα σε κάθε γεύση και σε κάθε μικρή στιγμή που μου θυμίζει τις ελληνικές μου ρίζες. Η ελληνική κουζίνα και η πλούσια γαστρονομία που έχει ριζώσει στην Αυστραλία με κάνουν κάθε φορά να νιώθω πιο κοντά στην Ελλάδα και στο σπίτι μου».
Ισχυρό σημείο σύνδεσης
Η ελληνική γαστρονομία και η κουζίνα έχουν σημαντική επιρροή στη σύγχρονη Αυστραλία, αποτελώντας ένα ισχυρό σημείο σύνδεσης με την ελληνική μας ταυτότητα. Η κουζίνα και οι ελληνικές γεύσεις έχουν γίνει δημοφιλείς και ενσωματώνονται στην καθημερινότητά μας, ενισχύοντας τη σχέση μας με πολιτισμό μας, δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα.
