Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Αυτό το Mουντιάλ έχει ξεπεράσει σε κλίμακα κάθε προηγούμενο τουρνουά. Ο μεγαλύτερος αριθμός συμμετεχουσών χωρών και αγώνων σημαίνει περισσότερο ενδιαφέρον για τη δράση — αλλά και περισσότερες ευκαιρίες για κέρδη.
Ενώ οι ποδοσφαιρικοί αστέρες του πλανήτη δημιουργούν ιστορικές στιγμές στο γήπεδο, εκτός γηπέδου δημιουργούνται δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, δεν κερδίζουν όλοι τα πολλά χρήματα, καθώς υπάρχουν νικητές και ηττημένοι από οικονομική άποψη, όπως υπογραμμίζει το BBC σε σχετική ανάλυσή του.
FIFA – νικητής
Το ποσό που κερδίζει η FIFA, η παγκόσμια ομοσπονδία ποδοσφαίρου, από το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι αστρονομικό. Σημείωσε ρεκόρ εσόδων ύψους 7,6 δισ. δολαρίων στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ το 2022 και αναμένεται να ξεπεράσει αυτό το ποσό στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό το 2026, ειδικά με τη διεύρυνση του τουρνουά σε 48 ομάδες.
Η Marion Laboure, ανώτερη στρατηγική αναλύτρια της Deutsche Bank Research, αναφέρει ότι η FIFA είναι «χωρίς αμφιβολία» ο κύριος νικητής, με τα έσοδά της κατά τη διάρκεια του τετραετούς κύκλου να πλησιάζουν τα 13 δισ. δολάρια.
Τα έσοδα της FIFA προέρχονται από την πώληση δικαιωμάτων τηλεοπτικής μετάδοσης, αδειών χρήσης και φιλοξενίας, από συμφωνίες χορηγίας και από την πώληση εισιτηρίων.
«Η FIFA εισήλθε επίσης στη δευτερογενή αγορά με την επίσημη πλατφόρμα μεταπώλησης εισιτηρίων της, εισπράττοντας προμήθεια 15% τόσο από τον αγοραστή όσο και από τον πωλητή», προσθέτει ο Laboure.
Πρέπει να αναμένουμε περισσότερα τέτοια φαινόμενα στα μελλοντικά τουρνουά, καθώς η FIFA εξετάζει το ενδεχόμενο να επεκτείνει το τουρνουά για άλλη μια φορά σε 64 ομάδες, κάτι που θα μπορούσε να συμπεριλάβει χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία — και τα επιπλέον δισεκατομμύρια τηλεθεατών που αυτό συνεπάγεται.
Οπαδοί – χαμένοι
Αν και οι οπαδοί μπορεί να πραγματοποίησαν τα όνειρα μιας ζωής, από οικονομική άποψη, αυτό το τουρνουά ήταν δύσκολο.
Τα τεράστια ποσά που δαπανήθηκαν μόνο για την αγορά των εισιτηρίων και η κριτική για τη στρατηγική δυναμικής τιμολόγησης της FIFA, η οποία αυξάνει τις τιμές όταν η ζήτηση είναι υψηλή, έχουν τεκμηριωθεί εκτενώς.
Ακόμη και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παραδέχτηκε ότι «δεν θα πλήρωνε» όταν ρωτήθηκε για την πιθανή τιμή εισιτηρίου των 1.000 δολαρίων για τον εναρκτήριο αγώνα της χώρας του εναντίον της Παραγουάης.
Τα εισιτήρια για τον τελικό στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ διατέθηκαν επίσημα στην τιμή των 32.970 δολαρίων, ενώ ορισμένα εισιτήρια από τη δευτερογενή αγορά έχουν καταχωρηθεί σε τιμές άνω των 2 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο πρόεδρος της FIFA, Ινφαντίνο, υπερασπίστηκε το κόστος των εισιτηρίων, υποστηρίζοντας ότι ήταν σύμφωνο με αυτό άλλων αθλητικών εκδηλώσεων στις ΗΠΑ.
Εκτός από τα εισιτήρια, οι οπαδοί έχουν επιβαρυνθεί και με τα έξοδα πτήσεων, διατροφής και διαμονής.
Ένα παράδειγμα που έκανε πρωτοσέλιδο ήταν η αύξηση των εισιτηρίων των τρένων της New Jersey Transit. Μια διαδρομή 30 λεπτών με το τρένο προς το MetLife Stadium αυξήθηκε στα 150 δολάρια για το τουρνουά, από τα συνήθη 12,90 δολάρια για εισιτήριο μετ’ επιστροφής. Η έντονη αντίδραση οδήγησε σε μείωση των τιμών, αλλά αυτές παρέμειναν υψηλότερες από το κανονικό.
Τηλεοπτικοί σταθμοί και χορηγοί – νικητές
Ενώ οι τηλεοπτικοί σταθμοί αναγκάστηκαν να ξοδέψουν τεράστια ποσά για τη μετάδοση του τουρνουά, τα νούμερα τηλεθέασης – και οι χορηγοί που επιθυμούν να προβάλουν τα εμπορικά σήματά τους – σημαίνουν ότι είναι επίσης πιθανό να αποκομίσουν τεράστια κέρδη από την πώληση διαφημιστικών χρόνων.
Η FIFA εισήγαγε διαλείμματα ενυδάτωσης για αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο – μια κίνηση που, σύμφωνα με τον Ινφαντίνο, ήταν «αμιγώς αθλητικό ζήτημα» χωρίς πρόσθετα έσοδα για τον οργανισμό.
Ωστόσο, τα 90 δευτερόλεπτα που έχουν στη διάθεσή τους οι παίκτες για να πιουν υγρά έχουν δημιουργήσει μια νέα εμπορική ευκαιρία για τους τηλεοπτικούς σταθμούς και τους χορηγούς που επιθυμούν να προβάλλουν το εμπορικό τους σήμα, ειδικά στις ΗΠΑ, όπου οι Αμερικανοί φίλαθλοι έχουν συνηθίσει εδώ και καιρό τα παιχνίδια να διεξάγονται ουσιαστικά γύρω από τα διαφημιστικά διαλείμματα.
Το Fox Sports, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες πλήρωσε 485 εκατομμύρια δολάρια για τα δικαιώματα μετάδοσης στις ΗΠΑ, παρουσίασε τα διαλείμματα ενυδάτωσης ως «χορηγούμενα από» ένα συγκεκριμένο brand.
Σύμφωνα με ειδικούς, ένας μέσος διαφημιστικός χρόνος 30 δευτερολέπτων στο Παγκόσμιο Κύπελλο από το Fox κοστίζει μεταξύ 200.000 και 300.000 δολαρίων. Έφτασε μάλιστα τα 750.000 δολάρια κατά τη διάρκεια των αγώνων των ΗΠΑ στα τελικά στάδια.
Αυτό σημαίνει ότι οι διαφημίσεις στα διαλείμματα ενυδάτωσης θα μπορούσαν να αποφέρουν 250 εκατομμύρια δολάρια μόνο στις ΗΠΑ, γεγονός που οδηγεί σε εικασίες ότι θα παραμείνουν μόνιμα.
«Τα διαλείμματα ενυδάτωσης αποτελούν καθαρό διαφημιστικό απόθεμα. Θα με εξέπληττε πάρα πολύ αν εξαφανιστούν. Η διευρυμένη μορφή θα παραμείνει, καθώς η κλίμακα αποτελεί πλέον το επιχειρηματικό μοντέλο της FIFA», δηλώνει ο Laboure της Deutsche Bank Research.
Οι οπαδοί στο Ηνωμένο Βασίλειο που παρακολουθούν τους αγώνες μέσω του BBC ή του ITV έχουν γλιτώσει από τις διαφημίσεις κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων ενυδάτωσης, καθώς το πρώτο δίκτυο δε χρησιμοποιεί καθόλου διαφημίσεις, ενώ το δεύτερο υπόκειται σε περιορισμούς από τις ρυθμιστικές αρχές σχετικά με τον αριθμό των διαφημίσεων που επιτρέπεται να προβάλλονται σε ένα διάστημα 60 λεπτών.
Οι επίσημοι χορηγοί του Παγκοσμίου Κυπέλλου καταβάλλουν αστρονομικά ποσά για να συνδέσουν τα εμπορικά σήματά τους με τη διοργάνωση, αλλά αναμφίβολα αποκομίζουν οικονομικό όφελος, με εταιρείες όπως η Adidas και η Coca-Cola να εμφανίζονται παντού.
Η γερμανική μάρκα αθλητικών ειδών βρίσκεται σε σκληρό ανταγωνισμό με την αιώνια αντίπαλό της, τη Nike, έχοντας ξοδέψει περίπου 50 εκατομμύρια λίρες για τη διαφήμισή της «backyard legends», στην οποία πρωταγωνιστούν οι Lamine Yamal, Jude Bellingham και Lionel Messi.
Ωστόσο, ορισμένες ανεπίσημες μάρκες έχουν επωφεληθεί από την προσπάθεια της FIFA να περιορίσει την προβολή τους στους οπαδούς, όπως για παράδειγμα το λογότυπο της Levi’s έξω από το στάδιο Levi’s στο Σαν Φρανσίσκο.
David Beckham – νικητής
Η κύρια διαφήμιση της Adidas παρουσιάζει επίσης μια έκδοση του Σερ Ντέιβιντ Μπέκαμ που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη – ο οποίος, για να είμαστε ειλικρινείς, ίσως να μην είχε χρόνο να παρευρεθεί προσωπικά στα γυρίσματα.
Ο πρώτος δισεκατομμυριούχος αθλητής του Ηνωμένου Βασιλείου έχει εμφανιστεί σε τόσες πολλές διαφημίσεις, από την Home Depot έως την Bank of America, που θα ήταν απολύτως δικαιολογημένο να ξεχάσετε ποια μάρκα εκπροσωπεί στην πραγματικότητα.
Παρά το γεγονός ότι κρέμασε τα παπούτσια του πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, ο Μπέκαμ συνεχίζει να είναι το πρόσωπο του αμερικανικού ποδοσφαίρου, με τον αμερικανικό σύλλογο του οποίου είναι συνιδιοκτήτης, την Ίντερ Μαϊάμι, να εκτιμάται ως η πιο πολύτιμη ομάδα της Major League Soccer, με αξία 1,45 δισ. δολάρια.
Μπορεί να μην κατάφερε να κερδίσει το Παγκόσμιο Κύπελλο μέσα στο γήπεδο, αλλά αναμφισβήτητα έχει κερδίσει το εμπορικό παιχνίδι εκτός γηπέδου.
Πόλεις-οικοδέσποινες – χαμένες
Οι 16 πόλεις-οικοδέσποινες στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό υποδέχτηκαν ένα κύμα φιλάθλων και τουριστών, δίνοντας ώθηση στον τομέα της φιλοξενίας, στα ξενοδοχεία και στις τοπικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, ενώ οι Σκωτσέζοι «άδειασαν» τη Βοστώνη και κέρδισαν την καρδιά της πόλης και των κατοίκων της, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστα.
Η FIFA εκτιμά ότι περίπου 41 δισ. δολάρια θα προστεθούν στην παγκόσμια οικονομία, εκ των οποίων τα 17 δισ. δολάρια θα ενισχύσουν μόνο την οικονομία των ΗΠΑ, με τη δημιουργία 185.000 θέσεων εργασίας, κυρίως στους τομείς της φιλοξενίας και της διαμονής.
Ωστόσο, ο Alexander Budzier, ερευνητής στον τομέα της διοικητικής πρακτικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης έργων Oxford Global Projects, υποστηρίζει ότι τα μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη από τη διοργάνωση μιας τόσο μεγάλης αθλητικής διοργάνωσης απλώς δεν υλοποιούνται.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πόλεις που φιλοξενούν το τουρνουά συνήθως καταγράφουν μεγάλη πτώση στον αριθμό των επισκεπτών, καθώς πολλοί προσπαθούν να αποφύγουν τη χάος που επικρατεί κατά τη διάρκεια του τουρνουά.
Και ενώ μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση στις προσλήψεις, υποστηρίζει ότι αυτή αφορά συνήθως μόνο θέσεις εργασίας με χαμηλότερες αποδοχές στον τομέα της φιλοξενίας. «Δημιουργεί θέσεις εργασίας, αλλά δεν δημιουργεί πλούτο», λέει.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι προσλήψεις σε παμπ, μπαρ και εστιατόρια των ΗΠΑ αυξήθηκαν εν όψει του τουρνουά τον Μάιο, αλλά η άνθηση αυτή ήταν βραχύβια.
Το μόνο «αξιόλογο» οικονομικό όφελος, υποστηρίζει ο Budzier, είναι τα έργα αναμόρφωσης που μπορούν να πραγματοποιηθούν, όπως η αναδιαμόρφωση και η κατασκευή κατοικιών στο Στράτφορντ του Λονδίνου μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012.
Ωστόσο, λόγω του ότι μεγάλο μέρος αυτού του Παγκοσμίου Κυπέλλου θα διεξαχθεί σε υπάρχοντα στάδια, ξενοδοχεία, προπονητικά συγκροτήματα και ταξιδιωτική υποδομή, «δεν θα υπάρξουν οικονομικά οφέλη από την ανάπτυξη».
Ξενοδοχεία – χαμένοι
Η αναμενόμενη ζήτηση για ξενοδοχειακά δωμάτια δεν υλοποιήθηκε, με τους φορείς του κλάδου να αναφέρουν χαμηλότερες κρατήσεις στις πόλεις-οικοδέσποινες φέτος σε σύγκριση με πέρυσι.
Η Ένωση Ξενοδοχείων της Βρετανικής Κολομβίας αναφέρει ότι, ενώ τα τελικά στοιχεία για τις κρατήσεις δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί, οι μήνες Ιούνιος και Ιούλιος «υστερούσαν σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα έτη», παρά το γεγονός ότι το Βανκούβερ φιλοξένησε επτά από τους αγώνες στον Καναδά.
Αναφέρει ότι τα τουρνουά «δεν δημιουργούν 40 συνεχόμενες ημέρες με πλήρη πληρότητα στα ξενοδοχεία», αλλά οδηγούν μάλλον σε υψηλή ζήτηση γύρω από συγκεκριμένες ημερομηνίες.
Για τους Αμερικανούς ξενοδόχους, η προ-αγωνιστική αναταραχή επίσης δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Η Laboure της Deutsche Bank Research αναφέρει ότι το ίδιο συνέβη στη Γαλλία το 1998, όταν η ζήτηση δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες.
«Μέχρι τον Απρίλιο, το 80% των ξενοδόχων στις ΗΠΑ δήλωσαν ότι οι κρατήσεις ήταν χαμηλότερες από τις αρχικές προβλέψεις τους — τα δύο τρίτα των ξενοδόχων της Νέας Υόρκης ανέφεραν κρατήσεις χαμηλότερες από το αναμενόμενο, ενώ στο Σιάτλ το ποσοστό αυτό έφτασε σχεδόν το 80%, με πολλούς να χαρακτηρίζουν το τουρνουά ως «μη-γεγονός»», προσθέτει.
Εταιρείες στοιχημάτων – νικήτριες
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 αναμένεται να αποτελέσει το μεγαλύτερο γεγονός στοιχημάτων όλων των εποχών, με εκτιμώμενο όγκο στοιχημάτων ύψους 50 δισ. δολαρίων – περίπου 500 εκατ. δολάρια ανά αγώνα, σύμφωνα με την εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Macquarie, η οποία έχει συμφέροντα στον κλάδο των τυχερών παιχνιδιών.
Η εταιρεία αναφέρει ότι αυτό οφείλεται κυρίως στην αύξηση του αριθμού των ομάδων, πράγμα που σημαίνει ότι θα διεξαχθούν περισσότεροι από 100 αγώνες, έναντι 64 το 2022.
Η Flutter Entertainment, στην οποία ανήκουν οι Paddy Power, Betfair και Sky Bet, προβλέπει ότι το ποσό των στοιχημάτων θα είναι διπλάσιο από αυτό του προηγούμενου τουρνουά, λόγω της ανάπτυξης στις ΗΠΑ αλλά και στη Βραζιλία.
Ο Τσαντ Μπέινον, αναλυτής της Macquarie, δήλωσε ότι τα στοιχήματα κατά τη διάρκεια του αγώνα έχουν αντικαταστήσει τα πιο παραδοσιακά στοιχήματα πριν από τον αγώνα. Κατηγόρησε τη FIFA ότι έκανε μαζικές κρατήσεις πάρα πολλών δωματίων για δική της χρήση και δημιούργησε ψευδή ζήτηση. Η FIFA δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει την κατηγορία.
«Τώρα το θέμα είναι να αντιδράς σε ό,τι βλέπεις στο γήπεδο, να προσαρμόζεις τις απόψεις σου. Ενώ παλαιότερα ήταν κάτι σαν “κάθισε, παρακολούθησε, περίμενε” — έπρεπε να τοποθετήσεις το στοίχημά σου πριν από τον αγώνα», λέει.
Τα αθλητικά στοιχήματα στις ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν έναν σχετικά νέο κλάδο. Μέχρι το 2018, τα αθλητικά στοιχήματα ήταν νόμιμα μόνο στη Νεβάδα, την έδρα του Λας Βέγκας, αλλά μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου άνοιξε τον δρόμο για τη νομιμοποίησή τους σε πολλές πολιτείες.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμα κάποιες πολιτείες όπου παραμένουν παράνομα, όπως η Καλιφόρνια και το Τέξας. Σε αυτές τις περιοχές έχει παρατηρηθεί μεγάλη συμμετοχή στις αγορές προβλέψεων – ένας ταχέως αναπτυσσόμενος κλάδος δισεκατομμυρίων δολαρίων, δημοφιλής στους νέους άνδρες. Οι αγορές αυτές δεν ταξινομούνται ως τυχερά παιχνίδια, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την τοποθέτηση στοιχημάτων σε αθλητικά γεγονότα ανεξάρτητα από την πολιτεία στην οποία βρίσκεται κάποιος.
