Νέες Εποχές

Το 2008 η κρίση των subprimes και λίγο αργότερα η κατάρρευση της Lehman Brothers αποτέλεσαν ένα θεμελιώδες σημείο καμπής στην παγκόσμια ιστορία. Ο πολύ σημαντικός ιστορικός των διεθνών σχέσεων Harold James το επισήμανε αμέσως, υπογραμμίζοντας πως ο κόσμος είχε μπει πλέον σε μία φάση απο-παγκοσμιοποίησης. Στη συνέχεια όλα τα οικονομικά μεγέθη επιβεβαίωναν το γεγονός αυτό, […]

Ενας μελετητής των ελληνοτουρκικών σχέσεων που θα θελήσει να εγκύψει σε αυτές και να τις προσεγγίσει διαχρονικά και κριτικά θα διαπιστώσει πολύ εύκολα ότι δεν αρκεί ούτε η πολιτική ούτε μόνο η νομική προσέγγιση. Επί πολλές δεκαετίες τώρα ‒ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οπότε οι σχέσεις αυτές πέρασαν από το εγκάρδιο διάλειμμα της δεκαετίας […]

Ενας περιφερειακός πόλεμος με χαρακτηριστικά παγκοσμίου πολέμου επαναπροσδιορίζει σήμερα την έννοια της ισχύος στον σύγχρονο κόσμο. Ο αμερικανός καθηγητής Τζόζεφ Νάι, ίσως ο σημαντικότερος μελετητής της έννοιας της ισχύος στη διεθνή πολιτική, έβαλε στην ακαδημαϊκή συζήτηση τις έννοιες της ήπιας και σκληρής ισχύος. Είναι άραγε αυτές χρήσιμα εργαλεία για να φτάσουμε σε έναν «έντιμο» συμβιβασμό […]

Το καλοκαίρι του 1990, ο Μόντιγκλ Στερνς, ένας από τους κορυφαίους αμερικανούς διπλωμάτες που έχουν περάσει από τη χώρα μας, επισκέφθηκε την Τουρκία, την Ελλάδα και την Κύπρο και είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Αφορμή του ταξιδιού ήταν οι κοσμογονικές αλλαγές που είχε επιφέρει το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και οι προκλήσεις […]

Η ελληνική μουσική ηχεί στα αφτιά μου, λέξεις από τόσα τραγούδια που έχουν γίνει το playlist της θητείας μου στην Ελλάδα αντηχούν στην καρδιά μου, ένα αίσθημα ότι ανήκω· ανήκω στο πνεύμα της Ελλάδας, της Ιστορίας, των ανθρώπων και του πολιτισμού της. Η ζωή ενός διπλωμάτη είναι σαν ταξίδι αποδημητικού πουλιού που πετά πάνω από […]

Μέχρι τώρα είχε επικρατήσει ο όρος «νομοσχέδιο-σκούπα» προκειμένου να χαρακτηριστεί μία εκτεταμένη νομοθετική παρέμβαση. Με το νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ μπορεί να γίνει λόγος για Γίγα-Νομοσχέδιο. Με τα 345 άρθρα του επιδιώκεται η εκ βάθρων μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των ΑΕΙ και ταυτόχρονα η κωδικοποίηση της διάσπαρτης και αχανούς νομοθεσίας που τα διέπει. Πρόκειται […]

Η ελληνική κοινωνία απαιτεί μετ’ επιτάσεως τα τελευταία χρόνια δημόσια πανεπιστήμια υψηλού επιπέδου και διεθνούς αναγνώρισης, για να μπορέσει να αναπτύξει στο έπακρο τις τεράστιες πνευματικές δυνάμεις των νέων της και να προλειάνει το έδαφος για περαιτέρω οικονομική και επιχειρηματική πρόοδο στο πλαίσιο της ραγδαίως εξελισσόμενης 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, κατά την οποία θα συντελεστεί οριστικά […]

Είναι θλιβερό ότι δεν έχομε πετύχει, ως κοινωνία, να διαχειριστούμε την Παιδεία ως «εθνικό θέμα ύψιστης σημασίας». Πρέπει να πούμε απερίφραστα ότι και στα Πανεπιστήμια, δυστυχώς, ζουν και βασιλεύουν θύλακες, που πόρρω απέχουν από την ακαδημαϊκή κανονικότητα. Θύλακες που εμποδίζουν το δημόσιο Πανεπιστήμιο να είναι φάρος και πυξίδα για τον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας, για την […]

Το 1981 το ΠαΣοΚ κέρδισε τις εκλογές και το 1983, με τον νόμο 1397, θεσμοθέτησε το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Η ίδρυση του ΕΣΥ αποτέλεσε την πιο σημαντική μεταρρύθμιση της μεταπολιτευτικής περιόδου, με το μεγαλύτερο κοινωνικό όφελος. Επρόκειτο για ιστορική μετάβαση από ένα μη σύστημα στον τομέα των υπηρεσιών υγείας, το οποίο κάλυπτε λίαν ανεπαρκώς τις […]

(Αν ο Ηράκλειτος είχε διαβάσει Μπέκετ) Η μόνη πραγματικότητα που ισχύει, κατοχυρώνεται στην ανάμνηση. Αποκλειστικά. Το παρόν υπάρχει όπως εξάλλου και το μέλλον μόνο όταν αμφότερα καταστούν παρελθόν. Η τέχνη, πάλι, είναι εκείνη η δύναμη που ακυρώνει τον χρόνο, που φτιάχνει τη μοναδική πραγματικότητα. Υπάρχει μία τέχνη πραϋντική κι ευχάριστη που υποδύεται πολύ πειστικά ότι, […]

Εμπρός βήμα ταχύ. Και μαζί με το φθινόπωρο έρχονται και οι εκλογές. Φυσικά κανείς δεν ξέρει τι επιφυλάσσουν οι επόμενοι μήνες μέχρι τον Σεπτέμβρη. Οικονομική κρίση, υγειονομική κρίση, πόλεμος στην Ουκρανία, πληθωρισμός και κλιματική κρίση μπορεί να αλλάξουν τα δεδομένα δραματικά. Ωστόσο, πιστεύω ότι ο κ. Μητσοτάκης θα επιλέξει να προκαλέσει πρόωρες εκλογές. Η κρίση […]

Κάθε μέρα γλιτώνουμε από ένα σωρό πράγματα. Τα πιο πολλά δεν τα μαθαίνουμε ποτέ, δεν τα αντιλαμβανόμαστε. Ενα αυτοκίνητο πέρασε είκοσι πόντους δίπλα μας γιατί ο οδηγός αποσπάστηκε στο κινητό του. Η στάση που κάναμε στο περίπτερο, μας έσωσε από ένα σοβαρό τροχαίο στην επόμενη διασταύρωση. Ο χωροχρόνος είναι ένα τρελό λούνα παρκ δίχως κανόνες […]

Σε λίγο το 2022 κορυφώνεται: την Τρίτη, στις 21 του μηνός, φθάνουμε στη μεγαλύτερη ημέρα του χρόνου. Το σκέφτεσαι και δεν το πιστεύεις πώς ξεκινήσαμε από το βαθύ χειμερινό, κρύο και απειλητικό σκοτάδι του Δεκέμβρη για να φθάσουμε στον ηλιόλουστο, ζεστό και πολλά υποσχόμενο Ιούνιο. Από Τετάρτη, όμως, αρχίζει πάλι η κάθοδος που οδηγεί στο […]

Τακτικές δολοφονίες μαθητών από ενόπλους που κι αυτοί είναι παιδιά. Ακούγεται δυστοπικό, αδιανόητο, φρικώδες. Κι όμως, συμβαίνει κάθε χρόνο ανελλιπώς στην πιο πλούσια χώρα του κόσμου, τις ΗΠΑ, όπως γράφει σε πρόσφατο άρθρο ο Hamilton Nolan στον «Guardian». Μια τελετουργία φρίκης που επαναλαμβάνεται με σχεδόν παρόμοιο τρόπο στις Πολιτείες που επιτρέπουν τη χρήση όπλων από […]

Oι περισσότερες αναλύσεις καταλήγουν στην πρόβλεψη πως η όποια εμπεδωμένη παγκοσμιοποίηση κλονίζεται και οδεύουμε προς έναν πολυπολικό κόσμο. Σαν μια μικρογραφία του Σύμπαντος που εναλλάσσει τη συστολή με τη διαστολή του, η εποχή των συγκλίσεων έφτασε στο όριό της και αρχίζουν να λειτουργούν οι φυγόκεντρες. Η χιλιοτραγουδισμένη παγκοσμιοποίηση που τόσο πολεμήθηκε και τόσο λατρεύτηκε δεν […]

Ηρθαν και μας βρήκαν βροχή, βροντές, αστραπές, κεραυνοί και βοριάς δυνατός μέσα στο Πάρκο. Δεν το περίμενα, μούσκεμα έγινα από πάνω ως κάτω, ημερολόγιό μου. Θα πάθω πλευρίτη – δεν ξέρω τι ακριβώς είναι αυτό, αλλά από παιδί το ακούω σαν κάτι θανατηφόρο που παθαίνει κανείς όταν γίνεται λούτσα. l Βαθιά μουσκεμένος εγώ, βαριά πληγωμένος ο […]

Τελικά, εκτός από τη Ρωσία, και η Τουρκία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι «ένας γρίφος σε ένα αίνιγμα τυλιγμένος σε ένα μυστήριο» κατά τη γνωστή έκφραση του Ουίνστον Τσόρτσιλ. Δύσκολο, με άλλα λόγια, να ερμηνεύσεις με απολύτως ορθολογικά κριτήρια τη συμπεριφορά της, τους σχεδιασμούς της, τις επιδιώξεις της. Την 13η Μαρτίου ο πρόεδρος Ερντογάν […]

Μεταρρύθμιση, υπερρύθμιση ή απορρύθμιση για το ελληνικό πανεπιστήμιο; Ας ξεκινήσουμε από τα αυτονόητα. Χρειάζεται μεταρρύθμιση το ελληνικό πανεπιστήμιο; Χρειάζεται συνεχή εκσυγχρονισμό και βελτίωση της εκπαίδευσης που παρέχει; Προφανώς και ναι. Σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται ραγδαία και ενώπιον καταιγιστικών εξελίξεων στην επιστήμη, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα οφείλουν όχι μόνο να ακολουθούν αλλά και να πρωτοπορούν. […]

Μια πτυχή του πλαισίου που διέπει την πανεπιστημιακή λειτουργία είναι σημαντικότερη ακόμη και από τον τρόπο διοίκησης του πανεπιστημίου. Πρόκειται για την καθοριστική διαδικασία αναπαραγωγής του ίδιου του πανεπιστημιακού θεσμού: την εκλογή και εξέλιξη των καθηγητών του. Παρ’ όλο που το μεγαλύτερο μέρος των διαδικασιών εκλογής στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι αξιοκρατικό και οδηγεί στην εκλογή […]

Η συχνότητα των νομοθετικών παρεμβάσεων που αφορούν τη λειτουργία των ΑΕΙ προβληματίζει. Σχεδόν δεν υπάρχει υπουργός Παιδείας που δεν εισηγήθηκε ευρύτατες αλλαγές στο δίκαιο που διέπει τη λειτουργία των ΑΕΙ, είτε για να διορθώσει αστοχίες του προκατόχου του είτε γιατί διολίσθησε στη ματαιοδοξία της «νέας σελίδας» για τα ΑΕΙ. Οι περισσότερες από αυτές τις αλλαγές […]