Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η Ποσειδωνία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της Μεσογείου -ένα ζωντανό υποθαλάσσιο δάσος που φιλοξενεί χιλιάδες θαλάσσιους οργανισμούς, προστατεύει τις ακτές από τη διάβρωση, βελτιώνει την ποιότητα των υδάτων και δεσμεύει σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Ωστόσο, τα λιβάδια Ποσειδωνίας απειλούνται ολοένα και περισσότερο από ανθρώπινες δραστηριότητες και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η συστηματική καταγραφή, παρακολούθηση και προστασία τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της υγείας των ελληνικών θαλασσών και της ευημερίας των παράκτιων κοινωνιών.
Το πρόγραμμα Vodafone Posidonia, που τα προηγούμενα χρόνια ανέδειξε τη σημασία της προστασίας των λιβαδιών Ποσειδωνίας στην Ελλάδα, συνεχίζει την πορεία του ως Posidonia Project, και νέο φορέα υλοποίησης το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης.
Οι στόχοι του Posidonia Project
Για πρώτη φορά η Ποσειδωνία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο «οικοσύστημα» προγραμμάτων που παρακολουθούν τη θάλασσα με παρουσία στο πεδίο 365 ημέρες, από την ακτή έως τον βαθύ πυθμένα, από τη ρύπανση έως τη βιοποικιλότητα και από τη δράση πεδίου έως την έρευνα και τη χάραξη πολιτικής.
Το Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης αντιμετωπίζει τη θάλασσα ως ένα ενιαίο σύστημα ζωής, ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας, όπου η γνώση, η έρευνα, η προστασία και η συμμετοχή των πολιτών αποτελούν αλληλένδετα κομμάτια της ίδιας στρατηγικής.
Στόχος του Posidonia Project είναι η χαρτογράφηση, η παρακολούθηση και η προστασία των υποθαλάσσιων λιβαδιών Posidonia oceanica, καθώς και η ανάδειξη της καθοριστικής σημασίας τους για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την προστασία των ακτών, την ποιότητα των υδάτων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Κομμάτι ενός ευρύτερου πλέγματος δράσεων του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, το Posidonia Project ενισχύει μια μακροχρόνια στρατηγική για την προστασία της ελληνικής θάλασσας, η οποία συνδυάζει την επιστημονική έρευνα, τη δράση πεδίου, την καινοτομία και την περιβαλλοντική εκπαίδευση.
Το πρόγραμμα έρχεται να συμπληρώσει πρωτοβουλίες όπως τα Typhoon Project, Cyclone Project και Saronicos Project, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα γνώσης και δράσης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Το Ίδρυμα διαθέτει μία από τις σημαντικότερες και πλέον συστηματικές βάσεις δεδομένων, αν όχι τη μεγαλύτερη στη Μεσόγειο, για τη θαλάσσια ρύπανση και την περιβαλλοντική κατάσταση των ελληνικών θαλασσών, αξιοποιώντας τα στοιχεία που συλλέγονται μέσα από προγράμματα όπως τα Typhoon, Cyclone, Saronicos και πλέον και το Posidonia Project.
Η θάλασσα στο επίκεντρο
«Η μεγαλύτερη πρόκληση στην προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα. Είναι να έχει διάρκεια. Το Posidonia Project απέδειξε τα προηγούμενα χρόνια την επιστημονική και κοινωνική του αξία. Για εμάς αποτελεί ιδιαίτερη τιμή, αλλά και μεγάλη ευθύνη, να αναλάβουμε τη συνέχισή του», αναφέρει η Εύη Λαζού-Λασκαρίδη, Πρόεδρος του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης και συμπληρώνει ότι στόχος να «δώσουμε στο πρόγραμμα ακόμη μεγαλύτερη εμβέλεια και ακόμη ισχυρότερο επιστημονικό αποτύπωμα».
Η Εύη Λαζού-Λασκαρίδη, Πρόεδρος του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης. Photo Credits: Διονύσης Κούτσης.
Κατά την ίδια, άλλωστε, τα σημαντικά περιβαλλοντικά έργα δεν ανήκουν σε έναν οργανισμό, αλλά στην κοινωνία και «όταν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, οφείλουν να συνεχίζονται, να εξελίσσονται και να περνούν σε χέρια που μπορούν να τα οδηγήσουν στο επόμενο στάδιο της διαδρομής τους».
Βασικός επιστημονικός εταίρος του προγράμματος παραμένει το Oceanus Lab του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Γιώργου Παπαθεοδώρου.
«Η συνέχιση του ερευνητικού προγράμματος για την προστασία των λιβαδιών της Ποσειδωνίας, σε συνδυασμό με την ιδιαίτερα ισχυρή εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, συνιστά μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη.
Ανταποκρίνεται σε μια πάγια απαίτηση της έρευνας για το θαλάσσιο περιβάλλον της χώρας, η οποία δεν είναι άλλη από τη διαχρονική, συνεπή και συστηματική ερευνητική προσπάθεια, πέρα από αποσπασματικές δράσεις και ευκαιριακές προσεγγίσεις», σημειώνει ο κ. Παπαθεοδώρου.
Όπως επισημαίνει, μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του Προγράμματος Vodafone Posidonia του Ιδρύματος Vodafone με τη χρήση τεχνολογιών αιχμής και καινοτόμων μεθοδολογιών, έχουν χαρτογραφηθεί 830 τ.χλμ. θαλάσσιου πυθμένα στις Κυκλάδες και στον Αργοσαρωνικό κόλπο, ενώ έχει πραγματοποιηθεί λεπτομερής αποτύπωση περίπου 250 τ.χλμ. λιβαδιών Ποσειδωνίας, έκταση που αντιστοιχεί σε περίπου 10% της συνολικής έκτασής τους σε εθνική κλίμακα.
Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί, χαρτογραφηθεί και αξιολογηθεί οι κυριότερες ανθρωπογενείς πιέσεις που δέχονται τα λιβάδια, θέτοντας τις βάσεις για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών προστασίας και διαχείρισης.
«Η συνέχιση και η επέκταση της προσπάθειας αυτής θα συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης επιστημονικής βάσης για τη μακροπρόθεσμη προστασία και βιώσιμη διαχείριση αυτών των πολύτιμων θαλάσσιων οικοσυστημάτων», τονίζει.
Αυτό που ξεκίνησε πριν από χρόνια ως μια προσπάθεια αντιμετώπισης της θαλάσσιας ρύπανσης έχει εξελιχθεί σε ένα ολοκληρωμένο πεδίο έρευνας που επιχειρεί να κατανοήσει συνολικά την ελληνική θάλασσα.
Οι αποστολές και τα ερευνητικά προγράμματα του Ιδρύματος δεν αποκαλύπτουν μόνο τα ίχνη της ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά και έναν εντυπωσιακό φυσικό και πολιτιστικό πλούτο: λιβάδια Ποσειδωνίας, κοραλλιογενείς σχηματισμούς, υποθαλάσσια οικοσυστήματα υψηλής βιοποικιλότητας, αρχαία ναυάγια και άγνωστες μέχρι σήμερα πτυχές των ελληνικών θαλασσών.
Η Ποσειδωνία ως φυσική συνέχεια του Saronicos Project
Η ανάληψη του Posidonia Project έρχεται σε μια περίοδο όπου το Ίδρυμα έχει ήδη δεσμευθεί στην «υιοθέτηση» του Σαρωνικού Κόλπου μέσω του πενταετούς Saronicos Project, ενός προγράμματος προϋπολογισμού 1,5 εκατ. ευρώ που φιλοδοξεί να προσφέρει την πρώτη ολοκληρωμένη επιστημονική ακτινογράφηση του κόλπου.
Στους βασικούς του άξονες περιλαμβάνεται ήδη η αποτύπωση των λειμώνων Ποσειδωνίας ως ενδιαιτημάτων προτεραιότητας, μαζί με τη μελέτη της χημικής ρύπανσης, της βιοποικιλότητας, των υποθαλάσσιων πολιτιστικών χώρων και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Η Ποσειδωνία δεν αποτελεί μια μεμονωμένη περιβαλλοντική δράση. Είναι ο πιο πρόσφατος κρίκος σε μια αλυσίδα πρωτοβουλιών που αντιμετωπίζουν τη θάλασσα ως ένα ενιαίο σύστημα ζωής, γνώσης, πολιτισμού και ανάπτυξης.
Μια πρωτοβουλία που διαμορφώνεται σταδιακά μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη θάλασσα και αντανακλά την ολοένα βαθύτερη εστίαση του Ιδρύματος στη θάλασσα ως το κεντρικό πεδίο δράσης του.
