Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η Άντζελα και ο Βίκτορ Μαρτίνο μεγάλωσαν τις δύο κόρες τους πριν από δεκαετίες σε ένα ισόγειο σπίτι (ranch house) με εμβαδόν μικρότερο των 185 τετραγωνικών μέτρων. Τώρα που τα παιδιά έχουν φύγει από το σπίτι, το ζευγάρι αγόρασε τη διπλανή κατοικία, εμβαδού 465 τετραγωνικών μέτρων.
Ύστερα από μια ανακαίνιση που διήρκεσε έναν χρόνο, το σπίτι τους στο Ντενέρ της Καλιφόρνια διαθέτει πλέον μια τεράστια κουζίνα, με αρκετό χώρο ακόμη και για τον επαγγελματικό κόφτη αλλαντικών που χρησιμοποιεί ο Βίκτορ για να κόβει ένα ολόκληρο μπούτι προσούτο στις οικογενειακές συγκεντρώσεις. Υπάρχει επίσης ένα δωμάτιο παιχνιδιού με γυαλισμένο τσιμεντένιο δάπεδο, σχεδιασμένο ώστε να αντέχει στις φθορές που προκαλούν τα επτά εγγόνια τους. Η μπανιέρα στο κυρίως μπάνιο διαθέτει ειδικά βοηθητικά χαρακτηριστικά που θα τους διευκολύνουν να μπαίνουν και να βγαίνουν από αυτήν όσο μεγαλώνουν.
«Θα πάμε σε μικρότερο χώρο όταν με φυτέψουν έξι πόδια κάτω από τη γη», λέει ο 64χρονος Βίκτορ.
Οι οικονομικά εύποροι baby boomers επιλέγουν ολοένα και συχνότερα να μετακομίσουν σε μεγαλύτερα σπίτια καθώς μεγαλώνουν, είτε αγοράζοντας μεγαλύτερες κατοικίες είτε χρηματοδοτώντας επεκτάσεις στις υπάρχουσες. Κατασκευάζουν ξενώνες για τα μέλη της οικογένειάς τους και πολυτελείς κουζίνες για να φιλοξενούν συγγενείς και φίλους, ενώ παράλληλα ενσωματώνουν χαρακτηριστικά που διευκολύνουν τη διαβίωση σε μεγαλύτερη ηλικία, όπως υψηλής ποιότητας χειρολαβές στήριξης και κύρια υπνοδωμάτια στο ισόγειο.
Με αυτόν τον τρόπο ανατρέπουν τα μέχρι σήμερα δεδομένα γύρω από τη συνταξιοδότηση και τη γήρανση, σύμφωνα με τα οποία οι άνθρωποι αναμενόταν να μετακομίσουν σε μικρότερα σπίτια για να περιορίσουν τα έξοδά τους.
Οι boomers κυριαρχούν στην αγορά κατοικιών
Οι baby boomers αποτελούν σήμερα το μεγαλύτερο ποσοστό αγοραστών κατοικιών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια αγορά ακινήτων που είναι απρόσιτη για πολλούς νεότερους αγοραστές, αλλά απολύτως προσιτή για μια μεγαλύτερη γενιά που ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου της χώρας. Αν και όσοι επιλέγουν να μετακομίσουν σε μικρότερες κατοικίες εξακολουθούν να αποτελούν ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό μεταξύ των μεγαλύτερων σε ηλικία αγοραστών, όσοι επιλέγουν μεγαλύτερα σπίτια αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς. Σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Μεσιτών (National Association of Realtors), περίπου το 7% των αγοραστών ηλικίας 61 έως 70 ετών δήλωσαν ότι ο βασικός λόγος επιλογής του νέου τους σπιτιού ήταν η ανάγκη για περισσότερο χώρο, έναντι μόλις 4% το 2016.
Το φαινόμενο είναι ακόμη πιο συχνό μεταξύ των εύπορων πολιτών. Ο σημαντικός πλούτος αυτής της γενιάς καθιστά εφικτή την αγορά μεγαλύτερων κατοικιών. Οι baby boomers και οι ακόμη μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες κατέχουν συνολικό πλούτο περίπου 110 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, πολύ περισσότερο από τους νεότερους Αμερικανούς. Πολλοί είχαν αγοράσει σπίτια και μετοχές πριν από δεκαετίες και επωφελήθηκαν από τη μεγάλη άνοδο της αξίας αυτών των περιουσιακών στοιχείων.
Μόνο φέτος, οκτώ πελάτες της οικονομικής συμβούλου της Merrill Lynch, Έιπριλ Τάρντιφ, συνταξιοδοτήθηκαν. Και οι οκτώ μετακόμισαν σε μεγαλύτερα σπίτια. Τα τελευταία πέντε χρόνια, μόλις ένας πελάτης της επέλεξε μικρότερη κατοικία.
«Το παραδοσιακό μοντέλο της συνταξιοδότησης, δηλαδή να πουλήσεις το σπίτι σου και να αγοράσεις ένα μικρότερο, απλώς δεν εφαρμόζεται πλέον», λέει η Τάρντιφ.
Οι baby boomers κατέχουν ήδη μεγάλο μέρος των μεγάλων κατοικιών της χώρας. Σύμφωνα με τη Redfin, τα ζευγάρια αυτής της γενιάς των οποίων τα παιδιά έχουν πλέον φύγει από το σπίτι κατείχαν το 2024 το 28% των αμερικανικών κατοικιών με τρία ή περισσότερα υπνοδωμάτια, έναντι μόλις 16% των millennials που έχουν παιδιά.
Η αυξανόμενη ζήτηση για ακόμη μεγαλύτερα ακίνητα αποτελεί έναν ακόμη τρόπο με τον οποίο οι baby boomers κυριαρχούν στην αγορά κατοικίας. Αντιπροσωπεύουν περίπου το 42% των αγοραστών κατοικιών, το υψηλότερο ποσοστό από οποιαδήποτε γενιά, σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Μεσιτών. Συχνά αγοράζουν με μετρητά, γεγονός που τους δίνει σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των νεότερων αγοραστών που χρειάζονται στεγαστικό δάνειο.
Αλλαγή νοοτροπίας σε σχέση με την προηγούμενη γενιά
Οι baby boomers αντιμετωπίζουν το γήρας διαφορετικά από τους γονείς τους. Ελπίζουν ότι θα παραμείνουν δραστήριοι μέχρι και τα 90 τους και δε διστάζουν να ξοδέψουν χρήματα για να φιλοξενούν συγγενείς και φίλους. Παράλληλα, δεν έχουν ενδοιασμούς να προσφέρουν στα παιδιά τους ακόμη και ένα ή περισσότερα επιπλέον υπνοδωμάτια όταν τα επισκέπτονται.
Η Γουέντι Γκλέιστερ, διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων που εργάστηκε στο σπίτι των Μαρτίνο, παρατήρησε ότι οι πελάτες της, των οποίων τα παιδιά είχαν ήδη φύγει από το σπίτι, άρχισαν να αναζητούν μεγαλύτερες κατοικίες μετά την πανδημία της Covid-19. Τα lockdown τους έκαναν να εκτιμήσουν περισσότερο τον χρόνο με τα αγαπημένα τους πρόσωπα, ενώ η εξάπλωση της τηλεργασίας επέτρεψε στα ενήλικα παιδιά τους να κάθονται περισσότερο καιρό όταν τους επισκέπτονται. Επιπλέον, η παρατεταμένη άνοδος των χρηματιστηρίων και η μεγάλη αύξηση των τιμών των κατοικιών συνέβαλαν επίσης σε αυτή την τάση.
Πλέον, πολλά ζευγάρια βλέπουν την κατοικία της τρίτης ηλικίας ως το σπίτι των ονείρων τους. «Είναι ένας τρόπος να χαρούν τη ζωή τους, τα επιτεύγματά τους και το γεγονός ότι μπορούν πλέον να επενδύσουν στον εαυτό τους», λέει η Γκλέιστερ. «Αν δεν είναι η σωστή επιλογή και καταλήξεις να μετακομίσεις σε μικρότερο σπίτι, μοιάζει σχεδόν με καταδίκη». Όπως αναφέρει, ένας πελάτης που μετακόμισε σε μικρότερη κατοικία δυσκολεύτηκε να χωρέσει τη συλλογή έργων τέχνης του.
Τα μεγαλύτερα σπίτια σχεδιάζονται συνήθως με γνώμονα την οικογένεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες φιλοξενούν ενήλικα παιδιά που εξακολουθούν να ζουν μαζί τους ή δημιουργούν χώρο για τους δικούς του ηλικιωμένους πλέον γονείς. Συχνά κατασκευάζουν καλαίσθητους ξενώνες ώστε οι συγγενείς τους να μπορούν να τους επισκέπτονται με άνεση.
Οι Μαρτίνο, που διατηρούν αγρόκτημα και επιχείρηση παραγωγής αποξηραμένων φρούτων, κάνουν κάθε χρόνο στο σπίτι τους το δείπνο της Ημέρας των Ευχαριστιών, τα Χριστούγεννα και τα πάρτι γενεθλίων για τις δύο ενήλικες κόρες τους και τα εγγόνια τους, που ζουν όλα σε κοντινή απόσταση. Τα εγγόνια, ηλικίας από 1 έως 14 ετών, μένουν συχνά στο σπίτι τους όταν οι γονείς τους λείπουν. Το ζευγάρι φιλοξενεί επίσης τακτικά συνεργάτες τους από τις επιχειρήσεις τους.
«Ο Βίκτορ κι εγώ αγαπάμε τη ζωή», λέει η 63χρονη Άντζελα. Ωστόσο, παραδέχεται ότι κάποιες φορές «κοιτάζω γύρω μου και σκέφτομαι: «Θεέ μου, για πόσο ακόμη θα μπορούμε να τα καταφέρνουμε όλα αυτά;»».
Άλλοι γονείς, των οποίων τα παιδιά έχουν πλέον φύγει από το σπίτι, εκμεταλλεύονται την ευκαιρία για να αγοράσουν μεγαλύτερες κατοικίες κοντά στα παιδιά και τα εγγόνια τους ή να μετακομίσουν στον τόπο των ονείρων τους, ελπίζοντας ότι έτσι θα προσελκύουν συχνότερα φίλους και συγγενείς.
Ο Εντ και η Μέρι Σμιθ έχουν τρία ενήλικα παιδιά, τα οποία εγκαταστάθηκαν όλα στην ευρύτερη περιοχή της Βοστώνης, περίπου πέντε ώρες οδικώς από το σπίτι του ζευγαριού στα προάστια του Νιου Τζέρσεϊ. Η απόσταση δυσκόλευε τις τακτικές επισκέψεις, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απέκτησαν δικές τους οικογένειες.
Έτσι, το 2022 το ζευγάρι αγόρασε μια κατοικία 372 τετραγωνικών μέτρων στο Φάλμουθ της Μασαχουσέτης, περίπου 47 τετραγωνικά μέτρα μεγαλύτερη από εκείνη που άφησαν πίσω τους. Τα έσοδα από την πώληση του σπιτιού τους στο Νιου Τζέρσεϊ και μιας μικρότερης εξοχικής κατοικίας στο Φάλμουθ, στο Κέιπ Κοντ, κάλυψαν με το παραπάνω το τίμημα αγοράς, που πλησίαζε τα 2 εκατομμύρια δολάρια.
Οι Σμιθ έχουν το κύριο υπνοδωμάτιο- σουίτα στον κάτω όροφο. Ο επάνω όροφος προορίζεται για τα παιδιά τους και τα έξι εγγόνια τους όταν τους επισκέπτονται, κάτι που συμβαίνει συχνά. Το καλοκαίρι, τουλάχιστον ένα από τα παιδιά τους βρίσκεται εκεί με την οικογένειά του κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο.
«Ζούμε σε ένα μέρος όπου θέλουν να έρχονται», λέει ο 81χρονος Εντ Σμιθ, συνταξιούχος συνεταίρος λογιστικής εταιρείας. «Αυτό είναι μεγάλο κίνητρο».
Ανατρέπουν τον σχεδιασμό για τη συνταξιοδότηση
Στο παρελθόν, οι οικονομικοί σύμβουλοι ενσωμάτωναν στα οικονομικά σχέδια των πελατών τους τα οφέλη από τη μετακόμιση σε μικρότερο σπίτι και τη μείωση του κόστους στέγασης. Σήμερα, όπως λέει η Τάρντιφ, καλούνται να βοηθήσουν τους πελάτες τους να αποκτήσουν το σπίτι των ονείρων τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό σημαίνει ότι πρέπει να τους πουν πως θα χρειαστεί να εργαστούν περισσότερα χρόνια απ’ ό,τι είχαν αρχικά σχεδιάσει. «Ο χρηματοοικονομικός σχεδιασμός μετά τη συνταξιοδότηση έχει ανατραπεί πλήρως», σημειώνει.
Υπάρχουν όμως και άλλοι λόγοι που αποτρέπουν τους baby boomers από το να μετακομίσουν σε μικρότερα σπίτια. Πολλοί θέλουν να αποφύγουν τη βαριά φορολογία από την πώληση μιας κατοικίας την οποία κατέχουν επί δεκαετίες και της οποίας η αξία έχει αυξηθεί σημαντικά. Άλλοι διαπιστώνουν ότι η προσφορά μικρότερων κατοικιών είναι περιορισμένη και οι τιμές τους παραμένουν υψηλές.
Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αγοραστές που επιλέγουν μεγαλύτερες κατοικίες ενσωματώνουν χαρακτηριστικά που θα τους επιτρέψουν να ζουν άνετα σε αυτές όσο μεγαλώνουν, εξηγεί η διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων Σαμάρα Γκούντμαν, με έδρα την ευρύτερη περιοχή της Ουάσιγκτον. Δημιουργούν μπάνια με πολυτελείς χειρολαβές στήριξης, σχεδιασμένες ώστε να ταιριάζουν αισθητικά με τα υπόλοιπα είδη υγιεινής.
Παράλληλα, επιθυμούν τα σπίτια τους να προσφέρουν σε όλους άφθονο προσωπικό χώρο, κατασκευάζοντας κυρίως υπνοδωμάτια-σουίτες απομονωμένες από τους κοινόχρηστους χώρους, καθώς και ανεξάρτητες κατοικίες στην πίσω αυλή (Accessory Dwelling Units – ADUs), όπου μπορούν να διαμένουν τα ενήλικα παιδιά τους όταν τους επισκέπτονται.
Ο Κιτ Στολτζ και η Βάλερι Λέβετ εγκαταστάθηκαν το 1991 στο σπίτι τους σε μια αγροτική περιοχή έξω από το Οτζάι της Καλιφόρνια, μαζί με τις δύο μικρές κόρες τους. Πριν από τέσσερα χρόνια δαπάνησαν 200.000 δολάρια για να μετατρέψουν ένα γραφείο στην πίσω αυλή σε ανεξάρτητη κατοικία, ώστε να φιλοξενούν τις κόρες τους, σήμερα 41 και 36 ετών, όταν τους επισκέπτονται. Ο χώρος διαθέτει μικρή κουζίνα, υπνοδωμάτιο και μπάνιο.
Η μικρότερη κόρη τους και ο σύζυγός της, που ζουν στην Ουάσιγκτον αλλά μπορούσαν να εργάζονται εξ αποστάσεως, έμειναν εκεί όταν γεννήθηκε το παιδί τους το 2024. Ο Στολτζ και η Λέβετ, σήμερα 71 και 75 ετών αντίστοιχα, πήγαιναν συχνά στο μικρό σπίτι και κρατούσαν το μωρό στην αγκαλιά τους για λίγες ώρες, ώστε να ξεκουράζονται οι νέοι γονείς. «Ήταν μια υπέροχη εμπειρία», λέει ο Στολτζ.
Την περασμένη χρονιά το ζευγάρι δαπάνησε ακόμη 200.000 δολάρια για την πλήρη ανακαίνιση της κουζίνας του, η οποία είχε παραμείνει αμετάβλητη από τη δεκαετία του 1970, καθώς και της βεράντας. Πλέον, ο Στολτζ απολαμβάνει να δοκιμάζει συνταγές με θαλασσινά στη νέα του επαγωγική κουζίνα. Τα δύο έργα χρηματοδοτήθηκαν με χρήματα που κληρονόμησε ο ίδιος, δημοσιογράφος στο επάγγελμα, από τους γονείς του, καθώς και από αποζημίωση ασφαλιστικής εταιρείας για ζημιές που προκλήθηκαν από δασική πυρκαγιά.
Στην περιοχή υπάρχει μια αξιόλογη κοινότητα συνταξιούχων, όμως όλοι οι φίλοι του ζευγαριού εξακολουθούν προς το παρόν να παραμένουν στα σπίτια τους. «Έχουμε μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων που δεν πρόκειται να θέλει να μετακομίσει», καταλήγει ο Στολτζ.
