Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Την εικόνα ενός κόσμου που σημειώνει σημαντικές κατακτήσεις, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει μεγάλες και σύνθετες προκλήσεις, αποτυπώνει η νέα έκθεση του ΟΗΕ για την πορεία των παγκόσμιων στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (SDGs). Δέκα χρόνια μετά την υιοθέτησή τους, οι στόχοι έχουν οδηγήσει σε αξιοσημείωτη πρόοδο σε τομείς όπως η υγεία, η πρόσβαση σε βασικά αγαθά και η ψηφιακή συνδεσιμότητα, όμως η συνολική εικόνα παραμένει ανησυχητική, καθώς οι κρίσεις των τελευταίων ετών έχουν επιβραδύνει ή ακόμη και ανατρέψει μέρος της προόδου.
Οι νίκες της ανθρωπότητας
Στις σημαντικές επιτυχίες της ανθρωπότητας καταγράφεται η εντυπωσιακή μείωση των θανάτων από φυσικές καταστροφές, η οποία έφτασε το 65% την τελευταία δεκαετία, χάρη στη βελτίωση των συστημάτων πρόληψης και αντιμετώπισης. Παράλληλα, η πρόσβαση στο διαδίκτυο επεκτάθηκε θεαματικά, φτάνοντας πλέον το 74% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ σημαντική πρόοδος σημειώθηκε και στη μάχη κατά του HIV και του AIDS, με τις νέες μολύνσεις και τους θανάτους να έχουν μειωθεί αισθητά σε σχέση με το 2015.
Την ίδια στιγμή, για πρώτη φορά περισσότερο από το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού καλύπτεται από κάποιο σύστημα κοινωνικής προστασίας, ενώ η πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και ηλεκτρική ενέργεια έχει βελτιωθεί σημαντικά. Η ενίσχυση των παγκόσμιων βάσεων δεδομένων για τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης αποτελεί επίσης ένα σημαντικό βήμα, καθώς επιτρέπει ακριβέστερη παρακολούθηση των εξελίξεων και καλύτερο σχεδιασμό πολιτικών.
Η σκληρή πραγματικότητα
Ωστόσο, πίσω από αυτές τις κατακτήσεις κρύβεται μια πιο δύσκολη πραγματικότητα. Σύμφωνα με την έκθεση, μόλις το 36% των στόχων βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης, ενώ σχεδόν οι μισοί προχωρούν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς και ένα σημαντικό ποσοστό έχει παρουσιάσει επιδείνωση σε σχέση με το 2015.
Η ακραία φτώχεια εξακολουθεί να πλήττει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους, με περίπου 826 εκατομμύρια να ζουν σε συνθήκες απόλυτης ανέχειας. Παράλληλα, η επιστροφή της πείνας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες προκλήσεις, καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν χρόνιο υποσιτισμό. Η δημογραφική πίεση σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη, ιδιαίτερα στην υποσαχάρια Αφρική, περιορίζει τα οφέλη των ανθρωπιστικών παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κλιματική κρίση, με την παγκόσμια θερμοκρασία να συνεχίζει να αυξάνεται και να εντείνει φαινόμενα όπως η λειψυδρία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Την ίδια ώρα, η μείωση της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας προς τις φτωχότερες χώρες, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις συγκρούσεις, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις οικονομίες και τις κοινωνίες που βρίσκονται σε πιο ευάλωτη θέση.
Η έκθεση του ΟΗΕ επισημαίνει επίσης νέες προκλήσεις που συνδέονται με την ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία μπορεί να προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες, αλλά παράλληλα δημιουργεί κινδύνους για τη διάδοση ανακριβών δεδομένων και τη διεύρυνση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών. Την ίδια στιγμή, η έμφυλη βία παραμένει μια παγκόσμια πληγή, καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια γυναίκες έχουν υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία, ενώ η ισότιμη εκπροσώπηση στις θέσεις ευθύνης παραμένει μακρινός στόχος.
Τελικά όμως, η έκθεση του ΟΗΕ λειτουργεί ως μια διπλή υπενθύμιση. Η ανθρωπότητα έχει τη δυνατότητα να επιτυγχάνει μεγάλες αλλαγές όταν υπάρχει συνεργασία, επένδυση και πολιτική βούληση, όμως η πρόοδος δεν είναι δεδομένη. Η επόμενη περίοδος θα κρίνει αν οι επιτυχίες των τελευταίων ετών μπορούν να μετατραπούν σε σταθερή πορεία προς έναν πιο δίκαιο και βιώσιμο κόσμο ή αν οι πολλαπλές κρίσεις θα οδηγήσουν σε περαιτέρω καθυστερήσεις στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων.
