Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η Αττική, και δη η Αθήνα, μοιάζουν να κινούνται ανάμεσα σε δύο κόσμους. Από τη μία, η ευημερία και η έντονη ανάπτυξη. Από την άλλη, φτωχογειτονιές και άνθρωποι που ζουν στο δρόμο. Εκατοντάδες κοιμούνται σε εισόδους κτηρίων, κλειστών καταστημάτων ή και πουθενά συγκεκριμένα. Όσοι καταφέρουν να βρουν μία «καλή» θέση, την «καπαρώνουν» για να μη τη χάσουν.
Η αστεγία στην Αθήνα έχει εξελιχθεί σε σύνθετο και χρόνιο κοινωνικό φαινόμενο. Πρόσφατη μελέτη που διεξήγαγε ο Δήμος Αθηναίων σε συνεργασία με το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, δείχνει ότι ένας στους τρεις ανθρώπους (31,6%) βρίσκεται χωρίς αυτόνομη στέγαση για περισσότερα από πέντε χρόνια, ενώ το 24,9% παραμένει σε αυτή την κατάσταση από δύο έως πέντε χρόνια.
Η μελέτη δείχνει επίσης, ότι στην πλειονότητά τους είναι Έλληνες άνω των 50 ετών.
Στην έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025, συμμετείχαν 150 εθελοντές του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών, εκπρόσωποι Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και εθελοντών από το μητρώο του Δήμου Αθηναίων.
«Η αστεγία είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της Αθήνας. Η καταγραφή που έχουμε στα χέρια μας, παρέχει σημαντικά δεδομένα για την κατάσταση που επικρατεί. Όταν ένας στους τρεις ανθρώπους παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια και επτά στους δέκα οδηγούνται σε αυτή την συνθήκη για οικονομικούς λόγους, είναι άμεσα αναγκαίο να διαμορφώσουμε πολιτικές που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας, ώστε κανείς να μην μένει αόρατος», δηλώνει η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μίνα Φούντζουλα.
Το προφίλ των αστέγων
Το δείγμα ανήλθε σε 681 άτομα, εκ των οποίων τα 384 εντοπίστηκαν στον δρόμο και τα 297 μέσω φορέων.
Στα παραπάνω στατιστικά στοιχεία δεν περιλαμβάνονται οι άνθρωποι που μένουν σταθερά σε διαμερίσματα και δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης.
Σύμφωνα με την παρούσα απογραφή, τα 2/3 των αστέγων στον Δήμο της Αθήνας είναι άνδρες (71%) και το 1/3 γυναίκες (29%). Οι περισσότεροι από αυτούς είναι Έλληνες (69,9%). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού που καταγράφηκε.
Η αστεγία στην Αθήνα πλήττει κυρίως τις μεσαίες και μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς το 62% είναι ηλικίας άνω των 50 ετών, ενώ οι νέοι κάτω των 30 ετών δεν ξεπερνούν το 8% του συνόλου. Παράλληλα, σχεδόν δύο στους τρεις (65,8%) ζουν μόνοι τους, χωρίς τη στήριξη συντρόφου ή οικογενειακού περιβάλλοντος.
Οι λόγοι
Το 72,2% των συμμετεχόντων αναφέρει ότι οδηγήθηκε σε απώλεια στέγης για οικονομικούς λόγους.
Ακολουθούν ζητήματα υγείας και εξαρτήσεων (37,9%) και οικογενειακά προβλήματα (30,2%), γεγονός που καταδεικνύει ότι η αστεγία συνδέεται συχνά με πολλαπλές και αλληλένδετες κοινωνικές δυσκολίες.
Η διεξαγωγή της έρευνας έγινε από την ερευνητική ομάδα του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου με επιστημονικά υπεύθυνο, τον καθηγητή Κώστα Δημουλά.
Τριανταπέντε ευρωπαϊκές πόλεις ενώνουν τις δυνάμεις τους
Το έργο εντάσσεται σε ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο καταμέτρησης και έρευνας των χαρακτηριστικών της αστεγίας με συμμετοχή 35 πόλεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων και συντονίζεται από το Πανεπιστήμιο του Λέβεν. Στην Ελλάδα, διενεργήθηκε από το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής της Σχολής Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου, κατά το διάστημα 20-27 Οκτωβρίου 2025. Στόχος είναι η εφαρμογή μιας κοινής ευρωπαϊκής μεθοδολογίας καταγραφής των αστέγων, ώστε να δημιουργηθούν αξιόπιστοι μηχανισμοί παρακολούθησης των προβλημάτων της αστεγίας και να σχεδιάζονται στοχευμένες και αποτελεσματικές πολιτικές σε τοπικό επίπεδο.
Οι δράσεις στην Αθήνα
Η διεπιστημονική ομάδα του Street Work του ΚΥΑΔΑ (Κέντρο Υποδοχής και Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων) παρέχει υπηρεσίες σε όσους διαβιούν στον δρόμο, εξυπηρετώντας αυτή τη στιγμή περίπου 1.400 άτομα.
Λιγότερα από τα μισά ανήκουν στην ομάδα των λεγόμενων «rough sleepers», δηλαδή ατόμων που κοιμούνται στον δρόμο ή σε ακατάλληλα μέρη για διαβίωση. Οι υπόλοιποι μένουν σε σπίτια που δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες, φιλοξενούνται από μέλη της οικογένειας ή φίλους, κ.λπ..
200 άτομα στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων
Σύμπλεγμα τριών πολυκατοικιών στην πλατεία Βάθη όπου λειτουργεί ένα Ανοικτό Κέντρο Ημέρας, ένα Υπνωτήριο και δύο Ξενώνες. Το Ανοικτό Κέντρο Ημέρας εξυπηρετεί καθημερινά περισσότερα από 150 άτομα τα οποία δεν είναι ενταγμένα σε κάποια στεγαστική δομή και μέσω του ΑΚΗΑ έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες (μπάνιο, γεύμα) και σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Στις στεγαστικές δομές του Πολυδύναμου φιλοξενούνται κάθε ημέρα 200 άτομα για μια μεταβατική περίοδο έξι συν έξι μήνες κατά τη διάρκεια της οποίας ακολουθούν ατομικό σχέδιο δράσης προκειμένου να μπορέσουν να αποχωρήσουν από το Πολυδύναμο και να ζήσουν αυτόνομα.
46 νοικοκυριά στο Πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους»
Επίσης, ο Δήμος Αθηναίων συμμετέχει στην υλοποίηση του προγράμματος που χρηματοδοτεί το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Στον νέο κύκλο, έχει εγκριθεί χρηματοδότηση για 46 νοικοκυριά στον Δήμο Αθηναίων. Συνολικά 58 άτομα (46 ενήλικες και 12 ανήλικα) ωφελούνται από το πρόγραμμα, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν νοικιάσει ήδη σπίτια και βρίσκονται σε διαδικασία εύρεσης εργασίας.
